11 mei 2004
mens & organisatie

INTEGRATIE MENS & ORGANISATIE,
STOPPEN MET STILSTAAN:
Het transactional combimodel

Anjo Schuite

organisatieadviseur bij diverse veranderingsprocessen, personal coach
en auteur van het boek 'Integratie Mens & Organisatie Stoppen met Stilstaan - TransActional CombiModel'

Je kunt ook op een andere plaats in dit model beginnen en bijvoorbeeld terugredeneren. Als de kenmerken van de klant mijn marktstrategie bepalen, dat wil zeggen als de klant aan het stuur staat van het maken en ontwikkelen van zijn eigen product, dan is dat tegelijkertijd een marktstrategie. Als ik dus klantgestuurd wil organiseren, dan betekent dat dat ik daarvoor andere productieprocessen nodig heb. En ook dat mijn organisatie zich in een bepaalde ontwikkelingsfase moet bevinden om dat te kunnen realiseren. Mijn organisatie moet een bepaalde ontwikkeling hebben doorgemaakt om deze klantgestuurde productieprocessen te kunnen realiseren. Dat brengt dus ook met zich mee dat ik een bepaald soort teams nodig heb voor de effectuering van deze productieprocessen en dus een bepaald type medewerker met een bepaalde interactie. Het model sluit dus aan bij de stelling dat elke organisatie haar eigen type medewerker nodig heeft.

Het TACM geeft een antwoord op de vraag waarom niet elke organisatie bijvoorbeeld met zelfsturende teams zou kunnen werken. Daarnaast biedt het mogelijkheden om vragen te beantwoorden als:

• In welke ontwikkelingsfase zit mijn organisatie? 
• Is dit de juiste fase voor de producten die ik moet produceren? 
• Wat moet ik als organisatie doen om naar de juiste fase te groeien om op die manier mijn productie effectiever te maken? 
• Wat moet ik doen met mijn medewerkers om in de volgende fase terecht te komen teneinde zo mijn productie te kunnen realiseren? 

Eveneens beantwoordt het TACM vragen over de klant. Zoals de vraag in welke fase de klant zit. Of de vraag welke kenmerken de organisatie van mijn klant heeft en of ik die kenmerken ook kan gebruiken voor het aanbieden van mijn producten.

Bovendien kijkt het model naar de markt. Wat betekent het wanneer de conjunctuur tegenvalt? Verschuiven organisaties dan in fase? Wat heeft dat voor gevolgen voor mijn acquisitie en proposities? Kan ik daar met mijn bedrijf aan beantwoorden?

Ontwikkelings- of evolutiefase

In bovenstaande vragen gebruik ik regelmatig de term ‘fase’ en wel in verschillende betekenissen van het woord. Ik gebruik ‘fase’ in de betekenis van ontwikkelings- of evolutiefase. Het gaat dus over de evolutiefasen van het individu, van de groep, van organisaties, van voortbrengingsprocessen, van de markt en van de klant. Daarnaast verwijst het woord naar het ‘in fase zijn’ van de evolutie van de onderdelen van het model: zijn de evoluties van het individu, de groep, de organisatie, de voortbrengingsprocessen, de markt en de klant in fase? De vooronderstelling is dat als deze evoluties in fase met elkaar zijn, ofwel synchroon lopen, een organisatie optimaal functioneert en effectief opereert, maar ook in staat is te evolueren naar een volgend evolutieniveau. Verderop in het boek wordt hiervoor de term ‘synchroniseren’ gebruikt. Het model wordt in dit boek opgebouwd aan de hand van de beschrijving van de diverse evoluties.

‘Evolutie’ is voor mij een belangrijk concept. Ik ben al van jongs af aan gebiologeerd door het jaarlijks terugkerend evolutieproces van de kikker. Als kleine jongen viste ik kikkervisjes uit de sloot en volgde gefascineerd de ontwikkeling van deze dikkopjes. Het blijft fantastisch om te zien hoe zo’n zwart bolletje met een staartje uitwendige kieuwen en kleine pootjes krijgt. Hoe langzamerhand een kikker ontstaat die zich goed voelt in het water én op het land. En hoe ook daarna deze kikker een schitterend beest blijft dat heel lang stil kan zitten en plotseling opspringt om een insect te vangen. En hoe heftig de groene kikker kan kwaken.

Het concept evolutie heeft voor mij dan ook verschillende betekenissen:

• de mogelijkheid dat alles zich kan ontwikkelen; 
• de mogelijkheid op een ’hoger niveau’ te komen; 
• de enorme potentie die de schepping heeft om veranderingen in de omgeving te integreren in haar bestaan; 
• dat levende wezens, de natuur, de mens en organisaties drastisch kunnen veranderen wanneer de context daar om vraagt. 

Dit alles wil niet zeggen dat evolutie niet gepaard kan gaan met crises. Integendeel, bij elke overgang naar een volgende fase is er een crisis, ook bij veranderende organisaties.  Wat levert enige tijd werken met het TACM nu op?

Het is de bedoeling dat je afhankelijk van je probleem, ergens in het model kunt starten en naar believen, linksom of rechtsom door het model lopend, je probleem kunt analyseren, de onderlinge samenhang met de andere elementen kunt ontdekken en een strategie kunt ontwerpen waarmee je je probleem kunt oplossen.

Het model geeft dan ook aan wat je kunt verwachten aan signalen uit de organisatie, van je medewerkers, je teams en je klanten. Je kunt dus ook ‘voorspellen’ wat er bij bepaalde oplossingen voor gevolgen zijn te verwachten.

Zelf gebruik ik het model in al zijn onderdelen bij individuele coaching en management development, het faciliteren van teamprocessen en teambuilding, het ontwerpen van kick offs en veranderingsprocessen, het ontwerpen en uitvoeren van trainingen en workshops, het schrijven van speeches en andere teksten, het ontwerpen en beoordelen van marktstrategieën, het oplossen van conflicten en mediation en bij het begeleiden van startende ondernemingen. Kortom bij alles wat ik doe, zowel bewust als onbewust, gebruik ik dit model. Vooral omdat het meer vertegenwoordigt dan een (holistisch) model. Het is een visie, een manier van kijken, maar ook een oplossingsrichting die is voortgekomen uit vele ervaringen en dus ‘gestolde praktijk’ is.

"Ik heb inmiddels geleerd hoe om te gaan met het TACM. Ik durf de stelling aan dat onze organisatie zich zonder TACM niet op dit niveau had kunnen ontwikkelen."

 Paul van der Stoel, directeur McDonald’s Nederland

Even voorstellen: Anjo Schuite

Drs A.C.J. Schuite(1949), van oorsprong psychiater en psychotherapeut begeleidt de laatste 10 jaar als organisatieadviseur (middel-) grote organisaties bij diverse veranderingsprocessen en als personal coach managers en teams. Hij is auteur van het boek 'Integratie Mens & Organisatie Stoppen met Stilstaan - TransActionactional Combimodel

                            
                                        Integratie Mens & Organisatie 
                                                            Anjo Schuite

Meer informatie:
S:  www.busyto.nl
S: www.anjoschuite.nl 
E:  info@busyto.nl

artikelen van auteur:
integratie van mens en organisatie

bron: www.menscentraal.nl