24 april 2009
feedback geven
Se kenne van me segge wat se wille
feedback geven
Marja Ruijterman
zelfstandig trainer & coach
De laatste tijd waren er al aardig wat vijfentwintig jarige jubilea gevierd. De medewerkers waren
uiterlijk vriendelijk en beleefd tegen elkaar en sommigen hadden onderling wat beter contact. De
leidinggevende werkte al achttien jaar op dezelfde afdeling.
Omdat men zo ijzig beleefd tegen elkaar was, ontstond er zo langzamerhand een krioelende beerput van
ingehouden irritaties. Vooral ook naar de leidinggevende. Een pittige dame die haar eigen gang ging en af en
toe wat bevelen uitvaardigde. Echt gepraat werd er niet. De leidinggevende voelde ergens wel wat broeien,
maar ging er niet op in.
Uiteindelijk was iedereen het er mee eens dat het hoog nodig tijd was om eens met elkaar te gaan
brainstormen. Ze zaten om de tafel en de eerste die feedback gaf aan een collega bracht het niet zo gelukkig.
De andere collega begon te schreeuwen en het werd een gigantische ruzie. Hierna werd er niets meer over
gezegd en men is op de oude voet verder gegaan.
Kritiek geven = feedback geven
Kritiek geven en nemen is een hele kunst. Ik noem het liever feedback. Kritiek heeft een wat harde
klank en feedback betekent letterlijk: terugvoeden. Dat wil zeggen dat je aan het voeden bent. Je neemt niets
af, maar helpt iets duidelijk te krijgen.
Nu ligt het eraan hoe feedback gebracht wordt. Ik kan me herinneren dat een vriendin tegen me zei:
'Je doet niets. Je bent lui en je onderneemt niets'. Ik was diep gekwetst. Na de schok kwam de woede en omdat
het me zo verschrikkelijk had geraakt, ben ik iets gaan doen. Achteraf uitstekende feedback. De hardheid
waarmee ze het zei had me juist meer in mijn schulp kunnen laten kruipen. Maar het had me in al mijn
grondvesten doen schudden en me een enorme schop onder mijn kont gegeven.
Onder collega's kan het heel gevoelig aankomen als het niet op een goede manier gebracht wordt. Ook
managers die eerder fitten dan feedback geven slaan de plank mis. Medewerkers worden onzeker in plaats van
gestimuleerd.
Feedback niet geven kan ook funest zijn. Je laat de ander in zijn vet gaar koken met alle gevolgen
van dien.
niets durven zeggen
Er zijn managers die niets durven zeggen en zich steeds meer gaan ergeren, tot dat de bom barst. Of
ze werken iemand er uit. Het gebeurt ook andersom. Werknemers die niets durven te zeggen tegen de manager en
onderling gaan roddelen. De manager denkt dat hij geweldig is en gaat door met wat iedereen zo vreselijk
vindt.
Laten we eerst het 'feedback krijgen' eens onder de loep nemen. Op het moment dat we wat onzeker
zijn, is feedback krijgen nooit makkelijk. Of het nu goed gebracht wordt of niet, we zijn geneigd om ons te
verdedigen, aan te vallen of weg te lopen.
Het beste om te doen is: eerst goed te blijven ademen en te luisteren wat er gezegd wordt. Als het
niet aankomt, vraag door wat er wordt bedoeld. Zeg dat je het nog niet helemaal begrijpt en vraag wat de
ander van je nodig heeft. Je kunt ook aangeven dat je er over na wil denken en later verder wilt praten. Dan
heb je de gelegenheid om na te denken of de feedback voor jou relevant is of niet. Gooi het niet meteen
overboord, want je kunt er misschien een hoop aan hebben. Het kunnen levenslessen zijn, ook al wordt de
feedback op een niet zo prettige manier gegeven. Als je na het overwegen echt het idee hebt dat het nergens
op slaat, kun je het laten voor wat het is. Het is natuurlijk altijd mogelijk dat iemand een rotbui heeft en
het op jou loslaat.
