SAMENVATTING CONGRES

"Als het Personeel nu eens Koning was....."

Van personeelsbeleid naar personeelsmarketing

Programma in het kort

1. 'Van sociale cohesie naar ziekteverzuim'  Karin Sanders, hoogleraar personeelswetenschappen Katholieke Universiteit Brabant, Tilburg

2. Motivatiefactoren: waarom doet iemand zijn werk met plezier en zit hij goed in zijn vel. Het boeien en binden van personeel.  Clemens Colsen, één van beide schrijvers van De Geluksfabriek.

3. Het perspectief op korter ziekteverzuim en op reïntegratie Jan Cees de Gruijter, Licent B.V. (workshop)

4. Organisatiecultuur als voedingsbodem voor een gezond bedrijf Pieter de Swart, Labora Career Care

5. Een gezonde organisatie loont  Anton van Dijk, Peter Ytsma en Ery van Schalkwijk, DYS-Advies

6. Gerichte aandacht voor het individu doet wonderen Oscar Breetveld, Breetveld Organisatie Adviseurs

7. Afstemmen op team, een verrassende uitsmijter van samen zingen naar geïntegreerde aanpak. Samenwerken klinkt als muziek. Victor Müller van Van Ede & Partners en Victor Müller training & advies

  Voorzitter: Judith de Bruijn (o.a. bekend van de AVRO)

 Bij deze opdracht werkten wij mee aan de inhoudelijke invulling van de programma's. De organisatie was in handen van Meeting Point Communication:

Inleiding

In een tijd van snelle veranderingen, grote schaarste op de arbeidsmarkt en stijgend ziekteverzuim, vormt de menselijke factor steeds nadrukkelijker de zwakste schakel in het productieproces. De zwakste schakel bepaalt de kracht van de keten en zo bepaalt de mens (m/v) de kracht van de organisatie. De mens is daarmee het belangrijkste kapitaal van een onderneming. Toch heeft hij vrijwel nooit het gevoel dat hij ook als zodanig wordt gewaardeerd en dat al zijn talenten worden benut. Om succesvol te blijven zullen organisaties niet alleen hun klanten, maar ook hun werknemers moeten binden en boeien.

Tijdens deze ontmoeting met mensen uit de wereld van personeel en organisatie (P&O) en Human Resources Management (HRM) stond de mens (M/V) centraal en boeiden sprekers vanuit hun verschillende disciplines de bezoekers met informatie en ideeën die zullen leiden tot een vernieuwende kijk op organisaties en de mensen die daarin werken. Steeds weer is duidelijk dat een organisatie bestaat uit individuen met hun eigen wensen en behoeften en dat deze individuen samen de organisatie en het beeld van de organisatie vormen.

Van personeelsbeleid naar personeelsmarketing 

De klant is koning is een gevleugelde kreet in de marketing en impliceert dat de organisatie uitgaat van de wensen en behoeften van die klant. Willen we zijn wensen en behoeften goed invullen dan vraagt dat om inzicht in de diepere motieven van de klant. Gezien vanuit het oogpunt dat het personeel ´koning´ is, betekent dit dat we de wensen en behoeften van het personeel goed in kaart brengen. In onderstaande ervaringswetten uit de marketing en verkoop is de term ´klant' vervangen door ´personeel´.

Als het personeel nu eens koning was, dan .......

• ...levert bestaand personeel meer op en kost minder

Het werven van nieuw personeel is al gauw 9 keer duurder dan het behoud van bestaande. Het bestaande personeel is bovendien goed voor 10 à 15 keer meer opbrengst dan een nieuwe klant. Van een goede relatie gaat ook nog eens wervend effect uit waardoor zich spontaan nieuwe klanten kunnen aandienen.

• ...betaalt meer aandacht voor het personeel betaalt zich terug

Uit onderzoek blijkt dat personeel vertrekt of niet terugkomt omdat het te weinig aandacht krijgt (92%), geen of weinig initiatieven in hun richting ontdekken (88%). Slechts een klein deel (17%)noemt de prijs (salaris of financiële beloning) als reden

• ...is een klacht is een geschenk uit de hemel

Klachten, zoals verzuim en kritiek leveren vaak een schat aan informatie op. Door goed te luisteren en de klachten zorgvuldig af te handelen ontstaan vaak 'klanten voor het leven'.

