15 oktober 2007
kleuren & communicatie

- vervolg - 
Hoe organisaties hun karakter communiceren
kleur bekennen

Raymond Godding & Marcel van Marrewijk

resp. communicatieadviseur en directeur van Godding & co corporate communicatie
en bedrijfskundige/onderzoeker en directeur van Great Place to Work

Archetype: koopman

De veelgebruikte direct-mailbrief had ideaal gesproken een opbouw volgens de AIDA-formule: eerst de aandacht van de lezer vangen door een belofte of intrigerende openingszin, daarna interesse wekken door het benoemen van voordelen, vervolgens verlangen creëren naar het aangeboden product en tot slot aansporen tot directe respons. De lezer werd als het ware gewikkeld in een web van argumenten en emoties. Communicatie is weliswaar steeds vaker multimediaal, maar nog voornamelijk eenrichtingsverkeer. Sterk oranje organisaties zijn meester in het mooi en visueel verpakken van de boodschap. Op die manier verbloemt een aansprekende vorm soms een minder sterke inhoud. De aandacht voor esthetische presentatie en resultaatgerichtheid in oranje communicatie leidt niet zelden tot sterke staaltjes van creativiteit.

Kleur: groen

Archetype: diplomaat

Organisaties waar groen domineert, laten zich leiden door de drijfveer dat iedereen gelijkwaardig is. Medewerkers worden als mensen aangesproken en niet langer als ‘resource’ of ‘radertje’. Het groepsgevoel staat centraal, evenals teamspirit en loyaliteit. De communicatie is veelal verzorgend en verbindend en er wordt geappelleerd aan gemeenschappelijk gemaakte afspraken. Het taalgebruik benadrukt het gevoel van collectiviteit en consensus. Je zou kunnen stellen dat er in groen sprake is van het laatste dogma. Men is mensgericht, maar het eigen collectief wordt wel als norm gesteld (de meeste stemmen gelden). Dat betekent dat vrijdenkers die de comfortzone ter discussie stellen, het in een groene omgeving lastig hebben.
Communicatie met een groen kleurtje roept op tot verbondenheid, betrokkenheid en het ontwikkelen van draagvlak. De focus ligt op het uitdragen van gemeenschappelijke waarden en identiteit en het vergroten van vertrouwen. In groene organisaties communiceert men vanuit wederzijds respect en confrontatievermijding. Het contact is beleefd, maar niet empathisch. Beide partijen geven en nemen en richten zich op compromissen. In geval van projecten wordt het proces vaak belangrijker gevonden dan de inhoud. Heeft iedereen zijn zegje kunnen doen, hebben we voldoende rekening gehouden met meningen van onderaf, is de besluitvorming eerlijk verlopen, hebben we voldoende aandacht geschonken aan hoor en wederhoor? Leidinggevenden die vanuit groen handelen, zijn voorwaardenscheppend. ‘We take care of the people and the people take care of the business’. Medewerkers ervaren groen door invoelingsvermogen van leidinggevenden, coachgesprekken, het aanspreken op kracht en talent en goed-nieuwsgesprekken. Groen is een goede basis voor het creëren van harmonieuze verhoudingen.

Kleur: geel

Archetype: netwerker

Als organisaties zich hebben ontwikkeld tot geel, incorporeren ze alle voorgaande waardensystemen, maar voegen ze er enkele extra dimensies aan toe. Aan de ene kant het besef van intellectuele heelheid (systemisch denken), aan de andere kant de nadruk op individuele verantwoordelijkheid. Omdat medewerkers worden aangesproken op individuele motieven en eigen verantwoordelijkheid en omdat ze de ruimte krijgen om zichzelf te zijn, zullen ze eerder intrinsiek gemotiveerd zijn om hun creativiteit voor de organisatie aan te wenden. Gele communicatie biedt ruimte voor dialoog en spreekt mensen aan op hun creativiteit, kwaliteiten en behoeften. Bovendien is er in dergelijke organisaties vaak sprake van metacommunicatie; er wordt uitgelegd waarom er op dit moment, met deze mensen communicatie over bepaalde onderwerpen wenselijk is. Op deze manier wordt de bedoeling achter de woorden duidelijk gemaakt.

Om innovatie gestalte te geven worden allianties aangegaan tussen diverse disciplines binnen en buiten de organisatie. Deelname in verbeterprocessen gebeurt op basis van toegevoegde waarde; iedereen die wat te melden heeft en belang heeft bij het bereiken van de oplossing, maakt deel uit van het (dialoog)systeem. De communicatievormen die je in geel aantreft, zijn onder andere de verticale dialoog, scenarioplanning en afstemming. In geel wordt niet langer met doelgroepen gecommuniceerd, maar met individuele mensen. Communicatie met een geel kleurtje is synergetisch en gebaseerd op een grote mate van vertrouwen. Vanuit gele waarden communiceer je niet om een grijs compromis te behalen, maar om een werkelijke win-winsituatie te creëren. Voorbeelden van gele communicatiemiddelen zijn pod-casting (waarbij iedereen zijn eigen uitgever kan zijn), sms, interactieve websites, waarbij allerlei mogelijkheden voor persoonlijke feedback zijn ingebouwd, zoals forums, chat-modules, online-enquêtes en dergelijke. Geel is een goede basis voor het verwezenlijken van vernieuwingen.

