28 november 2010
mentale weerbaarheid

Mentale weerbaarheid

Stijgende werkdruk kan
tot burn-out en depressies leiden

Rob van der Ven en Siebo Hakse

resp. directeur van Shelton Human Solutions BV en
specialist projectmatig creëren, teams naar de top brengen
en de Theory of constraints, NLP-master en schrijver

De kracht van mens en organisatie staat steeds meer onder druk. Een constante stroom van reorganisaties en fusies, voortdurende innovatie van werkmethoden en werkorganisatie, digitalisering van het werk en globalisering van de markt, is hiervan de oorzaak. De komende jaren zal dat niet anders zijn. De vergrijzing zal leiden tot groeiende personeelstekorten.

We zullen met zijn allen dus nog efficiënter moeten gaan werken. De komende twintig jaar gaan we met fors minder mensen dezelfde hoeveelheid werk doen. Dat betekent dat de werkdruk stijgt. Vooral de mentale druk van het werk zal toenemen. Nu al wordt ruim 30% van arbeidsongeschiktheid veroorzaakt door burn-out,

depressie en angststoornissen. En dat staat nog los van al diegenen die ongemotiveerd naar het werk gaan.  

Opgeven of doorzetten 

Mentale weerbaarheid is gebaseerd is op vier onderliggende componenten, de vier C’s. Als we Sven Kramer als voorbeeld nemen, kunnen we de begrippen als volgt uitleggen:

• Challenge , uitdaging staat voor de capaciteit om zich uitgedaagd te voelen door nieuwe of bestaande taken. Sven Kramer ging naar de Olympische Spelen om vier gouden medailles te halen, een ambitieus en realistisch doel.
   
• Commitment, betrokkenheid en vasthoudendheid, zich inzetten voor de gewenste prestatie. Kramer heeft er alles voor over aan trainingsarbeid en in zijn privéleven om zijn doel te bereiken.
   
• Control bestaat uit twee subschalen, controle over de manier van leven en emotionele controle. Je laten omringen door mensen die in je geloven en jouw doelen ondersteunen (de ouders en trainer van Sven Kramer), geeft controle op je manier van leven. Emotionele controle richt zich op het omgaan met de eigen gevoelens bij succes en tegenslag. Wie herinnert zich niet de wissel van Kramer, zijn emoties meteen na de race (het wegwerpen van de bril) terwijl hij even later voor de camera redelijk rustig zijn verhaal deed.
   
• Confidence, eveneens in twee subschalen: vertrouwen in het eigen kunnen en inter-persoonlijk vertrouwen, ook in de coach die de wissel verkeerd aangaf. Bij Sven allebei in grote mate aanwezig. 

Deze vier C’s samen verklaren waarom mensen met dezelfde competenties toch heel verschillend met doelen omgaan. Waarom ze opgeven of doorzetten. Gemis aan een van de vier leidt eerder tot het niet halen van de gewenste resultaten.

Weerbaarheid meten en verbeteren 

Om mentale gezondheid op het werk te promoten is in Europa een campagne gestart genaamd Work In Tune With Life. Deze campagne richt zich op zowel werkgevers als werknemers, om ze bewust te maken van het belang van mentale gezondheid en om activiteiten op de werkplek te initiëren die de mentale gezondheid stimuleren. Dankzij 

onderzoek op de Universiteit van Hull is er nu zowel een simpele, gevalideerde en betaalbare test als een set aan methoden, die mentale weerbaarheid kan meten en verbeteren.

Curatief testen kan bij mensen die om psychische redenen in de ziektewet belanden. Maar ook bij ernstige, somatische ziekten helpt het versterken van de mentale weerbaarheid om beter met de ziekte om te gaan en het zelfgenezend vermogen te versterken. 

Tests en resultaten
 

De vooruitgang in mentale weerbaarheid wordt zichtbaar door voorafgaand en naderhand te testen. De uitkomsten van de test zijn een basis voor dialoog, tussen manager en medewerker, of tussen coach en coachee. Juist de manager kan vaak ook veel doen aan de externe omstandigheden, waardoor de druk – tijdelijk – vermindert en de medewerker de kans krijgt om te leren en zich te ontwikkelen.

