14 oktober 2008
geweldloze communicatie

De Giraf en de Jakhals in ons
geweldloos communiceren

Justine Mol

Trainer geweldloos communiceren, zen-coach en
auteur o.a. van het boek ‘De Giraf en de Jakhals in Ons’

Boeken

De giraf en de jakhals in ons Justine Mol Geweldloze communicatie  Marshall B. Rosenberg Werkboek Geweldloze Communicatie  Lucy Leu Gelijk hebben of gelukkig zijn ? Geweldloze communicatie

boeken >> links >>

Wij mensen hebben allemaal een giraf en een jakhals in ons. 

model Marshall Rosenberg

Praten als een jakhals, daar zijn we heel bedreven in. Dat hebben we al duizenden jaren met de paplepel toegediend gekregen. Interpreteren, verwijten maken, veroordelen, overtuigen, gelijk willen hebben, manipuleren gaat ons over het algemeen gemakkelijk af. Ons uitdrukken op de verbindende manier van de giraf vraagt wat meer bewustzijn. Daarom heeft Marshall Rosenberg ter ondersteuning een model ontwikkeld met vier elementen: waarneming, gevoel, behoefte, verzoek. Als je bijvoorbeeld zegt: “Ik zie dat jij je voorhoofd fronst. Ik voel me ongemakkelijk, omdat ik niet weet wat je daarmee bedoelt. Wil je me dat vertellen?”, dan praat je girafs. Jouw jakhals zou gezegd, of gedacht, hebben: “Zit niet zo boos te kijken! Ik kan er toch ook niks aan doen dat ik die opdracht niet heb binnen gehaald. Had het dan zelf gedaan.” 

In het boek ‘De Giraf en de Jakhals in Ons’ staat het volgende: 

Toen ik de jakhals en de giraf pas had leren kennen, dacht ik dat het de bedoeling was dat ik mijn uiterste best zou gaan doen om giraf te worden. Het leek me heerlijk om voortaan altijd begrip te hebben voor alles en iedereen. Het enige wat ik hoefde te doen was bij de waarneming blijven en mijn aandacht te richten op gevoelens en behoeften. En natuurlijk geen eisen meer stellen. 
Dat betekende dat ik ook moest stoppen met veroordelen. Iedere keer als ik mij erop betrapte dat ik dit toch deed, gaf ik mezelf op de kop. In feite was ik bezig mezelf te veroordelen, was ik jakhals naar mezelf. Ik had dat niet in de gaten en ging me steeds zwaarder en moedelozer voelen. 

Ik ben niet de enige die in die valkuil stapt. Ik gaf eens een workshop van zes avonden. Op de tweede avond vertelde een jonge vrouw: ‘Het lukt me heel aardig om giraf te zijn op mijn werk. Maar als ik ’s avonds thuiskom ben ik doodmoe. Ik snap er niks van.’ 

onderdrukken van de jakhals

Waar werd ze nu zo moe van? Van het onderdrukken van de jakhals in zichzelf. Zodra die zijn mond wilde opendoen, legde zij een hand om zijn bek. Ze verstopte hem onder haar stoel, ging erop zitten. Ze deed haar uiterste best hem te negeren, te doen alsof hij niet bestond. Ga maar na wat er met jezelf gebeurt als je genegeerd wordt, als niemand naar je wil luisteren. Dan voel jij je gefrustreerd en ga je vechten om aandacht. Je gaat schreeuwen of zinnen op wraak. Het vraagt steeds meer inspanning jou te negeren, dus dat kan aardig vermoeiend worden. 

Als je moe wordt van het negeren van je jakhals, geef je waarschijnlijk een ander of de omstandigheden de schuld van je vermoeidheid. Want dat is wat jakhalzen doen.

Zo zie je dat een poging om de jakhals af te schaffen, leidt tot het tegendeel. Hij wordt groter en woester. En er komen steeds meer jakhalzen bij. Iedere jakhals roept weer een nieuwe jakhals op, die zijn voorganger probeert weg te jagen. Het wordt een hele troep. Hoe kunnen we voorkomen dat zij ons denken en doen gaan overheersen? Dat zij zo hard tekeer gaan dat onze giraf niet of nauwelijks meer aan bod komt? Dat kunnen we bereiken door iedere jakhals serieus te nemen en te luisteren naar wat onder of achter de oordelen en verwijten zit. De jakhals wil ons laten weten dat er een behoefte niet vervuld is. Hij doet dit nogal ongenuanceerd in een taal waar we in onze tijd helaas maar al te zeer aan gewend zijn. Als we zijn signaal opvangen en op zoek gaan naar die onvervulde behoefte, is hij tevreden en gaat weer rustig slapen. Op die manier blijft hij klein en ongevaarlijk.

vervolg van artikel:

<< Previous    [1]  2    Next >>