20 januari 2009
HR & oplossingsgericht
De oplossingsgerichte
HR-professional
Gwenda Schundt
Bodien en Coert Visser
oplossingsgerichte coach, trainer, adviseur
en interim-manager, oprichter van het Bureau voor Oplossingsgericht Werken en medeoprichter van NOAM, het Netwerk
voor Oplossingsgericht Adviseren en Managen resp. oprichter van trainings- en adviesbureau
Oplossingsgericht Veranderen en medeoprichter van www.noam.nu en trainer in de oplossingsgerichte
aanpak
Jelle zit achter zijn bureau. Hij is boos en gefrustreerd. Jelle is een ervaren HR-manager in een
middelgrote organisatie. Over het algemeen heeft hij een prima werkrelatie met medewerkers, collega’s en
leidinggevenden. Hij vindt het belangrijk in zijn vak om echt in te spelen op wat de organisatie nodig heeft en
hij weet telkens een goede vertaling te maken van managementissues naar wat HR te bieden heeft. Hij werkt al
jaren in de organisatie naar volle tevredenheid. Maar vandaag realiseert Jelle zich dat er iets niet goed gaat.
Hij heeft net een gesprek gehad met een van de vier business unit directeuren, Richard.
Richard is zo’n manager die het allemaal wel zelf op zijn eigen manier regelt. En dat gaat soms helemaal fout.
Dus wilde Jelle eens met Richard praten. Richard zou toch ook de toegevoegde waarde van HR moeten kunnen inzien. HR
is de business partner van het management, tenslotte. Maar dat gesprek is niet goed verlopen. Tenminste, niet voor
Jelle. Jelle laat in gedachten het gesprek nog eens aan zich voorbij gaan.
|
Jelle:
|
Hoe gaat het met je beoordelingsronde? Gaat het wel
goed?
|
|
Richard:
|
Daar ben ik niet zo mee bezig. De beoordelingsronde…Dat komt wel een keer.
Eerlijk gezegd heeft de beoordelingsronde voor mij even geen prioriteit.
|
|
Jelle:
|
Eh…ja…nee…ik wilde graag weten of alles goed gaat met je beoordelingsronde… want
eh…er zitten altijd veel haken en ogen aan beoordelen…
|
|
Richard:
|
Haken en ogen…. Hoezo? Ik zie het probleem niet.
|
|
Jelle:
|
Nou, ja, gaat het allemaal goed en volgens planning met de beoordelingen in je
business unit?
|
|
Richard:
|
Tuurlijk gaat alles goed in mijn business unit. We hebben het heel druk met het
afwerken van alle orders momenteel….hoezo, waar wil je heen…?
|
|
Jelle:
|
Nou eh…ik dacht eigenlijk, eh, de beoordelingsprocedure, weet je hoe die in
elkaar zit qua planning?
|
|
Richard:
|
De planning van de beoordelingsronde, tsss. Nou moet het niet gekker worden.
Wiens planning hebben we het eigenlijk over! Weet je wel wat ik allemaal op mijn bord heb
liggen!
|
|
Jelle:
|
O
nee, nee, dat snap ik wel. Maar we hebben toch in het MT een planning van de beoordelingen
afgesproken…zodat iedere business unit op tijd alle beoordelingen inlevert
enzo…
|
|
Richard:
|
Ik doe de dingen in mijn business unit op mijn manier. Ik stel mijn eigen
prioriteiten!
|
|
Jelle:
|
Tja…we hebben die planning niet voor niets opgesteld..Zou die planning jou niet
kunnen helpen om op tijd alle salarisvoorstellen te kunnen indienen?
|
|
Richard:
|
Ik heb geen idee waarom jullie van HR je zo druk maken. Ik zit echt niet te
wachten op dit soort ballast in mijn werk.
|
|
Jelle:
|
Nou, die planning is gemaakt zodat alle salarisvoorstellen op tijd beoordeeld en
verwerkt kunnen worden en we ook van elke medewerker voldoende informatie in de dossiers hebben
zitten om bepaalde beslissingen te kunnen verantwoorden. Dat helpt jou toch ook weer om iemand een
bonus te kunnen geven of iemand te kunnen ontslaan. Ik vind het zo jammer dat jij niet ziet hoe
belangrijk het is!
|
|
Richard:
|
Ja, dat snap ik wel, jij bent hier de HR-manager en je wilt iedereen natuurlijk
overtuigen van de “toegevoegde waarde” van HR… Ik heb er echt geen trek in. Ik besluit zelf wel wie
ik welke bonus geef, daar heb ik geen beoordeling van HR voor nodig. En als ik van iemand af wil,
lukt me dat ook echt wel zonder jouw regeltjes en procedures.
