december 2006
wetenswaardig
medewerkersbetrokkenheid
investeren in 'mentaal kapitaal' kan jaarlijks
miljarden euro's opleveren
Geestelijke (on)gezondheid bedreigt
Nederlandse kenniseconomie
De Nederlandse kenniseconomie pleegt roofbouw op haar belangrijkste grondstof de geestelijke gezondheid van werknemers en
hakt daarmee in de wortels van haar eigen succes. Dat is de belangrijkste conclusie van het rapport Mental Capital (MentaalKapitaal) dat de
Commissie van Overleg Sectorraden (COS) morgen publiceert. Meer inzicht in de psychologische aspecten van economische ontwikkeling moet
volgens het rapport leiden tot effectiever beleid. Een volgende regering moet niet alleen investeren in onderwijs en innovatie, maar vooral
in 'mentale duurzaamheid'.
Het economisch beleid in Nederland is primair gericht op groei. Die groei heeft een kostbare keerzijde: stress en geestelijke
gezondheidsproblemen bij werknemers. Juist in een kenniseconomie is het cruciaal om het hoofd gezond te houden. Dit gebeurt nu onvoldoende.
De kenniseconomie put zo haar belangrijkste grondstof uit, en ondermijnt daarmee haar eigen succes. Dit roept de nodige vragen op met
betrekking tot het huidige groeibeleid, aldus het rapport.
Stress en werkdruk
Stress en werkdruk zijn nu al goed voor 29% van het ziekteverzuim, en een derde van de arbeidsongeschiktheid. Zo'n 30% van
alle zorgkosten is direct of indirect het gevolg van geestelijke problemen. De kosten van geestelijke gezondheidsproblemen bedragen in
Nederland volgens de World Health Organization (WHO) naar schatting 4% van het bruto nationaal product (bnp). Inclusief indirecte kosten,
zoals productiviteitsverlies, liggen de kosten nog veel hoger.
De overheid moet meer investeren in preventie en behandeling. Jaarlijks zijn daarmee vele miljarden euro's te verdienen. Uit
onderzoek blijkt dat iedere behandelings-euro 20 tot 30 euro bespaart op latere kosten. Preventie levert nog meer op. Toch ontvangt volgens
de WHO 45 tot 70% van de mensen met geestelijke gezondheidsproblemen geen behandeling. Ook rust er nog altijd een taboe op psychische
problemen. Betere voorlichting is broodnodig.
Ouders en onderwijs moeten alerter zijn op psychische problemen. Daarbij moeten de zogenoemde `coping skills' van jongeren
worden vergroot. Meer zelf-inzicht en betere cognitieve, sociale en emotionele vaardigheden zijn essentieel om in de huidige kenniseconomie
goed te kunnen functioneren. Er wordt immers niet met machines gewerkt maar met mensen en kennis. Zo'n 80% van de beroepsbevolking werkt
tegenwoordig in de dienstensector.
preventie geestelijk gezondheidsproblemen
Verder blijkt uit het rapport dat bedrijven hun P&O-beleid meer dan nu moeten richten op het voorkomen van geestelijke
gezondheidsproblemen, in plaats van het blussen van branden nadat ze zijn uitgebroken. De `geestelijke veerkracht' van werknemers is een
van de belangrijkste succesfactoren van een organisatie.
Ten slotte is het nodig om niet langer alleen de groei van het bruto nationaal product als maat der vooruitgang te zien.
Geestelijke (on)gezondheid moet worden aangemerkt als de kostenpost die het is. De aanpak hiervan is een van de belangrijkste uitdagingen
van de komende decennia voor overheid, onderwijs, werkgevers én werknemers.
bron: www.toekomstverkennen.nl
| 
