20 mei 2009
positieve energie

Brainsteps
brainstormen met twee hersenhelften

Johannes Veerenhuis-Lens

zelfstandig als strategisch adviseur
en sparring partner bij Lens & Partners

Een reep chocola en een pakje kauwgom kosten samen € 1,10. De chocola kost € 1 meer dan de kauwgom. Hoeveel kost de kauwgom? De meeste mensen hoeven over het antwoord niet na te denken en roepen meteen € 0,10. Maar als ze even hadden nagedacht hadden ze zich bedacht. Als de kauwgom € 0,10 kost en de chocola € 1 meer, dan kost de chocola € 1,10. Samen maakt dat € 1,20 en dat kan niet goed zijn. Na een paar krabben op het achterhoofd daagt het wel weer: de kauwgom kost € 0,05 en de chocola € 1,05. Een vraagstuk van deze orde kun je alleen meteen goed oplossen als het analytische deel van je hersenmassa tijdig beseft (nadenkend) dat je intuïtieve deel een verkeerde redenering (voordenkend) heeft gemaakt.

intuïtief en analystisch brein

We hebben allemaal twee hersenen. De ene denkt reflexief (intuïtief), de andere reflectief (analytisch). Veel beslissingen die we nemen gaan gepaard met een strijd tussen deze twee manieren van denken. Denk maar aan de vraag of je er nu wel of niet goed aan doet je aandelen te verkopen terwijl ze hard aan het stijgen of dalen zijn. De conclusie ligt voor de hand te denken dat je reflexieve brein snel maar dom is en je reflectieve tegenhanger traag maar slim. Zo zwartwit is het niet maar het reflexieve systeem werkt inderdaad zo snel dat we vaak al een reactie klaar hebben voordat de reflectieve wederhelft beseft dat er gereageerd moet worden. Andersom kan ook.

intuïtie

Stel dat ik je overval met de vraag om hardop terug te tellen van 6.800 naar 0 met intervallen van 17. Aan intuïtie heb je dan niks en dat merk je meteen, je reflexieve brein hapert dan even en je reflectieve brein moet het overnemen. Dat gaat niet automatisch, jij moet het als het ware bewust aanzetten. De reden daarvoor is energiebesparing. Hoewel de hersenen maar voor 2% aan het lichaamsgewicht bijdragen verbruiken ze in rusttoestand al 20% van de zuurstof die we innemen en de calorieën die we verbranden. Wie efficiënt wil denken denkt na voor het denken.

Omdat het reflexieve brein niet rationeel denkt en dus kostbare energie verspilt is ons reflectieve brein dominant geworden en heerst buiten de creatieve industrie de neiging om intuïtief 'voordenken' af te doen als onzakelijk. Dat speelt ons dan weer parten wanneer we het juist van snelle reflexies moeten hebben, zoals in brainstormsessies. Sommige verstandstypes klappen dan helemaal dicht.

Recent onderzoek aan de Universiteit van Oregon heeft het belang van die betere balans bevestigd. Totnutoe werd aangenomen dat ons neurale basisnetwerk (reflexief) en het uitvoerende netwerk (reflectief) hoogstzelden tegelijkertijd werken. Aangetoond is nu dat we, door onze gedachten willekeurig te laten verspringen (ik noem dat brainsteppen), in een bewustzijnstoestand kunnen komen waarin netwerken in ons brein die elkaar normaliter beconcurreren plotseling volop gaan samenwerken - in een flow.

brainsteps

Om hen over het dode punt heen te helpen heb ik 'Brainsteps*' bedacht, een methodiek om de dynamische balans tussen reflexie en reflectie te herstellen, althans voor de duur van een brainstormvergadering. De oefentactiek werkt, zoals kort geleden nog eens bleek in een sessie met wethouders en concerndirecteuren. Een van de wethouders bekende dat ze tijdens de oefening tot haar schrik had geconstateerd dat haar rechter hersenhelft niet 'werkte'. Ze ervoer dat nu als een groot gemis en nam zich subiet voor om ook weer naar haar intuïtieve brein te gaan luisteren.

vergelijkbare onderwerpen:
Onverwacht inzicht - werking linker- en rechterbrein
gedachtepatronen doorbreken
gedragspatronen: vrienden of demonen?
complementaire intelligentie
de ware aard van intelligentie
neurofeedback: training brainwaves

Even voorstellen: Johannes Veerenhuis-Lens

Sinds 1990 werkt hij zelfstandig als strategisch adviseur en sparring partner van (semi-)overheden, instellingen en maatschappelijke organisaties.

Passie: waar geen doorbraak te zien lijkt samen wegen vinden om vraagstukken duurzaam op te lossen en uitdagingen innovatief aan te pakken. Samenwerkend, lichtvoetig, kosteneffectief, slagvaardig, praktisch, duurzaam en vooral: origineel.


Met sprongen vooruit. Brainsteps - de creatieve stilte voor de storm

artikelen van auteur:
Brainsteps: brainstormen met twee hersenhelften

bron:  www.menscentraal.nl