Tweet
28 oktober 2011
selfcompassie

Zelfcompassie, nice-to-have of must-have?

Is zelfcompassie belangrijker dan zelfvertrouwen?

Yael van Assendelft

spiegel- en sparringpartner voor meer persoonlijke effectiviteit
vanuit authenticiteit en verbinding

Volgens Kristin Neff, die een scriptie schreef over dit onderwerp is zelfcompassie belangrijker dan zelfvertrouwen. Sterker nog zelfcompassie heeft volgens haar meer voordelen heeft dan nadelen. Kristin omschrijft zelfcompassie als “aardig zijn voor jezelf, zonder te oordelen”. Het heeft dezelfde voordelen als zelfvertrouwen, maar niet de nadelen. Zelfvertrouwen daarentegen kan volgens haar leiden tot narcisme. In dat geval slaat het door in egocentrische neigingen door bijvoorbeeld weinig zelfreflectie te tonen, niet goed te luisteren of door anderen naar beneden te halen om jezelf beter te voelen (zie evt. ook haar website). Uit onderzoek blijkt overigens dat zelfcompassie geassocieerd wordt met emotionele weerbaarheid, sterkere zelfreflectie, hoge zorgzaam- of betrokkenheid in relaties en minder narcisme.

Hard voor jezelf!

Het lastige is dat we van jongs af aan hebben geleerd in een bepaald verwachtingspatroon te stappen en hierbij kritisch te zijn tegenover onszelf. We hebben geleerd ons aan te passen aan de omgeving en te leven naar ‘hoe het hoort’. Want dat beschermt ons tegen kritiek van anderen, het buiten de boot vallen of niet goed genoeg zijn etcetera. Maar kritiek is standaard gekoppeld aan het beoordelen van daden, uitspraken, enzovoort. Evenwel zodra je een oordeel hebt, wijs je iets af. En daarmee geldt dat zolang je een oordeel hebt over jezelf, je jezelf afwijst en streng of hard blijft voor jezelf.

Of vriendelijk voor jezelf?
Het sterke aan zelfcompassie vind ik dat het verzachtend werkt. Op het moment dat je je gedrag, gedachten, gevoelens en situaties niet meer vanuit negatieve of oordelende gevoelens overdenkt maar vanuit vriendelijkheid of mededogen, kun je sneller “objectief” oftewel zonder oordeel terugblikken op de situatie. Dit maakt het makkelijker om deze in de toekomst beter of effectiever te kunnen hanteren.  Daarbij vormt zelfcompassie een handvat om jezelf te ondersteunen, troosten of motiveren. Zie het maar als een vorm van met de hand over je eigen hart strijken met als doel aardiger voor jezelf te zijn.

Om jezelf geven, betekent jezelf los zien van anderen (~ onbekend)

Stabiele of onstabiele factor?

Zelfvertrouwen en zelfverzekerdheid liggen dichtbij elkaar en zijn vaak extern georiënteerd, zoals op succes of door het afmeten aan anderen of het opzoeken van veilige situaties uit zelfbescherming. Daarmee is het een onstabiele factor. Zelfcompassie komt daarentegen van binnenuit en is onafhankelijk van externe omstandigheden. Het maakt je zo sterker en minder afhankelijk, ongeacht de situatie of omstandigheden. Vergelijk het maar met een boom met een stevige en sterke wortel of een minder sterke wortel. Welke van de twee is in staat zich makkelijker staande te houden?

Feit is dat hoe steviger je staat en geworteld bent, je je makkelijker staande kunt houden in lastige situaties. Daarmee draagt zelfcompassie bij aan het makkelijker in je eigen kracht kunnen (blijven) staan. Iets dat ik ondersteun vanuit mijn persoonlijke ervaring. Het is wat mij betreft dan ook een must en ik sluit me van harte aan bij Kristin’s optiek.

Het is echter niet makkelijk loskomen van alle verplichtingen en denkbeelden die je (jezelf) van kind af aan aangeleerd hebt. EN NU?

Bevrijdend

Het vereist onder meer het loslaten van allerlei aangeleerde of overgenomen (reactie) patronen en accepteren dat het niet gaat om goed of fout. Ik spreek hierbij uit eigen ervaring, want een groot verantwoordelijkheidsgevoel ten spijt en zelfkritisch als ik was, ben ik destijds de uitdaging aangegaan. Het was mijn weg van overgave, vol vallen en opstaan, maar ik ben zó blij dat ik het aangegaan ben. Het cadeau dat ik mezelf hiermee gegeven heb, is oprecht de moeite waard. Het heeft me zoveel gebracht, en doet me onder meer vrijer voelen in mijn doen en laten. Alsof ik thuisgekomen ben.

Waar begin je dan? Ik denk dat het het makkelijkst is te beginnen met dat wat jou het meest in de weg zit hierbij. Iets anders waarmee je zou kunnen beginnen is alerter te zijn op momenten dat je geïrriteerd bent om dan bij wijze van met de hand over je hart te strijken. Met als doel je gevoel of reactie te verzachten en zo minder veroordelend of begripvoller voor jezelf of de ander te kunnen zijn. Het is dan wel even uitvinden wat hierbij het beste werkt voor de beste uitwerking. Zie ook een eerdere blog van mij hierover: met de hand over het hart of toch geïrriteerd?

Met dank aan mijn reis.

gerelateerde onderwerpen:
persoonlijke integriteit 
Overwin je interne saboteurs en bereik wat je wilt
zelfmanagement - persoonlijke balanced scorecard
kwaliteitencirkel

Even voorstellen: Yael van Assendelft

Eind 2008 startte Yael van Assendelft, I.K.-ID, met als doel houvast te geven aan Mens en Bedrijf bij het handelen vanuit hun eigen authentieke kracht, wat meer effectiviteit en rust oplevert. Zij kijkt naar haar persoonlijke ontwikkeling als één die haar telkens dichterbij zichzelf brengt en meer vrijheid in haarzelf doet ontdekken.
Dit maakt haar tot een ervaringsdeskundige. Zij werkt vanuit een passie om wie ‘iemand’ is meer tot zijn recht te laten komen en brengt met haar spiegel- en sparringactiviteiten mensen meer zicht op waar het om gaat op hun weg of in hun (groei)proces. Haar eigen ervaringen, inzichten én persoonlijke groei vormen tevens de voedingsbodem voor een serie werkboeken rond het leven nemen in zijn puurheid (Onvoorwaardelijk). De eerste in deze reeks biedt een leidraad voor goed genoeg zijn en meer compassie voor jezelf.  

"Het leven is als een dans op het ritme van je hart" 

E: Yael van Assendelft
S:  www.spiegelenensparren.nl  
S:   www.ik-identity.com/boek

bron: www.menscentraal.nl