24 april 2008
loopbaanontwikkeling en periodiek onderhoud
Periodiek onderhoud vereiste
voor een succesvolle loopbaan
Henny Driessen
adviseur van organisatievraagstukken,
consultant loopbaanbegeleiding en arbeidsconflicten en auteur
Je kent beslist dat gevoel dat je op een dag tegen jezelf
zegt: “Is dit nu wat ik me van mijn arbeidzame leven heb voorgesteld?” Of: “Jeetje, zou er nog meer op mijn
levensweg kunnen liggen? Heb ik wel al mijn talenten aangeboord?” Of nog anders: “Ik heb zoveel jaar mijn best voor
mijn baas gedaan, het is toch niet eerlijk dat ik nu op straat gezet wordt”. Dergelijke overpeinzingen hebben
gemeen dat ze je aanzetten tot een moment van bezinning over je loopbaantraject. In het laatste geval (ontslag) is
die bezinning niet meer vrijblijvend, maar bittere noodzaak.
BezinningEen bezinning zal in de regel niet in de
beginfase van je loopbaan plaatsvinden, eerder op een leeftijd boven je veertigste. Je zult, los van de specifieke
vragen over je job of over je functie, al snel constateren dat je als werknemer omringd cq. ingeklemd wordt door
factoren zoals:
• je loopbaan: hoe is het gesteld met je affiniteit, je arbeidsmoraal, je kennis, je potentieel, je
competenties en je amtitie;
• je privé-situatie: hoe vast zit je aan je (sociale) omgeving, aan je financiële verplichtingen e.d.;
• de ontwikkelingen: wat is de betekenis van de inperkende wetgeving en wat zijn de gevolgen van globalisering
voor jou;
• je werkgever: wat is zijn strategie, zijn toekomst en hoe zijn de werkprocessen ingericht en welke
(speel-)ruimte heb je in je job.
Een aantal van deze
factoren kun je nog wel beïnvloeden, een aantal niet, zoals de positie van je werkgever en de maatschappelijke
ontwikkelingen.

Wordt daardoor je loopbaantraject onbestuurbaar? Heb je
het niet meer in eigen hand? Integendeel. Deze factoren moeten je juist prikkelen en aanzetten om zelf op een
bewuste, actieve en constructieve wijze je loopbaan weer ter hand te namen en zo mogelijk een wending, een
bijsturing aan je loopbaantraject te geven. Zie het eerder als het geven van een onderhoudsbeurt aan je
loopbaan(traject). Als het ware een APK-keuring.
Onderhoud
De auto kent een jaarlijkse APK-keuring, de tuin krijgt in
het voorjaar een voorjaarsbeurt en wordt in het najaar winterklaar gemaakt. Het gebit wordt elk halfjaar
gecontroleerd. En zo zullen er wel meer van dit soort periodiek terugkerende onderhoudsbeurten zijn. Echter, het
onderhoud van een loopbaan komt op een lijst niet of nauwelijks voor. Het schiet er bij in. Er is ook geen
standaard checklist of iets van dien aard.
Het staat niet op onze jaaragenda. We worden er ook niet echt
aan herinnerd. En och, waarom zouden we ook, als het met je baas, je werk of je job goed gaat. Sterker nog: wat
valt er te onderhouden aan een loopbaan als je chef in zijn beoordelingsgesprek aangeeft dat je goed in je functie
functioneert? Toch kan een dergelijke attitude fnuikend zijn voor een goed verloop van een loopbaantraject. Een
organisatie bevat vaak situaties en processen die op een ondoorzichtige en sluimerende wijze de ontwikkeling van
werknemers kunnen laten stagneren.
Voorbeelden daarvan zijn de steeds verdergaande wijze van
standaardisatie en functievervuiling. Werknemers worden op heel concrete, nauw omschreven en ingedikte output
aangesproken. Een - veelal onbewuste – afwijking van werkprocessen leidt tot vertroebeling van de functie en van de
functie-inhoud. En dit laatste weer tot afremming van de persoonsontwikkeling. Je bent niet met de juiste taken
bezig. Doen zich deze situaties vaak voor? Het antwoord is even duidelijk als onbetrouwbaar. De enige die daar
feitelijk antwoord op kan geven, is de werknemer zelf. Alleen hij kan, al analyserend, toetsen of hij nog in balans
is met zijn job, met zijn functie. Of hij in zijn functie doet waarvoor hij is aangenomen. Alleen hij kan
vaststellen of er sprake is van overwaarde (meer kwaliteiten heeft dan in de functie gevraagd wordt) of van
onderwaarde (het omgekeerde: minder kwaliteiten).
vervolg van artikel:
|