3 mei 200 5
spiritualiteit en samenwerking

SPIRIT! MEER ZIN IN SAMENWERKING

Caroline Biemans

managing partner van organisatieontwikkelingbureau Geestkrachtigwerken

‘Spiritualiteit’ is een controversieel onderwerp als het gaat om organisaties, en zeker als het gaat om commerciële bedrijven. Sceptici associëren ‘spiritualiteit’ onmiddellijk met ‘zweverigheid’ - iets voor mensen die naar ‘iets’ op zoek zijn in hun leven, of voor types die voortdurend met een weeïg blijmoedige blik rondlopen, en in elk geval iets dat strikt tot het privé-leven beperkt dient te blijven. ‘Spiritualiteit’? Dat is toch zeker geen thema voor de directietafel of de kantine?! Of bij nadere beschouwing misschien toch wel?

Wat een aantal gepubliceerde feiten nu laat zien is dat deze ‘spirituele organisaties’ uitblinken in de kwaliteit van hun producten/diensten. Sommige organisaties winnen er zelfs prijzen mee en gelden (inter)nationaal als opvallend presterende organisatie. Bovendien, zo blijkt uit het onderzoek, ervaren de mensen die in de spirituele organisatie werken meer interne cohesie; ze voelen zich blijkbaar waardevol en verbonden. Het lijkt er bovendien op dat de spirituele organisaties gemakkelijker openstaan voor de wensen van hun klanten en zich onderscheiden in innoverend vermogen. Meer zin hebben in samenwerking inspireert blijkbaar tot klinkende prestaties, mij dunkt dat een dergelijke prestatie niet zweverig, soft of naïef is - zoals wel eens gedacht wordt.

Een klein voorbeeld. Een van de beschreven ‘spirituele’ organisaties is wereldwijd aan een enorme opmars begonnen en heeft diverse kwaliteitsawards voor haar producten in de wacht gesleept met een bedrijfsvoering waar de eigenschap ‘ethiek’ een duidelijke plaats krijgt. Deze organisatie vertaalt de eigenschap ethiek in haar doen en laten naar drie concrete waarden: ‘integriteit’, ‘leven in het hier en nu’, en ‘essentie’:

Integriteit

Integriteit betekent dat je jezelf en je omgeving niets aandoet dat tot disharmonie leidt. Naar de klant toe betekent het dat men alleen maar echte waarde wil leveren en niets verkoopt waar de klant eigenlijk niks aan heeft.

Leven in het hier en nu

Dit bedrijf kiest er bewust voor niet meer geld uit te geven dan er binnenkomt. In tegenstelling tot de veel voorkomende handelwijze die na de instorting van de internethype pas goed duidelijk werd: enorm investeren in de verwachting dat de kosten in de verdere toekomst terugverdiend zullen worden. Dit bedrijf doet het anders: geen euro uitgeven die je niet binnenkort terugverdient, en hanteert bewust een zodanige boekhouding dat de kosten die gemaakt zijn reeds nu zichtbaar zijn, en niet (wettig) worden weggewerkt in bepaalde afschrijvingen die vooruitlopen op toekomstverwachtingen.

Essentie

Het derde principe houdt in dat men zich in rust concentreert op de essentie, op datgene wat op dit moment het belangrijkst is. Op die manier gaat het werk beter en sneller dan wanneer mensen worden afgeleid doordat er twee of drie dingen tegelijkertijd moeten gebeuren. Deze bedrijfsvoering op basis van haar drie toepassingen van ‘ethiek’ legt de onderneming duidelijk geen windeieren.

5 redenen voor spiritualiteit in organisaties

Spiritualiteit - zin - in samenwerking loont doorgaans. En dus zijn op televisie programma’s te zien over ‘zinvol ondernemen’ en maakt vakgenoot Jaap Peters furore met zijn opvallend kritische boek met de prachtige titel ‘Intensieve menshouderij’ waarin hij in wezen oproept de ‘zin’ te hervinden. Ik noem vijf redenen waarom - juist nu - spiritualiteit in organisaties een ‘issue’ is.

1. Behoefte aan spiritualiteit

Zo blijkt, om te beginnen, steevast jaarlijks uit onderzoek dat een overgrote meerderheid van ons (zo’n 80%) zegt spiritualiteit belangrijk te vinden in hun leven. Dit is de eerste reden. Immers: als spiritualiteit belangrijk is voor je is, dan zit er toch geen aan- of uitknop op? Dan is het gewoon belangrijk, in wezen op elk moment en op elke plaats. De grote Indiase geleerde Krishnamurti noemde dat het belang van niet-fragmentarisch leven. Als we gefragmenteerd leven, dan verdelen we onszelf in verschillende houdingen, en dat maakt ons naar zijn idee ongelukkig. We zien dit mogelijk terug in ziekteverzuim en meer recent aan cijfers rond depressie en angst in werk.

2. Zin krijgen

Een tweede reden is: we krijgen gewoonweg meer zin in samenwerking als we onze samenwerking zin géven. Dingen en activiteiten krijgen hun betekenis door óns. Wij zijn het die betekenis creëren en meerwaarde. De betekenis die we aan onze activiteiten en ervaringen toekennen heeft ook effect op onze eigen energie, op onze vitaliteit. Als we denken dat we nu eenmaal moeten werken omdat het niet anders is, dan lopen we met wat je zou kunnen noemen een soort impliciet protest rond op ons werk. We willen niet, maar we motten. Dat is een houding die reactief is, we lopen rond met weerstand en veel leuker zal het er meestal dan ook niet op worden. Beschouwen we daarentegen (samen)werken als een reeks van mooie kansen en soms lastige leermomenten die we willen aangrijpen om onszelf te ontplooien, om misschien wel tot uitmuntende prestaties te komen door het overwinnen van allerlei tegenslagen onderweg, dan krijgt samenwerken zin en waarde - voor ons. Slagen we er bovendien in onze zelfontplooiing in combinatie te zien met de behoefte anderen van dienst te zijn, dan is samenwerking een soort heroïsche zoektocht die waardevol is, misschien zelfs wezenlijk is voor ons leven. Dan zien we er niet alleen brood in, in samenwerken, maar vervulling.

vervolg van artikel:

<< Previous    [1]  2    Next >>