12 februari 2009
organiseren en vertrouwen
Het is hoog tijd om anders te
organiseren!
Vanuit vertrouwen…
Tica Peeman
mede-oprichtster en directeur-eigenaar van
VIStrainingen
en auteur van diverse boeken
We kwijnen weg door wantrouwen en we groeien door vertrouwen, zo simpel is het. Dat geldt ook voor organisaties.
Het rare is dat er weinig aandacht wordt besteed aan vertrouwen bouwen in organisaties. In ons privéleven is
vertrouwen absolute noodzaak in onze relaties met onze partner, kinderen, familie en vrienden. In bedrijven lijken
andere regels te bestaan. Hier is vertrouwen geen noodzaak, sterker nog; vaak wordt wantrouwen in de hand gewerkt.
Door de manier van organiseren, de managementstijl en de manier van communiceren.
Tegelijkertijd heeft de huidige kredietcrisis laten zien dat vertrouwen nodig is en lastig/kostbaar is om te
herstellen. Het kan wel. Echter, het vereist een hele andere manier van kijken, organiseren en communiceren. En
verandering is lastig, dat weten we ondertussen wel. Maar na 100 jaar Taylor wordt het wel tijd, hoog tijd!
Voorspellers van vertrouwen
Er zijn drie voorspellers van vertrouwen:
- betrokkenheid
- beslissingsvrijheid
- transparantie
Betrokkenheid gaat over of mensen zich betrokken voelen bij een organisatie en of ze betrokken worden.
Dit betekent dat het enerzijds gaat om een gevoel dat medewerkers hebben bij een organisatie en anderzijds om een
actieve benadering waarbij de organisatie haar medewerkers betrekt bij alles wat er in de organisatie gebeurt.
Beslissingsvrijheid gaat om de ruimte die medewerkers hebben om te beslissen over hun werk. Dit kan
gaan over ruimte om invloed te hebben op hun directe werkplek tot aan ruimte om invloed te hebben op de hele
organisatie.
De laatste voorspeller is transparantie. Het transparant communiceren van meningen, feiten en
informatie. Deze drie voorspellers geven een indruk van wat er moet gebeuren in organisaties om vertrouwen duurzaam
te kunnen bouwen.
Allereerst moet er meer ruimte en invloed komen bij de medewerkers, dit kan door een andere organisatieopzet te
kiezen. Ten tweede moet er ‘iets’ zijn waar medewerkers bij willen horen, een gevoel, een sterke cultuur. Ten derde
moet er veel meer transparantie komen in alle hoeken en gaten van de organisatie. Onderliggend aan dit alles moet
een andere managementstijl komen om dit alles te kunnen bereiken en vooral om deze omslag in gang te zetten.
Hieronder ga ik in op de vier elementen.
De organisatieopzet
‘Hierarchies are in decline’ –Sir John Whitmore
Hoezeer ik ook hoop dat Whitmore gelijk heeft, een onderzoek uit 2006 laat zien dat 60% van de organisaties nog
hiërarchisch is opgebouwd. 60%! Terwijl allang bewezen is dat dit soort organisaties ertoe leidt dat medewerkers
ongemotiveerd zijn, niet flexibel zijn en niet leiden tot innovatie. Redelijk essentiële dingen, zou je denken, in
deze tijd.
Vertrouwen ontstaat als mensen invloed krijgen om mee te mogen doen en beslissen. Niet als ze als kinderen
worden behandeld, door bijvoorbeeld in te moeten klokken, allerlei regels te moeten volgen en niet alles mogen
weten en zien. En dat is vrij normaal nog. Een betere optie is dus om organisaties op te splitsen in kleinere teams
die zelf verantwoordelijk zijn voor hoe ze het werk uitvoeren en ook alles er omheen regelen. Je krijgt dan als het
ware een geheel van kleine organisaties. Als je er dan ook nog voor zorgt dat innovatie structureel wordt
ingebouwd, dan heb je een gouden formule.
Een sterke cultuur
‘Cultiveer je sfeer, je gewoontes en gebruiken.
Hoe sterker de eigen cultuur,
des te groter het gevoel om er bij te willen horen.’
–Eckart Wintzen
Een sterke cultuur wil zeggen dat er een cultuur ontstaat die klopt en die door iedereen wordt gedragen. Geen
hoogdravende, blabla verhalen (vaak in het engels…) verzonnen door het managementteam in een op de-hei-sessie. Een
document met heldere uitspraken waar de organisatie voor staat, hoe het op de werkvloer tot uiting komt en wat
daarbij de onderliggende overtuigingen zijn. De cultuur zorgt er dan voor dat de kleine organisatie verbonden
blijven, omdat de cultuur de paraplu vormt waaronder ze werken.
Sterke culturen zijn vaak ook culturen met een grote maatschappelijke betrokkenheid. Omdat de wereld simpelweg
niet ophoudt bij de voordeur van het bedrijfspand. Sterke culturen hebben vaak een grote ambitie om wat te
betekenen voor hun medewerkers en daarmee ook voor hun omgeving. Zo werkt &Samhoud, een ongewoon adviesbureau,
zoals ze zichzelf noemen, aan visieontwikkeling in Nederland en werkt Microsoft aan computertoepassingen voor
mensen met een handicap.
