25 oktober 2010
diversiteit

Als je wortels tot in de hemel reiken

Het succes van onbegrensde diversiteit

 
Bert den Boer

zelfstandig adviseur, trainer en coach

Boeken

Echt contact Bert den Boer Onbegrensd Wim Huijser, Bert den Boer   Leef je verlangen  Over Leven Bert den Boer

Onlangs sprak ik tijdens een feestje een Surinaamse Nederlander, die vertelde dat het een groot probleem is om binnen zijn (100.000+) gemeentelijke organisatie diversiteit van de grond te krijgen. De wil is er, maar hoe? Zijn opmerking verbaasde me niet. Ik heb het idee dat er grote verschillen zijn tussen organisaties in hun etnische diversiteitbeleid.

In een aantal sectoren speelt dit thema minder, zoals bij multinationals, ziekenhuizen en banken; echter, bij tal van organisaties - vooral bij de overheid - vraagt men zich af hoe diversiteit vorm te geven. Ik baseer me hierbij onder andere op reacties van een tiental HR-managers vanuit de (semi-)overheid op mijn vraag wat hen bezighoudt in relatie tot thema´s als diversiteit en culturele identiteit.

In de kern was hun respons tweeledig:

• Hoe maak je de praktische vertaalslag?
• Hoe benut je culturele diversiteit?

In mijn beleving is binnen de HR-discipline etnische diversiteit een van de belangrijkste thema´s van de komende jaren. En is er behoefte aan nieuwe perspectieven, een frisse blik. Bij managementboeken blijken vooral How-to-do boeken bestsellers. De 10 ultieme tips voor coaching etcetera. Het boek Onbegrensd.

In gesprek over verlangen en culturele identiteit - een weergave van 15 gesprekken met vooraanstaande boeiende personen van wie de culturele wortels elders liggen - is geen ´Hoe-leven-wij-goed-samen-in-vijf-stappen-boek.´ Het boek zet aan tot nadenken over hoe succesvolle migranten hun weg vinden. En hoe mensen als trendwatcher Adjiedj Bakas, jurist en publicist Afshin Ellian, columnist Sylvain Ephimenco, actrice Victoria Koblenko, Hilton hoteldirecteur Roberto Payer en de overige geïnterviewden aankijken tegen de Nederlandse samenleving.


Verlangen & verlangens

Het voert in dit kader te ver om al mijn persoonlijke overwegingen om dit boek te maken uiteen te zetten. Essentieel is wel mijn fascinatie voor het begrip verlangen. Dat heeft in 2006 geleid tot het gezamenlijke boek Leef je verlangen van Wim Huijser en mij, met nu een vervolg. De filosoof Ernst Bloch zei in een interview ter gelegenheid van zijn 90e verjaardag: ´Ik ben tot de bevinding gekomen dat het verlangen de enige eerlijke eigenschap van de mens is. In alles kan een mens liegen. In alles kan iets onechts sluipen. Liefde kan voorgewend zijn, hoffelijkheid alleen een kwestie van opvoeding. Helpen kan uit egoïstische motieven gebeuren, maar het verlangen kan een mens niet manipuleren. De mens is zijn verlangen.´

Vanuit dat perspectief valt mij op, dat mensen die zicht krijgen op hun verlangens beter in staat zijn van daaruit persoonlijk na te streven doelen te benoemen (zoals rust, balans werkprivé, verdieping, contact, een bijdrage willen leveren aan…). Ze weten niet alleen beter wat ze willen, als ze vervolgens in staat zijn vanuit hun specifieke contextverantwoorde keuzes te maken, maken ze meer kans op realisatie. Dan is verlangen een innerlijke bron die dient als richtinggevende kracht, als richtsnoer.

Veranderende verkleurende samenleving

Wij worstelen met een veranderende verkleurende samenleving, binnen organisaties. Daar zoekt men – afhankelijk van grootte en branche – een passende invulling van diversiteitbeleid. Aanleiding tot dit boek is zeker ook, dat ik persoonlijk greep wil krijgen op die veranderende samenleving. Een uitspraak van Kierkegaard dient daarbij als uitgangspunt: ‘Het leven dient achterwaarts begrepen en voorwaarts geleefd te worden.’ Grote veranderingen als ontzuiling, globalisering en atomisering zorgen voor een toenemende complexiteit, oude zekerheden vallen weg.