Samenvattingen Programmaonderdelen

Congrescentrum De Eenhoorn,  Amersfoort (26/09/00) 

Programma

9.30 uur: Registratie en ontvangst

10.00- 10.15 uur Opening door de dagvoorzitter Judith de Bruijn, bekend van diverse AVRO-programma's

10.15 - 10.45 uur

1) Personeel en organisatie in een nieuw daglicht: van een economische naar een psychologische en sociale benadering. 'Van sociale cohesie naar ziekteverzuim'

Karin Sanders, hoogleraar personeelswetenschappen Katholieke Universiteit Brabant, Tilburg en Universitair Hoofddocent bij de vakgroep sociologie van de Rijksuniversiteit te Groningen.
Karin Sanders licht een onderzoek toe dat uitgaat van de veranderingen in de beroepsbevolking en de effecten die dat heeft op het ziekteverzuim en dan vooral gekeken op het korte verzuim, het zogenaamde spijbelverzuim. Daarbij is het onderzoeksteam uitgegaan van de sociale omgeving waarin mensen werken en is gekeken naar de relatie teamsamenstelling - sociale cohesie en naar de relatie sociale cohesie - ziekteverzuim. Opvallend is de uitkomst dat een team waarin de mensen meer op elkaar lijken qua omvang van de aanstelling (fulltime, parttime etc) en ook qua geslacht de sociale cohesie groter is. Naarmate er meer fulltimers binnen een team werken, zijn er vaker informele contacten. Er is geen relatie met het percentage vrouwen dat in de organisatie werkt.

Binnen een groep die makkelijker omgaat met kort verzuim, doordat de leden onderling de korte afwezigheid opvangen, komt het kort verzuim vaker voor. Omdat de mensen binnen de groep onderling kort verzuim accepteren, komt een werkgever daar haast niet tussen.

10.45- 11.15 uur

2) Motivatiefactoren: waarom doet iemand zijn werk met plezier en zit hij goed in zijn vel. Het boeien en binden van personeel.

Clemens Colsen, één van beide schrijvers van De Geluksfabriek.

Wat drijft u in uw werk? Weet uw baas dat ook? Doet hij/zij daar wat mee? Zijn vragen die Clemens Colsen aan de bezoekers stelt. In de huidige organisatieculturen onderscheiden hij en coauteur Maurits Bruel een bovenstroom en een onderstroom. De bovenstroom wordt voornamelijk bepaald door bestaande managementmodellen, standaardisering van processen en kreten als employability en mobiliteit. Men is op zoek naar de nieuwe of ideale werknemer, die opereert als een soort kleine ondernemer binnen de organisatie en die niet bang is voor onzekerheid. In de onderstroom leven de vragen als 'waar doe ik het allemaal voor?', 'wat is de zin van het leven?' en 'wie ben ik?'. Tussen deze boven en onderstroom bevindt zich een spanningsveld, doordat ze gestoeld zijn op andere uitgangspunten, resp. de organisatie en het individu. Dat vraagt om een nieuwe kijk op de organisatie. Deze moet uitgaan van de individuen en de verschillen tussen die individuen die er werken. en ook op de organisatieculturen. Met behulp van een bindingsmatrix zet hij een aantal voorbeelden tegenover elkaar en besluit vervolgens met 14 principes van boeien en binden. De matrix en de principes zijn terug te in het boek De Geluksfabriek. (www.geluksfabriek.nl)

11.15 - 11.45 uur

Pauze en gelegenheid voor informele ontmoetingen en bezoek informatiemarkt waar DYS-advies en ISEO Marketing Research stonden. De eerste met een door hen ontwikkelde verzuimmonitor, Healthy Business. Hiermee kan binnen korte tijd in beeld worden gebracht waarom er verzuim is binnen een bedrijf en ook hoe dat kan worden voorkomen. De tweede met een zelf ontwikkelde nieuwe onderzoeksmethodiek, het Medewerkers-tevredensheids-onderzoek waarmee de motivatie en tevredenheid van medewerkers doorgelicht kan worden:

11.45 - 12.45 uur Interactieve workshops: 2 workshops, nl:

3) Het perspectief op korter ziekteverzuim en op reïntegratie

Jan Cees de Gruijter, Licent B.V.