keiharde feedback
Ik heb ook een keer mee gemaakt dat iemand mij feedback gaf op een niet mis te verstane wijze en dat
bleef jarenlang hangen. Ik was een jaar of 20 en iemand zei dat ze een 'blokje om' ging als ze me aan zag
komen. Ze vond me een plakker. Jarenlang durfde ik niet als eerste iemand te groeten. Na jaren bleek dat ze
het zich niet meer kon herinneren. Ze vond me vroeger een leuke meid. Ik was onzeker en ben op de loop gegaan
met de feedback. Betrok haar woorden op iedereen die ik tegenkwam. Doodsbang dat mensen me een 'plakker'
vonden. Pas toen ik aan mezelf ging werken kon ik het loslaten en kwam mijn oorspronkelijke spontaniteit weer
terug.
Trainers krijgen na elke training feedback van de deelnemers. Daar moeten we mee om leren gaan.
Sommigen vinden het fantastisch en anderen vinden het niets. Ik vraag door wat men precies bedoelt en kijk
wat ik er van kan leren. Dan hoef ik me er niet onzeker over te voelen. Anders zou ik de ene keer dolgelukkig
naar huis gaan en de andere keer gebroken. Dan zou ik binnen de kortste keren zwaar overspannen
zijn.
complimenten krijgen
Het is heerlijk om complimenten te krijgen, maar het is ook belangrijk er niet afhankelijk van te
worden. Krijg een gezond beeld van jezelf over wat je kunt en wat je nog te leren hebt. Sommigen weten alles
van postzegels of politieke partijen en niets over zichzelf. Daarvan uitgaand is het interessant hoe anderen
op je reageren en je leert jezelf steeds beter kennen.
Je kunt dus iemand 'maken of breken'. Bij de politie waren twee mensen die dezelfde student
begeleidden. De één zei: "Dat is een geweldige aankomende agent". De ander zei: "Die? Dat wordt nooit wat!"
We onderzochten of ze het over dezelfde persoon hadden. Ja hoor. Het klopte. Het bleek dat de één de student
stimuleerde. 'Gaat goed! Doe maar rustig aan. Prima!' De ander bleek te zuchten, te trommelen met haar
vingers en de ogen op te slaan als de student niet snel genoeg iets begreep. 'Zo iets eenvoudigs kan toch
iedereen?' Ze was vergeten hoe ze zelf in het begin was. De student had bij de eerste het gevoel te groeien
en bij de ander voelde hij zich steeds kleiner worden.
wat doe het gedrag met jou
Geef je iemand feedback vertel dan wat het gedrag van de ander jou doet. Hij/zij hoeft zich niet
beschuldigd te voelen, maar zal beter begrijpen waarom je iets zegt. Ook kan het helpen als je iemand vraagt:
“Kan ik even met je praten?' Meestal vinden mensen dat wel iets speciaals hebben en worden nieuwsgierig.
Het tussen de werkzaamheden doorzeggen of zelfs in het publiek of in tegenwoordigheid van andere collegaâ's
kan iemand als vernederend ervaren. Als je iets zegt vanuit je woede of irritatie komt het heel anders over.
Meestal wat snauweriger of beschuldigend. Dus houd het bij jezelf. Jij hebt er last van.
Van de week antwoordde iemand op mijn vraag wat ze er tot nu toe van vonden: 'Hier heb ik nu
werkelijk helemaal niets aan.' Even flitste er bij me op: 'Wat? Hoe komt ze dââr op?' Meteen bedacht ik me: rustig ademhalen en luisteren. Ik werd rustig en we
hebben overlegd wat ze wel nodig had en daar zijn we mee aan de slag gegaan.
Even voorstellen: Marja Ruijterman
 Marja Ruijterman is vanaf 1993 zelfstandig trainer en coach. Zij geeft trainingen op het gebied van
stress/burnout- preventie, communicatie en presentatie. Ook geeft zij lezingen met als titel: Beziel je leven!
Beziel je leven wil zeggen: geef het glans! Haal er uit wat er uit te halen valt! Neem niets vanzelfsprekend.
Spring het diepe in en durf het leven ten volle te leven!
E: Marja Ruijterman
S: www.marjaruijterman.nl
|
De hele wereld is een smalle brug
en de essentie is om niet bang te zijn
Reb Nachman van Breslau
|
| 
