15 oktober 2009
leiding geven lastige medewerkers

Leiding geven aan lastige medewerkers

Jaap Bron

 directeur van Jaap Bron Presentaties

Wat doe je als je medewerker het spel niet wil meespelen of als zijn antwoord domweg “nee” is?

U heeft een gesprek met één van uw medewerkers. U laat hem een zorgvuldig uitgewerkt voorstel voor een nieuw project zien, maar na een paar minuten onderbreekt hij u met de mededeling: “Dat hebben wij al eens geprobeerd, het werkt niet.” En daarmee wordt u geconfronteerd met iemand die niet mee wil doen.

Is dit lastig? In mijn optiek niet. De medewerker is eerlijk. Hij geeft zijn mening en het is dus aan u om hem duidelijk te maken waarom het juist voor hem een aantal voordelen biedt als hij wel mee doet. Het wordt pas lastig als de medewerker “ja” zegt en dus aangeeft dat hij mee gaat werken maar vervolgens “nee” doet. De “ja”-zegger maar de “nee”-doener. En geloof me: daar lopen er veel van rond in werkend Nederland. Nu kan dit onbewust gebeuren: De medewerker vergeet het of stelt niet de juiste prioriteiten. Als een goed manager spreekt u hem daarop aan en indien nodig helpt hem om het wel voor elkaar te krijgen. Dit is in feite nog steeds niet lastig want uiteindelijk gebeurt het wel. Het wordt pas echt lastig als de medewerker zijn - “ja” zeggen maar “nee” doen – gedrag bewust hanteert. Hij manipuleert dus. En dit is één van de belangrijkste oorzaken voor het ontstaan van conflicten. In sommige gevallen niet eens gebaseerd op reële argumenten, maar gewoon omdat de medewerker z’n eigen problematiek (zakelijk of privé) vertaalt in ‘manipuleergedrag’ naar u. en dat manifesteert zich door bijvoorbeeld dit “ja” zeggen maar “nee” doen gedrag. Zie hier de reden waarom samenwerking niet altijd soepel verloopt.

Waarom zijn sommige medewerkers lastig?

Wat willen moeilijke, manipulerende medewerkers nu eigenlijk bereiken met hun gedrag? Of anders verwoord: Uit welke elementen bestaat de beloning voor lastig gedrag? Hier is diepgaande studie naar gedaan en de uitkomsten zijn verbluffend simpel. U zou ze zelf kunnen bedenken.

- Ze krijgen (negatieve) macht doordat ze door hun gedrag de ander in een nerveuze underdogpositie manoeuvreren. Hoe emotioneler of nerveuzer u wordt, des te sterker voelen ze zichzelf! Ze hopen dat u bang van ze wordt. Dat ervaren zij als een beloning.

- Het verbloemen van eigen onzekerheid. Door dit manipuleergedrag te hanteren, hoeven zij zich niet bloot te geven. U zult ze liever mijden of snel weer bij ze weggaan. Daardoor hoeven zij hun eigen onzekerheden niet te tonen. U vraagt er immers niet naar?

- Ze krijgen hun zin. Dat is heel bekend. Niet voor niets kennen wij het spreekwoord: “Brutalen hebben de halve wereld!” Door moeilijk te zijn, krijg je vaak meer gedaan dan door niets van je te laten horen.

- Zij krijgen aandacht. Voor veel lastige medewerkers is dat een beloning. Ze hebben een versterkt eigen ego dat regelmatig een bevestiging nodig heeft. Die krijgen ze door lastig manipuleergedrag.

- Ze vinden het gewoon leuk. Ja, u leest het goed. Sommigen scheppen er een buitengewoon genoegen in om lastig te zijn. Geloof het of niet, er zijn mensen die lastig gedrag tot een plezierige norm hebben verheven.

makkelijker omgaan met bewust moeilijke medewerkers

Hoe kun je makkelijker omgaan met bewust moeilijke medewerkers? Simpel gezegd: Zorg ervoor dat ze hun beloning niet krijgen! Door ze niet te belonen voor hun lastig manipuleergedrag, houdt dit vanzelf op en ervaart u ze niet langer als lastig. Bedenk hierbij het volgende: onze gedachten leiden tot onze gevoelens. Dat wat wij denken, bepaalt hoe wij ons voelen. Lastige medewerkers brengen ons ertoe bepaalde negatieve dingen te denken. Daardoor krijgen wij oneigenlijke gevoelens. Als dit gebeurt, als we dit toestaan, wint de lastige medewerker. Hij brengt ons op een emotioneel niveau in plaats van gewoon rationeel te blijven denken en voelen. De kracht om negatieve gevoelens bij u op te roepen, is nu net de kracht die de lastige, manipulerende medewerker gebruikt. Door emotioneel te reageren, stimuleren wij hem in feite in zijn lastige gedrag. Onze emotie is zijn beloning. Wij zijn het dus in feite zelf die deze lastige reacties veroorzaken. Dit brengt mij tot een aantal typische gedragsverschijnselen dat van belang is om in het achterhoofd te houden bij het leiding geven aan moeilijke, manipulerende medewerkers.

