24 januari 2008
burnout

Burnout
remedies & tips voor
managers en P&O-ers

Guus Janssen

zelfstandig Loopbaanadviseur bij Integra Loopbaanadvies

Burnout is vooral voor de medewerker en zijn omgeving een persoonlijk drama vanwege de omvangrijke fysieke en psychische klachten en de lange hersteltijd. Werkgevers moeten rekening houden met uitval en verlies van productiviteit over zeer lange tijd en dat niet alleen: vaak blijken mensen met een burnout te behoren tot de beste krachten.

Burnout is een syndroom, niet een gedefinieerd ziektebeeld. Het is een uiterste vorm van overspannenheid, wat betekent dat stress over langere perioden niet adequaat werd gehanteerd.

Factoren in de persoon

Bedrijven - en meer specifiek - managers zijn gefocust op zaken die niet goed lopen en minder op dat wat wel goed loopt. Daar zit een risico. De meest productieve, harde werkers, met de grootste kans om burnout te raken, leggen de lat hoog voor zichzelf en naar collega’s toe. Ze hebben een zeer sterk verantwoordelijkheidsgevoel. Ze lossen problemen op voordat de manager ze ziet. Hierdoor camoufleren zij zaken die dreigen te ontsporen, zoals structurele problemen in de organisatie. Annelies, werkzaam bij een grote GGZ-instelling, vertelt: “Er werkte een team van vier collega’s op een afdeling waar er zeven hoorden te werken. Pas nadat meerdere medewerkers burnout waren gegaan, werd het aantal bedden omlaag gebracht.”

De harde werkers camoufleren ook slecht lopende zaken bij zichzelf. Naar klanten, collega’s en leidinggevenden toe zijn ze altijd vriendelijk. Ook zijn ze populair, communicatief sterk, hebben ze altijd een goed woordje over voor iedereen, maar in de kern is de persoon erg gesloten. Wat er precies aan de hand is, is slechts in zeer kleine kring bekend. Dat uit zich onder meer in zeer lage verzuimcijfers. Medische klachten worden weggewuifd, ziek zijn staat niet in het woordenboek. Een kenmerk van burnout is het stelselmatig en langdurig negeren van signalen die het lichaam geeft.

De persoon cijfert zich volledig weg. Altijd gaat de ander (klant, collega, bedrijf) voor. Wanneer iemand zijn eigen belang kleiner maakt, zal de plaats die het belang van de ander inneemt steeds groter worden. Alleen dat al veroorzaakt frictie, al zal menige burnoutklant dat niet onderkennen.

Risicodragers voor burnout zijn in de kern opmerkelijk krachtige persoonlijkheden. Zij compenseren momenten van twijfel of verlies van controle wel door zich nog krachtiger op te stellen. Zij overcompenseren. Zij vinden namelijk dat zwak zijn (ziek zijn, afhaken) niet kan en niet mag. Want één ding is duidelijk: zij zijn onverbiddelijk en keihard voor zichzelf.

Waarschijnlijk zijn burnoutslachtoffers zich voortdurend aan het overcompenseren. Perfectionisme, alle verantwoordelijkheid naar zich toe harken en zich volledig wegcijferen zijn doorgeschoten vormen van kwaliteit willen leveren, het de klant naar de zin maken en verantwoordelijkheid nemen voor dat wat echt tot het takenpakket hoort. De krachtige persoonlijkheid die er ooit was, wordt tot het uiterste opgerekt en overbelast. Totdat hij instort, als een ster na een supernova.

vervolg van artikel:

<< Previous    [1]  2  3  4    Next >>