gedragspatronen: vrienden of demonen? Part 2-Menscentraal.nl

Stap 1. Zet je als coach, counsellor of docent in een houding van onderzoeker. Wek je eigen nieuwsgierigheid op. Zeg tegen de client: laten we eens kijken hoe je precies doet wat je doet? Ben je ook niet nieuwsgierig?

Stap 2. Baken je onderzoeksterrein af. Vertrek van een observatie van iets dat je intuitief aanvoelt als een illustratie van het patroon. Het is ook mogelijk dat de persoon zelf een voorbeeld aanbrengt van zijn patroon.
De leidinggevende ‘schiet’ altijd in het doen. Dat moet bekeken worden. Je kunt nu vragen: kun je eens een voorbeeld geven waar je in je doen schiet.

Stap 3. Neem het voorbeeld zeer concreet en analyseer stapsgewijs wat de persoon doet. Daarbij stel je de volgende vragen:
wat lokte het ‘doe-gedrag’ uit?

De leidinggevende vertelt bijvoorbeeld dat er een magazijn probleem was. Toen hij dat hoorde, is hij meteen naar het magazijn gegaan. Er kwam een gevoel bij hem op van paniek. Hij zei tegen zichzelf ‘oei, daar is iets niet in orde, ik moet dat herstellen’.

De sequentie samenvatten is in deze stap de belangrijkste vaardigheid van de coach. Breng de sequentie zo helder mogelijk in kaart. Je maakt een kaart van het gebied.

Stap 4. Vraag nu nog twee andere voorbeelden op van het patroon en doe dezelfde modellering.

Stap 5. Breng de drie voorbeelden bij elkaar en vergelijk. Ga nauwlettend na of de oorspronkelijke omschrijving van het patroon nog klopt. Heel waarschijnlijk is er nu een betere omschrijving mogelijk. In ons voorbeeld vond de leidinggevenden zich een doener maar veel typischer in de voorbeelden is dat hij telkens in paniek schiet en de overtuiging heeft ‘ik moet dat herstellen’ ... Waarom moet je dat herstellen? Als het herstelt is, is alles onder controle.’ Het is die denkwijze dat maakt dat hij niet analyseert en nadenkt over wat er gebeurt. Hij gaat te weinig in vogelperspectief.

Door onderzoek te doen maak je in dialoog met de cliënt een betere kaart van het patroon. Nu heb je de plaats gevonden waar er beweging moet komen. In dit geval moet de leidinggevende zijn overtuiging veranderen.

Besluit

De neutraliteit van de term patroon is bijzonder belangrijk voor de inspiratie en methode van begeleidingskunde. Zo sluiten we in onze mensvisie aan op het feit dat we levende – biologische – wezens zijn. Aandacht voor patronen is weer een andere manier om te deproblematiseren. Patronen zijn vaststellingen over hoe je je gedraagt. Het zijn feiten. Vanuit een zelfsturingsperspectief ga je er mee aan de slag.

Even voorstellen: Rudy Vandamme

Rudy Vandamme

Rudy Vandamme (1958) is zelfstandig onderzoeker, schrijver en leraar. Hij levert een bijdrage tot het ontwikkelen van vernieuwde vormen van communicatie, samenleven, hulpverlening, management, enz. Dit doet hij door hedendaagse inspiraties te verbinden met een bruikbare methodiek.

Zijn basisdiploma's: lic-aggr. psychologie (1980, KULeuven), lic. wijsbegeerte (1984, KULeuven), Master in socio-culturele antropologie (1996, KULeuven), internationaal erkend Master NLP trainer (2004, INLPTA).

Hij concretiseert zijn werk via boeken, artikelen, voordrachten voor grote groepen, opleidingen en de oprichting van bezielde initiatieven zoals De School voor NLP (www.nlp.be ), Coaching&Co ( www.coaching-co.be / www.coaching-co.nl , Mediation Instituut Vlaanderen (www.mediv.be ) en Uitgeverij Entos (www.entos.nl ). Sinds 2004 is hij voorzitter van de Nederlandstalige Vereniging voor NLP (www.nvnlp.nl ).