Naar aanleiding van de tests worden ook drie verschillende rapportages gemaakt, elk 

gericht op andere situaties:

• Het ontwikkelrapport voor de cliënt. 

Naast de scores staan ook veel adviezen om het betreffende onderdeel te verbeteren. Iemand die laag scoort op controle, krijgt bijvoorbeeld het advies: probeer werk dat u krijgt, te plannen en verdeel het in kleinere, meer behapbare stukken. Laat iemand in eerste instantie u hiermee helpen.

• Het coachingsrapport. 

Dit bevat tips voor de coach. Bij een lage score op controle, krijgt de coach bijvoorbeeld het advies: moedig je coachee aan om een meer positieve kijk op zichzelf te hebben. Help hem te identificeren waar hij een bijdrage levert.

• Het beoordelingsrapport. 

Dit is vooral te gebruiken bij selectievragen. Hier krijgt de selecteur suggesties 

voor vragen om een duidelijker beeld te krijgen.

Door de verschillende vormen geeft deze test – in tegenstelling tot veel andere testen - geen absoluut oordeel. Deze vorm van rapporteren biedt een basis voor dialoog. Mentale weerbaarheid heeft een directe relatie met het welzijn van mensen en het omgaan met de positieve en negatieve kanten van het leven. Dat het begrip nu te operationaliseren, te testen en te verbeteren valt, geeft perspectief.

Het testen van mentale weerbaarheid via het Work In Tune With Life-programma biedt ondersteuning aan coaches, die hun eigen programma’s daarop kunnen afstemmen.

Praktijkvoorbeelden
 

Preventief testen van mentale weerbaarheid kan helpen om foute beslissingen bij bijvoorbeeld het aannemen van personeel, te voorkomen. Van de vele trainees die jaarlijks bij C&A werden aangenomen om opgeleid te worden tot winkelmanager, viel dertig procent uit. Tegenwoordig worden trainees getest. Afhankelijk van de score op mentale weerbaarheid worden mensen deels afgewezen. En anderen krijgen een gericht coachingsprogramma om een of meer van de vier C’s te versterken of soms te verzwakken.

Op zoek naar een praktisch voor medewerkers herkenbaar instrument om in de beoordelingscyclus de factor mens meer te belichten heeft het UMC Utrecht divisie perioperatieve zorg en Spoedeisende hulp gekozen om de mentale weerbaarheidstest MTQ48 in te zetten.

Een programma voor studenten op Hogescholen, gericht op het voorkomen van studie-uitval. In het hbo is die studie-uitval gemiddeld dertig procent, in het mbo zelfs veertig. Door te testen en door het aanbieden van eenvoudige groepsprogramma’s daalt de uitval van studenten.

Ambulance medewerkers in Brabant worden getest aan de voorkant van hun opleidingtraject en afhankelijk van score worden zij deels afgewezen of ontvangen gerichte coaching en begeleiding. Arbo- en Arbeidsdeskundigen en bedrijfsartsen gebruiken de test om sneller te diagnosticeren in het kader van de Arbowetgeving als het gaat om PSA ( Psycho Sociale Arbeidsbelasting)

Bron: dit artikel is eerder gepubliceerd in Tijdschrift voor Coaching juni nr. 2 2010

 

gerelateerde onderwerpen:
Mentaal Verzuim: Verlies van vermogen. Juist nu.
Emoties: dirigenten of stoorzenders
In 3 stappen meer grip op je leven!
overlevingsstrategieën
gedragspatronen: vrienden of demonen?

 

Rob van der Ven is directeur van Shelton Human Solutions BV. Shelton Human Solutions BV verzorgt het certificering- en maatwerktraject om als coach of organisatie te kunnen werken met de mentale weerbaarheidtest. 

E: info@shelton.nl
S: www.shelton.nl

---

artikel van auteur:
Mentale weerbaarheid: stijgende werkdruk kan tot burn-out en depressies leiden

Even voorstellen: Siebo Hakse 

Siebo Hakse is specialist projectmatig creëren, teams naar de top brengen en de Theory of constraints, NLP-master en schrijver.  

E: info@taotao.nl
S:  www.taotao.nl 

bron: www.menscentraal.nl