18 mei 2008
Column werkplezier

"Heb je nog plezier in je werk?"

Jacques Smeets

werkzaam bij de politie en initiator van www.insavasana.nl ,
daarnaast auteur van diverse boeken

teamconcept zonder ziel

Ik merkte dat mijn inbreng het interview een andere wending gaf. Opeens ging het over onszelf, over ons gebrek aan moed, zelfvertrouwen, aandacht en waardering. Het leek alsof de mensen zich bewust werden van hun eigen betrokkenheid en dat het niet zozeer meer ging om die anderen te willen veranderen, om de chefs naar de hand te zetten. De interviewers merkten dat zij nu bij de kern waren aangekomen en bij de antwoorden op de vraag of er nog plezier was in het werk en dat leeftijdsbewust loopbaanbeleid veel meer was dan alleen maar een papieren tijger, een nota, voortvloeiend uit een MTO. Zij werden opener en persoonlijker in hun vraagstelling en ik merkte dat de negatieve stemming enigszins omsloeg.
 
Toen mij de vraag werd gesteld of ik aan de hand van een voorbeeld kon aangeven op welke manier die ban doorbroken kon worden, beschreef ik het volgende praktijkvoorbeeld. Een enkele actie van een collega zorgde er dit jaar voor dat er binnen relatief korte tijd stappen werden ondernomen om het beeld bij leidinggevenden te duiden dat de problematiek rondom dienstplanning zeer complex was en niet enkel en alleen was terug te voren op het gebrek aan kennis bij de planners.

Leidinggeven of bedrijfsvoeren?

De leidinggevenden – lees bedrijfsvoerders - raakten veel meer betrokken bij de planning en ondervonden zodoende aan den lijve de bestaande problematiek, zodat gezamenlijk gezocht en gewerkt kon worden naar oplossingen, die er vervolgens stap voor stap kwamen en in ontwikkeling zijn. Hierdoor voelden zich heel wat collega’s serieus genomen en kon met veel enthousiasme gewerkt worden aan de beoogde veranderingen.

“En daar kom je vijf minuten voor twee mee?” De vraag werd lachend gesteld, maar ik begreep precies dat bedoeld werd dat er bijna twee uur lang vrij negatief was gesproken over de beleving van het politieberoep en de organisatie en dat er helemaal aan het eind van het interview opeens een positieve ervaring boven tafel kwam.

Dit gaf in feite wel een eerlijke verhouding weer van de werkelijkheid waarin wij leven. Over het algemeen heerst er een vrij negatief beeld over de politie, niet in de laatste plaats bij de burgers. Binnen de politiewereld overheerst nog altijd een mate van de klaag- en kankercultuur, terwijl hier en daar op kleine schaal best mooie veranderingen plaatsvinden of betekenisvolle initiatieven worden ontplooid.

Het interview kreeg voor mij een zinvolle betekenis en ik nam de beslissing om er iets over te schrijven. Al met al kan gezegd worden dat aandacht voor mensen vooral bij jezelf begint, dat initiatieven om veranderingen door te voeren niet ontstaan door te klagen, maar daadwerkelijk iets te ondernemen. Daarvoor is moed nodig, zeker binnen een machocultuur. De angst om afgewezen, genegeerd of uitgehoond te worden is bijna altijd aanwezig en die angst zal overwonnen moeten worden. Dat kan door je voor alles en iedereen open te stellen, hoe confronterend dat ook is en vooral door vervolgens jouw gedachten en gevoelens te uiten.  Ik prijs me gelukkig dat ik daartoe moed heb gevonden, binnen de politiewereld en ook daarbuiten.

intermenselijk gesprek

Uiteindelijk resulteerde dit in een eerste boek (De Bezieling van een politieman) waarin ik in staat bleek om onderwerpen, die vaak vanuit een negatieve gezichtshoek werden bekeken en benoemd, een andere betekenis te geven. Ingewikkelde thema’s bleken opeens eenvoudig en kunstzinnig in elkaar te zitten, toen het mogelijk bleek te zijn ze op mijzelf te betrekken en van daaruit een ontwikkeling op gang te brengen.

Het interview dat voortgekomen was vanuit een MTO werd aan het slot een diep intermenselijk gesprek waarin de aandacht voor organisatorische vraagstukken in relatie werden gebracht met persoonlijke ontwikkelingen.
Die conclusie sterkte mij in de gedachte dat het mogelijk moet zijn dat individuele politiemensen de moed zullen vinden om in zichzelf op zoek te gaan naar antwoorden op hun vragen en dat zodoende hun eigen bewustzijnsproces een impuls krijgt, waardoor het plezier in het werk zichtbaar wordt.
Er zal echter iemand het initiatief moeten nemen.
Wie durft?

Artikelen over een vergelijkbaar onderwerp:
hoe macho is de politiecultuur?
van tevreden naar betrokken medewerkers
ontwikkeling van mens en organisatie
inspireren in plaats van motiveren
van personeelsbeleid naar personeelsmarketing

Even voorstellen: Jacques Smeets

Als politieman sta je middenin de samenleving, een organisatie waar mensen in het gareel lopen maar waar ook individuen hun (sterke) neiging uiten door er buiten te stappen en zich niets aan te trekken van wetten, regels en gebruikelijke normen en waarden.  

Jacques Smeets, sinds 1969 als politieman werkzaam, schreef aan de vooravond van zijn pensioen een kroniek van zijn politieleven. Het politieberoep drukte een stempel op zijn leven. Hij werd gedurende die tijd ziek, verloor de zingeving in het werk, raakte burnout, krabbelde overeind, werd weer gezond en vond nieuwe zingeving in zijn beroep door erover te gaan schrijven. Hij ontwikkelde een website (www.deblauwediender.nl) en schreef in 2007 zijn eerste boek (De bezieling van een politieman) dat inmiddels is uitverkocht. De auteur wist zich te hervinden in een rustige, ontspannen wereld, terwijl de wereld om hem heen crimineel bleef, de gewelddadige en onnatuurlijke dood niet verdwenen en agressie en geweld nog steeds heersen. Een bijzondere samenwerking met zijn broer Alfons, beeldend kunstenaar (www.alfonssmeets.nl), zorgde ervoor dat Jacques zijn positie binnen de samenleving middels poëtische of diepzinnige teksten bij foto’s van schilderijen van de hand van Alfons, wist te duiden.  

Een onverhoedse confrontatie met borstkanker bij zijn echtgenote in 2006 bracht Jacques ertoe zijn persoonlijke beleving (gedachten én gevoelens) op te schrijven in een tweede boek. Het kreeg de titel: "Kanker, verwoesting en geneeskracht" en werd in 2008 uitgegeven door uitgeverij Gopher te Amsterdam. De intentie van dit boek is partners en andere mensen uit de directe omgeving van kankerpatiënten tot steun te zijn bij het doorstaan van een kankerproces bij hun geliefden. 

Eind 2009 werd de kroniek van zijn politieleven (De blauwe diender) uitgebracht. Het werd geschreven om inzichten te verschaffen in die complexe wereld van werkelijkheden, die zich dagelijks in allerlei vormen openbaart. Het is ook een boek met persoonlijke inzichten en openheid over het leven van Jacques en het vak en de nooit aflatende directe verbinding daartussen. Concreet geeft het weer hoe Jacques als mens én als politieman centraal in de politieorganisatie én in de samenleving stond en staat.

artikelen van auteur:
hoe macho is de politiecultuur?
De allochtoon
Heb je nog plezier in je werk?
Beroepseer, dienstbaar en waakzaam?