3 mei 2005
column paradoxen

Paradoxen

Bert den Boer

zelfstandig adviseur, trainer en coach

Boeken

Echt contact Bert den Boer Onbegrensd Wim Huijser, Bert den Boer   Leef je verlangen  Over Leven Bert den Boer

In essentie geeft zij aan dat de kunst van het leven ligt in het leren omgaan met paradoxen. Denken in èn-èn is constructiever dan jezelf vastzetten in een klem. 

Paradoxen, we komen ze overal tegen. Sinds ik in een sociale werkvoorziening heb gewerkt, weet ik dat ieder van ons een handicap heeft. Volgens mij klopt het als een bus dat mensen die zich niet van hun onzichtbare handicap bewust zijn, het meest gehandicapt zijn. Hoeveel mensen lopen er niet naast hun schoenen of met een bord voor hun kop. Een oppervlakkige opmerking kan heel diepzinnig zijn en een filosofisch bedoelde zinsnede ongelooflijk oppervlakkig. Hoe meer communicatiemiddelen, des te ingewikkelder om iemand daadwerkelijk te pakken te krijgen.

Een voorbeeld uit mijn eigen praktijk. Kenmerkend van voor trainingen en coaching is, dat het proces - de wijze waarop vooraf beoogde doelen worden bereikt - een belangrijke rol speelt. Vorm geven aan het onvoorspelbare, daar gaat het in feite over. Wat ik als begeleider doe, is vooraf de zaak tot in de puntjes voorbereiden. En ik kom er steeds meer achter, dat ik dat doe om het daarna volkomen los te laten. Loslaten om te bereiken. De beste sessies zijn die wanneer alles net even anders verloopt, dan vooraf bedacht. De paradox van loslaten. Popliefhebbers horen nu de klanken van Sting op de achtergrond: Set them free. Bij Taoïsten  schieten de vrouwelijke of Yin-paradoxen te binnen: door te buigen, hou ik mezelf staande. Als ik niets meer wens, wordt alles me in de schoot geworpen. Als ik niet langer mijn best doe indruk op de groep te maken, maak ik grote indruk. En aangezien werken met processen niet mogelijk is zonder zelf risico’s te nemen, geef je als begeleider veiligheid door zelf onveiligheid aan te gaan.

Freek de Jonge heeft eens gezegd dat mensen bang zijn om door de mand te vallen, maar die mand bedenken ze zelf. Dat waar je bang voor bent, overkomt je juist. Datgene waar wij ons tegen afzetten, is juist datgene wat ons zal beheersen. Als je ergens niet over mag praten, ligt het onderwerp voortdurend op de tong. Op allerlei terreinen liggen de paradoxen dus voor het oprapen. Humor is een lach en een traan. Hoe kun je duizend doden sterven, als je maar één leven hebt? Op het vlak van persoonlijke kwaliteiten en uitdagingen gaat het over de balans tussen de onvervreemdbare kwaliteit en de versterkende uitdaging. Wat te denken van geduldige daadkracht, realistisch idealisme, geordende flexibiliteit, relativerende gedrevenheid.

Nu begrijpt u ook waarom het thuis altijd lekt bij een loodgieter. Waarom een architect thuis zijn verbouwing zo moeizaam van de grond krijgt. Hoe het komt dat communicatietrainers die zo zeker en vast kunnen uitleggen hoe anderen beter kunnen functioneren, zelf altijd zo twijfelen over hun keuzes. Doodgravers zijn bang voor de dood. Voetballers die op het veld tekeer gaan zijn thuis makke lammetjes. Seksverslaafden zullen wel moeilijk bevrediging vinden. Hulpverleners hebben moeite met hulp vragen. En ga zo maar door.

En tja, een dijk van een paradoxale grap die ik onlangs op een feestje hoorde, wil ik u niet onthouden - met dank aan P. ‘Nu doe ik een opleiding in de zorg en heb ik een relatie met een anti-quair’. Deze column zal ongetwijfeld tot menig zelfonderzoek leiden. Paradoxen, hoe ga ik daar mee om? Zijn ze besmettelijk? Het leven met vragen is dikwijls belangrijker dan het hebben van antwoorden. Hou je daar gewoon maar even aan vast. Of niet?

Even voorstellen: Bert den Boer

Bert den Boer werkt zelfstandig als adviseur, trainer en coach. Onlangs is de tweede druk verschenen van het boek Leef je verlangen wat hij in samenwerking met Wim Huijser heeft geschreven. Ter illustratie een citaat uit een interview met Harry Starren, directeur van De Baak:

´Wat is genoegen? Wat is verlangen vieren? Het is het vermogen om op je bestemming te zijn. Het is gaan staan en dan terugkijken. Genieten, je omdraaien en kijken. Je ziet dan welke weg je hebt afgelegd en wat daarvoor is gebeurd. Ik gebruik graag het beeld van fietsen op een vals plat. Het lijkt net of je niet stijgt. Toch voelt het moeizaam, en dat is een goed teken. De beloning is dan afstappen. Dan kijk je terug in het dal, om vast te stellen dat je toch al veel hebt bereikt. ‘Moet je kijken wat wij hebben gepresteerd!’

Onbegrensd Wim Huijser, Bert den Boer

Leef je verlangen

Over Leven Bert den Boer

Echt contact Bert den Boer

E: Bert den Boer
S: BBdB

artikelen van auteur:
Managementmodellen: houvast door loslaten
Het succes van onbegrensde diversiteit - Als je wortels tot in de hemel reiken
33. dubbel
27. toiletpapier
20. Verlangen
18. Paradoxen

bron: www.menscentraal.nl