Zoektocht naar identiteit

Nederland was een land van minderheden die zich organiseerden in een protestants-christelijke, katholieke, socialistische en een liberaal-neutrale zuil. Pragmatisch zakendoen, het spel van geven en nemen, waarbij ‘andersdenkenden’ in hun waarde werden gelaten. Zo werd Nederland bestuurd. Politieke moorden op Fortuyn en Van Gogh legden integratieproblemen bloot. Wie is de Nederlander? Waar staat Nederland als land en als culturele gemeenschap voor? Maar niet alleen in de media, wetenschap en politiek, ook op persoonlijk niveau leiden de maatschappelijke veranderingen tot een zoektocht naar identiteit.

Het integratievraagstuk wordt meer en meer een identiteitsvraagstuk. Wie ben ik, waar sta ik voor, bij welke groep hoor ik, wat zijn mijn verlangens, welke doelen streef ik na, wat wil ik in mijn leven bereiken. Vragen over onze levensloop zijn van alle tijden, de hedendaagse tijd levert de nodige dilemma’s.

De sociale werkelijkheid interpreteren

De gesprekken hebben me teruggebracht bij de essentie van de sociologie. Als mensen situaties als werkelijk definiëren, dan zijn die situaties werkelijk in hun consequenties, schreef William Thomas al in 1928. Dit Thomas-theorema staat bekend als de grondwet van de sociologie. Het sociale handelen van mensen kan slechts worden begrepen uit de manier waarop zij de sociale werkelijkheid interpreteren. Wat mensen geloven is belangrijker dan wat waar is. Samenleven is dus niet mogelijk zonder het mechanisme van de zichzelf waarmakende voorspelling. Een beurskrach is het geijkte voorbeeld. Mensen zijn bang dat de aandelenkoersen zullen dalen, ze verkopen hun aandelen en brengen daardoor zelf de daling teweeg die ze zozeer vrezen.

De moorden op Fortuyn en Van Gogh, de aanslagen op het World Trade Center en het Pentagon, de perikelen in Nederland over integratie, evenals de reacties daarop in islamitische kringen, zijn evenzovele voorbeelden die duidelijk maken dat de maatschappelijke dynamiek in gang wordt gezet door de manier waarop groepen zichzelf en elkaar zien.

Onbegrensd

Onbegrensd geeft enerzijds weer hoe succesvolle migranten persoonlijke verlangens definiëren en beleven. Anderzijds geven zij weer hoe zij vanuit hun culturele identiteit kijken en leven in Nederland. In de epiloog zijn de opvallende bevindingen weergegeven. Wat betekent het leven tussen twee culturen, hoe is het om uit Nederland weg te gaan en weer terug te komen, hoe wordt de vrijheid in dit land beleefd, wat is de rol van taal en humor, hoe gaan we om met integratie, diversiteit, het onderscheid allochtoon - autochtoon?

Als lezer krijg je de kans om je eigen conclusie te trekken, omdat je geraakt wordt door een persoonlijke verhaal, geboeid door de ideeën of stellingname van een van de geïnterviewden.

gerelateerde onderwerpen:
verandermanagement: veranderen in kleuren 1
waarom organisatieveranderingen slagen of falen
Verbindend leidinggeven

Bert den Boer werkt zelfstandig als adviseur, trainer en coach.

Onlangs verscheen zijn boek Echt Contact – Hoe zorg je ervoor dat het klikt? Het biedt lezers praktische handvatten om op een positieve manier invloed uit te oefenen op de omgang met anderen. De opbouw kent een logische volgorde, het is een toegankelijk geschreven boek met veel herkenbare en grappige voorbeelden. Elk hoofdstuk wordt afgesloten met een toepasselijke column.

Onbegrensd Wim Huijser, Bert den Boer

Leef je verlangen

Over Leven Bert den Boer

Echt contact Bert den Boer

E: Bert den Boer
S: BBdB

artikelen van auteur:
64. Werken met het ongemak
Managementmodellen: houvast door loslaten
Het succes van onbegrensde diversiteit - Als je wortels tot in de hemel reiken
33. dubbel
27. toiletpapier
20. Verlangen
18. Paradoxen

bron: www.menscentraal.nl