|
|
Jelle:
|
Nou ja zeg….het hele management heeft mee kunnen beslissen over de nieuwe
beoordelingsprocedures hoor. Jij dus ook. Zou je hem niet eens willen uitproberen? Dan kan je
tenminste eens ervaren wat je eraan kunt hebben!
|
|
Richard:
|
Zeg, als dit alles was… Ik heb het druk. Ik heb echt geen tijd voor dit soort
gesprekjes met jou.
|
|
Jelle:
|
Nou, laten we dan eens nieuwe afspraak maken om het te hebben over wat HR jou te
bieden heeft en over hoe die beoordelingsprocedure tot stand is gekomen en wat voor voordeel het
jou kan opleveren als je er wel mee werkt…
|
|
Richard:
|
Ah, ik hoor een mail binnenkomen waar ik op zat te wachten. Tot
ziens.
|
|
Jelle:
|
Jee…. Ik maak wel een nieuwe afspraak via je
secretaresse.
|
En nu zit Jelle te stomen achter zijn bureau. Hij merkt dat hij allerlei oorzaken aan het bedenken is waarom
Richard zich niet wil committeren aan gezamenlijk beleid. Misschien is er toch iets niet goed gegaan bij het
ontwikkelen van het beleid. Misschien zijn de managers er te weinig bij betrokken geweest. Misschien is er iets mis
met de cultuur in de organisatie, een cultuur van vrijblijvendheid en focus op de korte termijn. Misschien ligt het
gewoon aan Richards onbuigzame persoonlijkheid. Misschien komt het omdat Jelle en Richard in elkaars allergiezone
zitten. Welk type persoonlijkheid heeft Richard eigenlijk? Na 10 minuten tobben merkt Jelle dat hij meer en meer
oorzaken vindt voor wat er is fout gegaan. En hij wordt minder en minder optimistisch gestemd over dat dit probleem
opgelost kan worden.
In zijn postvakje treft hij twee boeken aan: Oplossingsgericht aan de Slag en Paden naar oplossingen. Hij leest de achterflappen. Het ziet er wel aardig uit: prettig en respectvol verandering
tot stand brengen. Jelle vraagt zich af of de oplossingsgerichte methode ook een oplossing heeft
voor lastpakken als Richard. Hij is skeptisch maar ook nieuwsgierig. Er moet toch een manier zijn om op een
plezierige manier snel positieve en concrete doelen te bereiken in deze moeilijke situatie?
Die avond, thuis, slaat hij aan het lezen. Hij leest wat oplossingsgericht werken is:
“een respectvolle veranderbenadering die problemen onderkent om vervolgens doelen en oplossingen op een
constructieve, doelgerichte en positieve manier te definiëren en te benutten wat goed werkt om die gewenste
toestand stap voor stap dichterbij te brengen. Sterktes en eerdere successen en positieve uitzonderingen op het
probleem worden benut om ideeën op te doen voor de eerstvolgende stap voorwaarts, zodat vooruitgang wordt geboekt
in de richting van de doelen.”
Jelle leest over verschillende oplossingsgerichte technieken zoals schaalvragen, uitzonderingsvragen en de
nuttigvraag. Tot zover spreekt het Jelle wel aan, die oplossingsgerichte benadering. Maar hij ziet toch nog niet
hoe dit hem had kunnen helpen om het gesprek met Richard tot een succes te maken. Jelle probeerde alles om Richard
te helpen, maar Richard wilde gewoon niet constructief meewerken. Dan komt hij bij een hoofdstuk over het
4SFC-model.

Het 4SFC-model
Het 4SFC-model maakt onderscheid tussen helpen, sturen, instrueren en trainen. Je bent iemand aan het helpen
wanneer je op zoek gaat naar de doelen en de oplossingen van de ander. Het WAT en het HOE wordt door de ander
bepaald. Je bent aan het sturen wanneer je de ander activeert om jouw doelen te gaan bereiken door hem zijn eigen
oplossingen te laten bedenken. Het WAT wordt door jou bepaald en het HOE wordt door de ander ingevuld. Je bent aan
het trainen wanneer je externe oplossingen aanbiedt aan de ander die de ander helpen om zijn eigen doelen te
bereiken. Het WAT wordt door de ander bepaald en het HOE wordt door jou aangereikt. Je bent aan het instrueren
wanneer je de ander activeert om jouw doelen te gaan bereiken door jouw oplossingen te gaan toepassen. Het WAT en
het HOE worden door jou bepaald.
vervolg van artikel:
|