1. Indien gedrag wordt versterkt, is de kans groter dat het wordt herhaald. Als u dus door uw beloning van moeilijk gedrag ditzelfde gedrag actief stimuleert, is de kans op herhaling groter.

2. Indien gedrag dat in het verleden herhaaldelijk is voorgekomen, wordt genegeerd (lees: niet beloond), zal het aanvankelijk erger worden maar uiteindelijk ophouden. U bent dus op den duur de winnaar.

3. Als een bepaald gedrag iets tot gevolg heeft wat de betreffende persoon niet wil, zal dit gedrag vanzelf ophouden. Dit spreekt voor zich.

4. Niets doen is iets doen. De lastige medewerker zal uw niets doen altijd positief naar zichzelf uitleggen: Immers: wie zwijgt, stemt toe!

Wat u nooit moet doen is veronderstellen dat u de lastige medewerker kunt dwingen zich anders op te stellen. Stop ermee dit van de ander te eisen. Bedenk dat iemand ervan beschuldigen dat hij moeilijk of lastig is, dikwijls alleen maar zelfverdediging uitlokt en leidt tot nog sterkere reacties. Moeilijke, manipulerende medewerkers worden gewoonlijk maar iets minder moeilijk wanneer ze door u doelbewust en gericht worden beïnvloed. Resultaatgericht positief manipuleren dus. Zolang u milder gedrag wilt afdwingen, is het enige effect dat u meestal bereikt dat u zelf overstuur, kwaad of gefrustreerd raakt. En dat nu is precies wat de ander wil. Niet doen dus. Focus alle energie op uzelf. Daar bent u immers zelf bij. U moet uw aanpak veranderen. Dan wordt u vanzelf de winnaar!

Worden wij omringd door alleen maar uiterst lastige medewerkers? Niets is minder waar. De kern bent u zelf! Hoe reageert u? Wat straalt u zelf uit? Zet drie managers op een rij die allen voor hetzelfde team staan en ook allen dezelfde verandering in dat team moeten doorvoeren. Ze hanteren ook dezelfde argumenten. Toch krijgt de één het wel voor elkaar en de ander niet! Hoe komt dat nu? Welnu, u krijgt dat van een ander, wat uzelf uitstraalt. Als u succes wilt hebben, begin dan met dat zelf uit te stralen. U loopt dan tegen minder lastig gedrag aan. Het is een kwestie van oorzaak en gevolg. Als we opgewekt en blij door het leven stappen, zullen anderen opgewekt en blij naar ons toe zijn. Wij worden het soort mensen waarbij anderen het fijn vinden te vertoeven. Wie spreekt er dan nog over lastige medewerkers?

vergelijkbare onderwerpen:
Inspirerend leiderschap
Verbindend leidinggeven
de ziel van leiderschap
Versterk je uitstraling, kracht en kwetsbaarheid in balans

Even voorstellen: Jaap Bron

Jaap Bron is directeur van Jaap Bron Presentaties en een aantal andere bedrijven op het gebied van bedrijfstraining en managementadvisering. Bron werd na zijn studie Nederlands al snel gevraagd door het bedrijfsleven. Ruime verkoop-, marketing- en managementervaring deed hij op als managing-director bij gerenommeerde, multinationale ondernemingen. Hij doceerde de vakken marketing en management aan diverse HBO-instellingen.

Nu is Bron werkzaam als interim manager en actief als managementadviseur en –trainer. Hij geeft bedrijfstrainingen op velerlei gebied. Tevens is hij een veelgevraagd gastspreker en dagvoorzitter op congressen en seminars. Door zijn stijl van presenteren houdt Jaap Bron zijn gehoor een spiegel voor. Bron staat garant voor een geslaagd evenement. Op alerte maar humorvolle wijze leidt hij uw bijeenkomst in goede banen. Jaap Bron weet zakelijke deskundigheid op academisch niveau te combineren met een op de praktijk gerichte aanpak.  Bron’s specifieke humor en voordracht zorgen ervoor dat u graag naar hem luistert en door hem op nieuwe ideeën wordt gebracht. Hij mag dan ook met recht de meest gevraagde spreker van Nederland genoemd worden.

Ook verzorgt Jaap Bron samen met Jan Vayne het stijlvolle maar spraakmakende programma “Zakendoen? Emotie!”. In het hele land trekken zij volle zalen. Men praat er nog lang over na! Tevens publiceert Jaap Bron regelmatig in vakbladen en verschenen er verscheidene boeken van zijn hand. 
 

E: Jaap Bron
S: www.jaapbronpresentaties.nl

artikelen van auteur:
Leiding geven aan lastige medewerkers

bron:  www.menscentraal.nl