Managementstijl
Al ben je koning van je tijd
Al ben je zeker van je zekerheid
Het masker dat je draagt verdwijnt
Je kunt niet anders dan jezelf zijn
‘Koning van mijn tijd’
– Stef Bos
In essentie gaat het bij managen vanuit vertrouwen om wat Stef Bos zo mooi verwoordt; jezelf zijn. Het is klaar met
de sterrenstatus, de macht, de invloed en het onaantastbare beeld van de managers, wat mij betreft. Het is op de
een of andere manier zo gelopen, maar het is eigenlijk bizar dat we zo omhoog kijken naar managers. We zouden
omhoog moeten kijken naar medewerkers. Want zij vormen veel meer het hart van de organisatie. En dat betekent dat
managers gaan faciliteren en delegeren. Niet op alles. Zij mogen nog steeds sterk sturen op cultuuraspecten en op
de contouren van de organisatie. Van het werk moeten ze echter afblijven. Laat dat maar over aan de medewerkers,
die kunnen dat veel beter. Vertrouw daar maar op.
Transparantie
‘The literature clearly suggests that to increase trust, organizations must be more open and
transparent with their communication.’ – Rawlins
Minister Bos riep de banken al op om meer transparant te zijn. Voorlopig vertikken ze het. En dat terwijl
transparantie zorgt voor vertrouwen. Bedenk zelf maar; wat gebeurt er als je partner snel een email wegklikt
terwijl je binnenkomt? Wantrouwen is geboren! Transparantie betekent dan ook echte openheid. Toegang tot alle
informatie, drempels weg, snelle communicatie, geen vergaderingen meer achter gesloten deuren. En dat niet alleen
in goede tijden, want dan kan iedereen het.
Maar juist openheid en eerlijkheid als het slecht gaat. Geen doekjes voor het bloeden. Medewerkers kunnen veel
hebben. Dit betekent ook kwetsbaarheid tonen van het management, toegeven als je fout zit, balen als het niet goed
gaat, jezelf afhankelijk maken van de ander.
Conclusie
Duurzaam vertrouwen bouwen in organisaties is de toekomst. Organisaties waar vertrouwen heerst leidt onder meer
tot meer omzet, meer tevredenheid, innovatie en meer flexibiliteit. Dit kan door een complete makeover te doen op
de terreinen organisatieopzet, cultuur, managementstijl en transparante communicatie. En dat vereist lef en moed om
daartoe over te gaan. Dat is de uitdaging voor de managers van deze tijd.
vergelijkbare onderwerpen:
gedragspatronen: vrienden of demonen?
overlevingsstrategieën
lichaamstaal, de taal die iedereen spreekt
goede mensen maken het verschil
Even voorstellen: Tica Peeman
 Tica Peeman (1970) is mede-oprichtster en directeur-eigenaar van
VIStrainingen: naar eigen zeggen het mooiste en beste trainingsbureau van Nederland! Zij heeft bestuurskunde
gestudeerd aan de Universiteit van Leiden en was een tijd werkzaam bij de politie in verschillende functies.
De mens fascineerde haar meer dan de wetten en regels en daarom richtte ze samen met Vincent van Harte in 1999
VIStrainingen op.
Tica heeft een enorm vertrouwen in de mogelijkheden die
mensen hebben en zij vindt het een grote eer om mensen te mogen begeleiden om meer vanuit hun passie te gaan
werken en leven. Tica geeft onder andere trainingen Persoonlijk Leiderschap (met LEF leven!) en schreef over dit
onderwerp het boek: 'heb LEF, durf te veranderen!' dat in december 2005 uitkwam en waar al meer dan 6000
exemplaren van zijn verkocht.
Naast VIStrainingen is ze voorzitter van en vrijwilliger
bij Smarti, een organisatie die uitdagende, grensverleggende vakanties organiseert voor jonge mensen met een
lichamelijke beperking. Om de wereld nog een stukje mooier te maken heeft ze met het verschijnen van dit boek de
'Í Trust U foundation' opgericht om mooie acties tussen mensen financieel te ondersteunen.
Tica woont met haar grote held Thed in Noordwijk aan Zee,
samen met hun mannetjes Zep en Bodi. Tica houdt van surfen, yoga en heel veel andere dingen waar ze nu even niet
aan toekomt.
S: www.tiex.nl (Tica's eigen blog over I Trust
U)
S: www.vistrainingen.nl
S: www.itrustu.nl (website over 'I Trust U
foundation')
S: www.smarti.nl
‘Cultiveer je sfeer, je gewoontes en gebruiken.
Hoe sterker de eigen cultuur,
des te groter het gevoel om er bij te willen horen.’
Eckart Wintzen
|
bron: www.menscentraal.nl
| 
