20 juni 2009
Mentaal Verzuim

Mentaal Verzuim
Verlies van vermogen. Juist nu.

Hans Visser

Organisatievitalisator© en Directeur van United Sense

Als onzekerheden toenemen hebben mensen de neiging zich terug te trekken. In ieder geval zullen zij de weg van de minste weerstand willen nemen. Weg bij de spanning die onzekerheden nu eenmaal met zich mee brengt. Er is moed en vertrouwen voor nodig om samen een weg in te slaan die even door onbekend terrein zal gaan. Een gebied waarin het besef wakker wordt dat we zowel dader als slachtoffer zijn van de situatie waarin we verkeren.

We hebben verzaakt uit én aan te spreken wat iedereen wél ziet, voelt en meemaakt maar vervolgens weer snel – stil hoofdschuddend - over is gegaan tot de zo inmiddels vertrouwd geworden orde van de dag. Wijzend naar andere boosdoeners die ‘het’ hebben gedaan.
We zullen dus nu zelf ergens doorheen moeten. Zeker op de zaak waar we werken. Waar het ontkennen, vermijden, verhullen en maskeren bewust, zichtbaar en bespreekbaar gemaakt moet worden. Om de onbalans tussen persoonlijke belangen en het grotere organisatiebelang onmiddellijk gezond te herstellen.

Dat nog langer verzaken – omdat het aangaan daarvan te spannend is – maakt dat Mentaal Verzuim onbenut vermogen vast blijft houden terwijl mobilisatie en inzet van alle aanwezige vermogens juist nu keiharde noodzaak is geworden. Ergens doorheen gaan heeft mensen steeds verder gebracht. Mentaal Verzuim heeft mensen afgeleid en gebracht wat ze juist niet wilde hebben maar wel hebben gekregen.

‘Terra non Grata’ is een gebied dat mensen alleen willen en durven te betreden als het vertrouwen in de organisatie, de leiding en elkaar groot is. Het vermijden van dat gebied houdt de organisatie begrensd onder haar niveau.

Maar … wat is Mentaal Verzuim?

Dat je er wel bent maar eigenlijk niet meer doelgericht bezig bent met datgene waarvoor je bent aangenomen. Je weet wel, die mooie advertentie die je toen trok. Wat er daarna gebeurt is weet je niet goed meer maar de energie zit er niet meer in. Het vertrouwen is weg. Het vuur is er uit. De betrokkenheid weg. Onbewust en ongemerkt weten mensen dat vaak te maskeren of anders ‘op te lossen’. Dan doen ze iets anders voor (te zijn). Daarmee de indruk wekkend dat anderen op hen kunnen rekenen. Ze zeggen dan ergens ‘ja’ tegen maar handelen daar niet meer naar. Dat merken ze bij anderen en ze doen het daarom ook maar zelf. In die wisselwerking ontstaat het verlies waarmee ze onbedoeld samen op weg gaan naar een groter verlies. Dat van vermogens, van de zaak en dus de baan terwijl niemand dat wil!

Een mentaal virus

Want als de zaak onvoldoende aandacht geeft aan die individuele mens die geestelijk is afgehaakt en hem daarop onvoldoende aanspreekt of adequate support geeft, laten anderen zich daardoor (ver)leiden. Zij vragen zich af waarom zij wel – voor hetzelfde geld wat die ander verdient – nog het vuur uit hun sloffen zullen lopen. Rond zo’n situatie tast het individuele Mentaal Verzuim het collectieve vermogen van een organisatie aan. Niet omdat men dat wil maar wel omdat men daarin meegaat.

Men gaat zich ‘neerwaarts’ aanpassen aan elkaar, gevoed door wat in de heersende organisatiecultuur ‘normaal’ wordt gevonden. Het is Collectief Mentaal Verzuim® geworden. Een sluipend fenomeen dat de werkdruk in organisaties laat oplopen evenals de werkstressbeleving. Killing voor de slagkracht en het creatieve vermogen van organisaties en bedrijven. Dodelijk in de relatie met hun klanten die voortdurend in de val blijven lopen van mooi verkochte verhalen om vervolgens in hun verwachtingen teleurgesteld te worden.

 Verlies van energie

Willen mensen dat? Nee. Willen ze zó functioneren? Nee. Raken ze daarom hun energie kwijt? Ja. Het vreet energie. Menselijke energie die verloren gaat in een ongezonde wisselwerking tussen organisatiegedrag en persoonlijk gedrag. In een spanningsveld waarin ‘de organisatie’ van haar medewerkers bezieling en passie vragen maar hen daarin totaal geen vrijheid geven of – sterker nog - hen daar zelfs op afrekenen. Een proces van gas geven en remmen. Een proces dat vergelijkbaar de energieverspilling en brandstofverbruik van auto’s.

 Zelfbescherming

In zo’n spanningsveld gaan mensen zichzelf beschermen. Zij gaan zich afsluiten van dat soort verwarrende signalen en informatie. Oproepen vanuit de top om meer te geven en afgeremd worden door wat er om hen heen – in de dagelijkse beleving van de werkelijkheid – gebeurd. Niet meer zeker weten wat je nog van dat soort strijdige informatie kunt vertrouwen. Dan rest je alleen nog maar om zelf op zeker te gaan. Dan sluit je je meer af en haak je meer af dan aan. Dan ga je defensief en op veilig. Dan sta je niet meer open voor wat anderen van je vragen en willen. Dan ga je op jezelf. Uit verbinding. Terwijl je dat juist niet wilt. Dan raak je gevangen in een onmacht die anderen ook in hun eigen wereld beleven. Gevangen in een soort collectieve onmacht. Een situatie waar mensen, organisaties en grotere systemen (als de economie) in vast lopen. In zulke patronen en mechanismen gaat gigantisch veel vermogen verloren.

vervolg van artikel:

<< Previous    [1]  2    Next >>