Van waarden naar beleving

In het besef dat gedrag de grootste invloed heeft op de reputatie van een organisatie, is het belangrijk om aandacht te hebben voor de laag die daaronder zit, datgene wat doen en denken stuurt. Immers, wat er in de kern aanwezig is, de dieperliggende vooronderstellingen, de optelsom van persoonlijke waarden van sleutelfiguren binnen de organisatie (teamleiders, lijnmanagers, stafleden, directeuren en bestuursleden), vormt de basis van de organisatiecultuur en identiteit. Wil je duurzame ontwikkeling vanuit de kern stimuleren en het vertrouwen van medewerkers (en externe stakeholders) verdienen, dan is het essentieel om je identiteit en ambities betekenisvol uit te dragen. Door je identiteit tot een beleving te maken, bijvoorbeeld in de vorm van een corporate story, laat je zien wat je wortels zijn, waar je voor staat en wat je in de toekomst wenst te creëren voor je belangengroepen. Communicatie die geworteld is in de persoonlijkheid van de organisatie, zal per definitie worden herkend als authentiek en daarmee beter in staat zijn om voor afstemming te zorgen. Afstemming tussen medewerker en strategie, tussen identiteit en ambitie, tussen proces en uitvoering en tussen organisatie en omgeving.

Soortgelijke artikelen:
dialoog: de Vitamine D voor medewerkerbetrokkenheid
succesvol communiceren door waarden zichtbaar te maken
verandermanagement: veranderen in kleuren
persoonlijke stijlenprogramma's

Even voorstellen: Raymond Godding

Missie: organisaties ondersteunen bij hun profilering op basis van integriteit en kracht. Kwaliteiten: conceptdenker, bruggenbouwer, creatief schrijver, kan complexe informatie vertalen naar begrijpelijke taal, enthousiasmeren door verbeeldingskracht.  Op de website www.communicatie-scan.nl kunt u terecht voor een gratis quickscan van uw communicatiebeleid. Na het invullen van de vragenlijst krijgt u een totaalscore in een grafiek, een indicatie van sterkten en zwakten en adviezen voor verbetering.

Studeerde Taalwetenschappen aan de Universiteit van Tilburg van 1981 tot 1986. Vanaf 1990 eigenaar van tekst- en communicatiebureau Godding & co corporate communicatie. Aanvankelijk focus op marketing; vanaf 1998 op interne organisatie en arbeidsmarkt. Geboeid door de relatie tussen persoonlijke ontwikkeling en organisatieontwikkeling. Naast conceptontwikkeling en copywriting richt ik me op coördinatie, planvorming en advies voor diverse sectoren, waaronder mkb, lokale overheden en onderwijs. 

Kernwaarden: Ik geloof in samenwerking en synergie, in verbinden en versterken, authentieke communicatie vanuit verantwoordelijkheidsgevoel voor mens en maatschappij.

Organiseren met zin. Waardenvolle verhalen
Raymond Godding

S: www.godding-co.nl

S: www.communicatie-scan.nl
E:  info@godding-co.nl

artikelen van auteur:
bouwen aan vertrouwen met uw organisatieverhaal
communiceren in alle kleuren
dialoog: de Vitamine D voor medewerkerbetrokkenheid
succesvol communiceren door waarden zichtbaar te maken

 Even voorstellen: Drs. Marcel van Marrewijk

Marcel van Marrewijk (1959) is sinds augustus 2007 oprichter en directeur van Research to Improve BV, een initiatief ter ondersteuning van het meetbaar maken van diverse aspecten van integrale bedrijfsvoering, variërend van beheersmatig, resource georiënteerd, tot meer verbindend, mensgericht en stakeholder georiënteerd, als basis voor duurzaam economische succes.

Vanaf 2002 tot en met maart 2008 was van Marrewijk directeur van Great Place to Work Institute Nederland BV, een onderdeel van een wereldwijd netwerk gericht op het meten en branden van Goed Werkgeverschap.

Marcel was eerder verantwoordelijk voor een tweejarig internationaal onderzoek over Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) voor de Europese Commissie. Hij was werkzaam als kwaliteitskundige bij KDI/ Schouten & Nelissen, programmamaker bij Rotterdam School of Management en plv hoofd en congresorganisator bij Erasmus Forum/ Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij studeerde in 1988 af als econoom, eveneens bij de Erasmus Universiteit.

Meer info:
E: Marcel van Marrewijk
S: www.researchtoimprove.nl 

artikelen van auteur:
communiceren in alle kleuren

bron: www.menscentraal.nl