Het aantal banen blijft groeien. 25% in tien jaar. Het aantal werkelozen daalt. De nieuwe vraag overstijgt het aanbod met 70.000. De druk neemt toe omdat de bestaande bezetting binnen organisaties steeds meer extra taken moet waarnemen. Stress, burn-out, tijdelijk afwezigheid. Er worden meer mensen ziek of raken (gedeeltelijk) arbeidsongeschikt. Het ziekteverzuim stijgt naar 400.000 en ook het aantal mensen dat in de WAO terechtkomt stijgt met 110.000. Het verminderen van het aantal inactieven wil maar niet lukken. Het aantal 'arbeidsgehandicapten' komt al bijna op 1 miljoen. De kosten die daarmee gepaard gaan zijn enorm. Mensen die op non-actief staan weer aan het werk krijgen is een noodzakelijke oplossing. Dat vraagt om aandacht voor de mogelijke redenen van de afwezigheid en om aandacht voor vorige ervaringen van arbeidsgehandicapte werknemers. Reïntegratie is een mogelijke oplossing die zich richt op het organisatorische probleem van herplaatsing van arbeidsgehandicapte werknemers. Na goed overleg kan de werknemer mogelijk terugkeren op dezelfde positie maar dan met aanpassingen, op een vergelijkbare positie maar dan elders, op een andere positie bij hetzelfde bedrijf of op een andere positie elders.

4) Organisatiecultuur als voedingsbodem voor een gezond bedrijf

Pieter de Swart, Labora Career Care

De organisatiecultuur is in ieder bedrijf weer anders. Zij wordt gevormd door de mensen die er werken, de regels die er zijn en de wijze waarop zij met elkaar omgaan. Voor de medewerkers vormt zij een referentiekader, een set spelregels die een soort veiligheid biedt.

Er blijkt een wisselwerking te bestaan tussen de strategie, de structuur en de cultuur van een organisatie. De organisatiecultuur bepaalt in sterke mate of bepaalde doelen/doelstellingen bereikt kunnen worden. Als je een organisatiecultuur op de juiste punten kunt aanpassen, dan bevordert dat de effectiviteit en efficiency van de organisatie en kan zij succesvoller worden. Cultuuronderzoek brengt in kaart hoe de organisatiecultuur eruit ziet. Iedereen moet in vertrouwen kunnen praten over die cultuur, want zonder een wezenlijke verandering in de stijl van managen gebeurt er niets. Houd er altijd rekening mee dat veranderen per definitie weerstand oproept. Als een organisatie een cultuuromslag wil maken om zich zo te verbeteren dan gaat zij een langdurig en indringend proces in, waarin stapje voor stapje resultaten kunnen worden bereikt.

12.45 - 14.00 uur

Lunch en gelegenheid voor informele ontmoetingen en bezoek informatiemarkt

12.45 - 14.00 uur

Interactieve workshops: 2 workshops nl:

5) Een gezonde organisatie loont

Anton van Dijk, Peter Ytsma en Ery van Schalkwijk, DYS-Advies

Verzuimpreventie betekent goed kijken naar je organisatie, naar de individuen in die organisatie en wat die individuen belangrijk vinden. Mensen die het naar de zin hebben op hun werk en voelen dat zij aandacht krijgen zullen pas verzuimen als het niet anders kan. Met andere woorden een gezonde organisatie loont. De Verzuimmonitor die de leden van DYS-Advies hebben ontwikkeld biedt een methode om in vrij kort tijdsbestek goed in beeld te krijgen wat voor soort aandacht de mensen in de organisatie belangrijk vinden en op welke punten die aandacht nu tekort schiet. Er wordt gekeken naar drie invalshoeken: 1) cultuur, leidinggeven, communicatie 2) samenwerking, capaciteiten en mogelijkheden 3) welzijn, veiligheid en gezondheid. Na zorgvuldig onderzoek worden uit de onderzoeksresultaten adviezen en maatregelen afgeleid.

6) Gerichte aandacht voor het individu doet wonderen

Oscar Breetveld, Breetveld Organisatie Adviseurs

Ieder lid van een organisatie heeft zijn of haar persoonlijke vingerafdruk. Dat geldt ook voor de motivatie. De top vijf van de meest genoemde motivatoren voor het werk worden genoemd:

1. uitdagend werk en maatschappelijk en/of commercieel relevant

2. zelfstandigheid binnen heldere grenzen/autonomie

3. duidelijke verantwoordelijkheden en bevoegdheden

4. goede sfeer op de werkplek/omgaan met leuke, interessante mensen

5. gewaardeerd worden, schouderklopjes krijgen en dergelijke.

