december 2006
wetenswaardig
stress en stressignalen

Stress

resultaten uit internationaal onderzoek

Stress wordt door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) een “wereldwijde epidemie” genoemd. En volgens de universiteit van Nottingham is stress in Europa verantwoordelijk voor 50 tot 60 procent van de verloren arbeidsdagen. Uit een onderzoek van het American Institute of Stress onder 800.000 werknemers bleek dat het aantal mensen dat zich ten gevolge van stress ziek meldde van 1996 tot 2000 verdrievoudigde.

In lijn met deze bevindingen en als startpunt voor de lancering van een nieuw trainingsprogramma ‘Stress en Zelfmanagement’, heeft Krauthammer International het een en ander verder onderzocht.

onderzoeksmethode

655 managers uit Frankrijk, Nederland, Engeland, Duitsland, Zwitserland en Spanje hebben een vragenlijst ingevuld waarin zes facetten van stress werden onderzocht. De meeste respons kwam uit Spanje, Nederland, Zwitserland en Duitsland. De gegevens van de vragenlijst werden onafhankelijk geanalyseerd door EIM Stratus en het commentaar werd samen met Krauthammer International opgesteld.

Aandachtspunten:

• Omvang en intensiteit van de werklast zorgen voor de hoogste stressfactor
• Nieuwe technologieën en nieuwe systemen scoren relatief laag
• De culturele verschillen kunnen verrassen
• Een gezonde voeding is de meest toegepaste anti-stress levensstijl factor
• Een op de vijf respondenten krijgt de diagnose ‘lijdend onder de fysieke effecten van stress’
• Het aantal gediagnosticeerde mentale effecten bedraagt ongeveer de helft van het aantal nadelige fysieke effecten
• Stress is bij 40% van de respondenten in de loop der jaren gestegen.

Algemene resultaten:

1. Stressfactoren

Omvang en intensiteit van de werklast scoren het hoogst bij stress. Nieuwe technologieën en systemen scoren betrekkelijk laag. Echter, er zijn verschillen per leeftijd. Terwijl degenen met 20 jaar of meer werkervaring minder worden beïnvloed door de werklast dan degenen met 10 jaar of minder werkervaring, vinden zij het moeilijker om zich aan te passen aan de nieuwe technologieën en systemen dan hun jongere collega’s.

Aan de andere kant worstelen deze jongere collega’s meer met onduidelijke taakomschrijvingen. In de landbouw en de landbouwindustrie geeft het hoogste aantal respondenten (66,7%) aan dat omvang en intensiteit van de werklast de belangrijkste bron van stress zijn (Business-to-business diensten komen op de tweede plaats met 41,2%.). Het overzicht hieronder helpt bij het wegen van organisatorische factoren als bron van stress. Bijvoorbeeld meer dan 25% van alle werknemers vindt structurele issues zoals een matrix-organisatie een significante factor. Een op de vijf mensen is onzeker over de organisatiementaliteit als stressfactor.

2. Stressbeheersing – de gemoedstoestand van de respondenten

Iedereen is zich ten volle of gedeeltelijk bewust van de externe factoren die stress bij hem/haar teweegbrengen, wanneer men zich in een neerwaartse spiraal bevindt. Zelfkennis is echter niet sterk ontwikkeld. Vooral als het om de persoonlijke geestelijke valkuilen gaat, is bijna de helft zich hiervan slechts gedeeltelijk bewust.

Spaanse respondenten geven blijk van een meer dan gemiddeld bewustzijn van wat hen beweegt (81%), met de Fransen vlak daar achter met 66%. De Nederlandse respondenten zijn zich er het minst van bewust, 31,5%. De Spanjaarden zijn ook het best georganiseerd – 37% houdt zich volledig aan een tijd- en werkschema; een soortgelijke score als bij de Engels- en Duitssprekende respondenten. 17% van de Nederlandse respondenten hanteert een dergelijk schema en bij de Fransen is dit 25%.

3. Stressbeheersing – de levensstijl van de respondenten

De deelnemers werd gevraagd naar voeding, sport en ontspanningstechnieken. Een gezonde voeding komt als belangrijkste item naar voren, ontspanningstechnieken scoren het laagst – dit voornamelijk gebaseerd op professioneel advies. Engelsen, Fransen en Spanjaarden scoren het hoogste op gezonde voeding – 70% van de respondenten in die landen beweert zich eraan te houden. Ontspanningstechnieken worden het minst toegepast door Spanjaarden – slechts 13%.

4. Stressbeheersing – gedrag

Wanneer wordt gevraagd in welke mate zij hun objectiviteit en emoties in stressvolle situaties systematisch onder controle houden, antwoorden 4 van de 10 mensen dat zij dit “vaak” doen. Slechts 1 op de 10 is in staat om dit altijd te doen en slechts 1 op de 20 is altijd in staat om het stressniveau van collega’s positief te beïnvloeden.

Het vermogen om anderen positief te beïnvloeden stijgt met de leeftijd: 43,5% met 16 tot 20 jaar ervaring versus 30,9% met minder dan 5 jaar ervaring. Bij 5 tot 10 jaar ervaring is dit cijfer al met 8% gestegen. De Engelsen en Nederlanders scoren het hoogst bij het beheersen van hun emoties; ongeveer 60% beweert dit vaak te kunnen doen, terwijl het bij de Franse respondenten 43% is.

5. Gevolgen van stress

Voor één op de vijf mensen geldt de diagnose “lijdend onder de fysieke effecten van stress”. Dit is meer dan twee keer het aantal dat wordt gediagnosticeerd als lijdend onder de mentale effecten. De hoogste scores voor fysieke effecten komen uit Spanje met 27%.

6. Stress en ervaring

40% van de mensen beweert dat hun stressniveau is gegroeid in de loop van hun carrière. Bijna even zoveel mensen hebben het over schommelingen door factoren die zij kunnen identificeren. Om te beweren dat de groei van stress een alom aanwezige trend is, zou derhalve een vergissing zijn als we naar deze resultaten kijken.

bron: Krauthammer

zie ook:
stress belangrijkste HR-probleem
stress bestaat niet - verrassende resultaten stressonderzoek
checklist stress-signalen