15 november 2001
communicatiestijlen

COMMUNICEREN ALS EEN VORST?

Heeft de Gouden Regel zijn glans verloren?

Celia Jansen

InterZicht , Counseling & Jin Shin Jyutsu 

• boeken:

  De platina regel Tony Alessandra & Martha O'Connor

  Fluitend naar je werk Richard J. Leider & D.A. Shapiro

  Spiral Dynamics D.E. Beck, Don Edward Beck & C.C. Cowan

  andere boeken >> links >>

  U bent leraar. U beheerst uw vak uitstekend. Maar waarom luisteren die kinderen zo slecht? U hebt het toch al drie keer uitgelegd?
  
  

• U bent zo’n voortreffelijke verkoper dat u waarschijnlijk een stethoscoop kunt verkopen aan een boomchirurg. Maar vanaf het moment dat u die potentiële klant begroet, mag hij u duidelijk niet en is ook niet van plan zijn mening bij te stellen; hij zou het ding nog niet gratis willen hebben.

• U loopt altijd vast op mensen die weinig enthousiasme laten zien. Ze zijn zo afstandelijk. Vinden ze het leven dan zo vervelend?

• Het is druk tijdens de receptie; u kent niemand. Dan loopt u tegen een vreemde aan en het lijkt alsof u elkaar al jaren kent. Het klikt wonderbaarlijk.

• U bent manager, u bent enthousiast over het nieuwe dienstenpakket en staat te popelen om uw medewerkers net zo enthousiast te maken. U belegt een vergadering en vertelt hetzelfde motiverende verhaal dat u zo opwindend vond. Maar u bent op z’n zachtst gezegd verbaasd als hun reactie varieert van een lauwe glimlach en "dat moet ik nog zien" tot zelfs vijandigheid.

Verschillen in persoonlijkheid

We veroorzaken vaak spanningen en ongemakkelijke situaties omdat we denken dat we allemaal gelijk zijn. Vraag in uw omgeving maar eens naar de heersende opvattingen over relaties tussen mensen. Waarschijnlijk krijgt u dan te horen dat er een Gouden Regel bestaat die we als kind al hebben geleerd: "Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doet dat dan ook een ander niet".

Verschillen in persoonlijkheid zijn boeiend en bedreigend tegelijk. Ze maken het leven rijk en fascinerend, maar ook frustrerend. Speciaal op het werk, waar het om teamwork en motivatie draait. De meesten van ons begrijpen niet zoveel van anderen. We kunnen met sommige mensen goed opschieten, maar willen met anderen helemaal niets te maken hebben of ontwijken hen zoveel mogelijk omdat ze zo anders zijn dan wij.

Wat zou er gebeuren als u het geheim kende achter al die verschillen? Wat als er een tamelijk eenvoudige manier was om een goed contact op te bouwen met iedereen? Om conflicten uit de weg te ruimen. Er voor te zorgen dat het "klikt"? Om een win-win-situatie te creëren in plaats van een machtsstrijd?

De keerzijde van de Gouden Regel

De Gouden Regel is afkomstig uit de Bijbel. En inderdaad, er is in de wereld veel goeds tot stand gebracht door mensen die deze bijbelse regel in praktijk brengen. Zo in het leven staan kan waarden als eerlijkheid en medeleven een nieuwe dimensie geven. Maar als maatstaf voor communicatie heeft de Gouden Regel absoluut een keerzijde. Als we hem letterlijk nemen, kan deze als een boemerang werken en zelfs conflicten tussen mensen veroorzaken. Waarom? Als we mensen tegemoet treden zoals we dat zelf op prijs stellen, benaderen we hen vanuit ons eigen perspectief. Zo’n standpunt gaat ervan uit dat we allemaal gelijk zijn; dat wat ik wil en nodig heb precies hetzelfde is als wat de ander wil en nodig heeft. Dat hoeft natuurlijk niet en wij zijn ook niet allemaal gelijk. Als we anderen behandelen of dat wel zo is, dan laten we mensen die andere behoeften, wensen en verwachtingen hebben in de kou staan. In plaats daarvan doen we net alsof we de werkelijke betekenis van de Gouden Regel uitdragen, maar geven we die aloude stelling een slinkse draai. We denken alleen aan onszelf.

