31 december 2010
testosteron en carriereladder

Waar zouden we zijn zonder testosteron?
Stappen op de carrièreladder

Roos Vonk

hoogleraar sociale psychologie Radboud Universiteit
en auteur van diverse boeken

Boeken

Psychologie voor managers pakket Douwe Draaisma, Margriet Sitskoorn, Roos Vonk Menselijke gebreken voor gevorderden Roos Vonk  Ego's en andere ongemakken Roos Vonk De eerste indruk Roos Vonk De eerste indruk Roos Vonk  .

boeken >> links >>

Waar zouden we zijn zonder testosteron? Nergens! althans niet als het gaat om succes, zaken en ondernemerlust. Net als bij andere hormonen zijn er verschillen tussen mensen in hun basisniveau van testosteron. Mannen hebben er gemiddeld meer van, maar er zijn ook vrouwen met veel testosteron en mannen met weinig.

Hoeveel testosteron er door iemands lichaam giert merk je aan gedrag en uiterlijke kenmerken. Het zorgt bijvoorbeeld voor meer spiermassa, een sterke kaaklijn die relatief rechthoekig is (vrouwen hebben een rondere kaaklijn), zware wenkbrauwen en diepliggende ogen, en vroegtijdige kaalheid. Mannen met typisch mannelijke gezichtskenmerken worden door vrouwen aantrekkelijk gevonden, en dat komt goed uit want testosteron zorgt ook voor meer zin in seks, en trouwens ook voor meer overspel.
 

Testosteron en stereotiep gedrag 

Ook andere stereotiep mannelijke kenmerken zoals ruimtelijk inzicht en gebrekkige sociale vaardigheden zijn geassocieerd met testosteron. Baby’s met veel testosteron maken bijvoorbeeld minder oogcontact, en transseksuelen die zich tot man laten transformeren, merken soms na testosteron-injecties dat ze beter kunnen inparkeren. 

In werk en carrière is testosteron belangrijk omdat het leidt tot zelfvertrouwen, vasthoudendheid, ambitie en de drang om te winnen en hogerop te komen. De typische alfa-man, die bovenaan de apenrots staat, heeft relatief veel testosteron. (Bij de apen is dit overigens meestal een man die goede sociale vaardigheden heeft, en die conflicten tactvol oplost; de androgiene leider is dus zeker geen menselijke uitvinding.) Ook mannen die eigen baas zijn hebben relatief veel testosteron.  

Leiderschapshormoon 

Testosteron wordt dan ook weleens het leiderschapshormoon genoemd. Niet alleen omdat mensen met veel testosteron meer leiderschapsambitie hebben, het is ook omgekeerd: wie een leidinggevende positie bereikt of anderszins succes boekt, gaat meer testosteron produceren.  

Mannen met veel testosteron zijn vaker harde onderhandelaars en hebben relatief veel succes op de financiële markt. Na een succesvolle beursdag blijken de mannelijke traders in de City of London een verhoogd testosteron-gehalte te hebben. Evenzo stijgt het testosteron-gehalte van mannen tijdelijk als hun voetbalclub wint of als er een mooie vrouw in de buurt is. Dat laatste kan verkeerd uitpakken, want uitgerekend mannen met veel testosteron worden minder oplettend en laten zich aan de onderhandelingstafel eerder in de luren leggen als ze naar mooie of schaars geklede dames kijken.  

Rol bij beklimmen statusladder

Recent onderzoek* wijst erop dat testosteron een cruciale rol speelt bij het beklimmen van de statusladder. Uit onderzoek met apen was al bekend dat mannen met veel testosteron zich met name sterk manifesteren in de groep wanneer de hiërarchie instabiel is, bijvoorbeeld als de alfa-man ziek wordt en er competitie uitbreekt. In een competitie tussen mensen bleek dat degenen met veel testosteron flink van streek raakten als ze een nederlaag leden. Hun cortisol-niveau steeg (een teken van stress) en ze waren geneigd de taak waarop ze verloren hadden uit de weg te gaan. Wanneer ze daarentegen zegevierden, ging hun cortisol omlaag en wilden ze juist de taak waarmee ze hadden gescoord weer opzoeken.

De onderzoekers suggereren dat mensen met veel testosteron op deze manier de carrièreladder beklimmen: door taken waarop ze succesvol zijn te blijven benaderen en andere taken aktief te vermijden. Bij mensen met weinig testosteron was het juist omgekeerd: zij vertoonden meer tekenen van stress als ze wonnen, kennelijk ongemakkelijk met hun verworven positie, en het winnen of verliezen had geen invloed op hun voorkeur voor de taak. Misschien is dit wel de grote verborgen oorzaak van het ‘glazen plafond’ voor vrouwen.

Mensen met weinig testosteron houden niet zo van competitie en winnen, ze willen liever op basis van gelijkwaardigheid met anderen omgaan. Ze raken dus niet extra gemotiveerd om door te pakken als ze een ander verslaan – integendeel, ze vinden het ongemakkelijk en raken er gestressed van. Wil je als vrouw de hoog-testosteron man voorbijstreven, dan is de beste strategie misschien wel hem van zijn stuk te brengen met verleidingstactieken. Wordt hij daarna ook nog vader, dan daalt zijn testosteron-peil en komt het misschien allemaal toch nog goed.

* Mehta, P.H., Jones, A.C., & Josephs, R.A. (2008). The Social Endocrinology of Dominance. J. of Personality and Social Psychology, 94 , 1078–1093.

gerelateerde onderwerpen:
Emoties: dirigenten of stoorzenders
In 3 stappen meer grip op je leven!
overlevingsstrategieën
gedragspatronen: vrienden of demonen?

bron: www.menscentraal.nl