Financiële en materiële beloningen blijken veel minder relevant te zijn. Tegenover de motivatie-top staat een top 5 van demotiverende punten:

1. blijvend hoge werkdruk of prestatiedruk zonder zich op verbetering

2. bullebakken van boebazen en ook slappe of afwezige leidinggevenden

3. onduidelijke opdrachten zonder heldere doelen en gewenste uitkomsten

4. weinig tot geen bevoegdheden: geen tot gebrekkige autonomie

5. onduidelijke positie en onzekerheid over de (eigen) toekomst

Om een helder beeld te krijgen moet je per individu bekijken en bespreken wat hem/haar stresservaringen heeft opgeleverd. Deze problemen moeten worden erkend. Vertrouwelijke gesprekken zijn noodzakelijk om de juiste informatie op tafel te krijgen. Hierbij komt persoonlijke coaching of counseling kijken. Vervolgens zoekt het individu samen met die begeleider naar oplossingen en alternatieven en stelt een stap-voor-stap actieplanning op. Alternatieve inspanning of ontspanning versnelt het proces van omgaan met stress. Open communicatie blijft essentieel.

15.00 -15.30 uur

Pauze en gelegenheid voor informele ontmoetingen en bezoek informatiemarkt

15.30 - 16.30 uur

7) Afstemmen op team, een verrassende uitsmijter van samen zingen naar geïntegreerde aanpak. Samenwerken klinkt als muziek.

Victor Müller van Van Ede & Partners en Victor Müller training & advies

In een goed orkest moeten de leden soepel met elkaar samenwerken, elkaar steunen om tot mooie muziek te komen. Vertrouwen in elkaar is daarbij onontbeerlijk, je moet op elkaar kunnen rekenen. Elke inzet van ieder lid van het orkest is van belang voor het eindresultaat. Geldt dit niet net zo voor teams die in een organisatie tot een klinkend resultaat moeten komen? Victor Müller vertaalt de vier krachten van muziek naar de organisatie en naar de individuen in die organisatie. Samen met de groep maakt hij op van allerlei manieren muziek en laat deze voelen hoe hoofd, hart en buik met elkaar verbonden zijn.

Maat & ritme = eigen kracht. Maat is het gemeenschappelijke dat voor iedereen geldt en waar iedereen zich aan moet houden: bedrijfscultuur/-filosofie, planning, afspraken. Ritme is individueel, creatief en dynamisch. Als dit in elkaar past, is er sprake van vrijheid in gebondenheid. Ritme heeft te maken met het willen.

Melodie = kracht van de verbeelding. Melodie heeft te maken met inspiratie, met denken, met een visie. Het is een individuele schepping vanuit de kracht van verbeelding, een creatieve gedachte.

Harmonie = kracht van verbinding. Harmonie betekent 'juiste verhoudingen' en heeft te maken met voelen en afstemmen op elkaar. Het is de belangrijkste kracht in communicatie.

Orkest & Dirigent = kracht van visie. Bezield leiding geven is inspireren vanuit een 'vision of greatness'. Aan de basis van iedere grote visie is een verlangen, een droom. Pas dan komen de doelstellingen en het stappenplan. Deze metafoor gaat over werken.

Ook binnen organisaties is het soms noodzakelijk dat er verschillende soorten maten met elkaar botsen, er ontstaat dissonantie. Dat is de kracht van de vernieuwing en verandering.

Ieder individu in de groep of organisatie heeft zijn of haar eigen 'klank'. Samen met de andere leden vormt er zich een gezamenlijke klank. Afhankelijk van de bedrijfscultuur klinkt die goed of slecht. (zie ook www.victormuller.nl)

16.30 uur

Afsluiting door de voorzitter plus aankondiging hapje en drankje

Samenvatting door:  Theo Braam, EyeOpener onderzoek & organsatie

Bent u zelf een deskundige op een bepaald vakgebied en wilt u ook een bijdrage leveren aan deze site,
laat het ons even weten en maak gebruik van het contact

bron: www.menscentraal.nl