De sleutel tot succes op het werk en betere privé-relaties ligt echter verborgen in wat we de Platina Regel noemen: "Treed anderen tegemoet zoals zij willen worden benaderd".

In het kort betekent het mensen werkelijk leren begrijpen en hen tegemoet te treden op de manier die hun het meeste aanspreekt. Het betekent de tijd nemen om mensen goed te observeren en ons gedrag aan te passen zodat zij zich prettig voelen. Het betekent onze kennis gebruiken om mensen op een tactvolle manier op hun gemak te stellen.

De Platina Regel is dus niet in tegenspraak met de Gouden Regel. Hooguit een nieuwe, meer empatische variant.

Vier basisstijlen

Er zijn vier basis communicatiestijlen te onderscheiden. Maar slechts een daarvan past ons als een handschoen. Velen van ons laten een gemengde stijl zien. Toch hebben we allemaal een dominante stijl, die kunnen we moeilijk verbergen. Of we nu man zijn of vrouw, jong of oud, bovenaan of onderop de carrièreladder, opgegroeid op het westelijk halfrond of in Azië, onze communicatiestijl is aan ons af te lezen.

Het is waar, we gedragen ons niet altijd hetzelfde. U gedraagt u anders tegenover goede vrienden dan tegenover uw baas. U laat een ander gedrag zien tijdens een dagje uit dan bij een begrafenis. Maar we laten één van de volgende vier stijlen het meeste zien.

• Regisseurs: Komen krachtig, soms wat te sterk, en zelfverzekerd over. Houden van competitie, besluiten snel en durven risico’s te nemen. Hun ongeduld werkt soms averechts en zij laten er geen twijfel over bestaan wie er aan het hoofd van de tafel zit.

• Motivators: Extraverte, optimistische, enthousiaste mensen die graag in het middelpunt van de belangstelling staan. Ze hebben het ene idee na het andere en praten graag en veel. Ze hebben het hart op de tong.

• Zorgers: Teamplayers bij uitstek die stabiliteit verkiezen boven risico en die bijzonder gesteld zijn op goede relaties met anderen. Ze zijn plezierig in de omgang, maar zijn soms wat timide. Ze houden niet van snelle veranderingen.

• Analytici: Zij hebben zichzelf goed onder controle. Voorzichtig als ze zijn, prefereren zij analyse boven emotie. Zij houden van duidelijkheid en orde, maar komen wat stijfjes over.

We zenden allemaal signalen uit die onze stijl verraden. De woorden die we kiezen, onze lichaamstaal, en het ritme, de snelheid en de toonhoogte van wat wij zeggen bijvoorbeeld. Hoe we ons kleden, hoe ons huis er uitziet, hoe snel we lopen. We zenden ook signalen uit over het al dan niet tonen van gevoelens. Hoe nemen we beslissingen, snel of na lang dubben? Hoe staan we tegenover verandering. Gaan we daar gemakkelijk mee om of juist niet? Signalen te over. Maar als u ze kent en ze kunt "lezen", heeft u uw stijl al snel door. En die van anderen. Dan kunt u uzelf en anderen beter begrijpen, beter opschieten met anderen en uw productiviteit en carrièrekansen een positieve impuls geven.

Oneindig veel mogelijkheden

De Platina Regel is overal toepasbaar. Het laat u zien hoe u iedere lastige klant tevreden kunt stellen. Het vertelt u hoe u een overdreven voorzichtige collega enthousiast kunt krijgen, een naar perfectie hunkerende Einzelganger deel kan laten uitmaken van een team. Als u de Platina Regel gebruikt kunt u beter samenwerken met uw baas die moeilijk beslissingen neemt. U kunt een plezierig gesprek voeren met die buurvrouw, voor wie u altijd een straatje omliep omdat zij altijd zo nors kijkt. U leert omgaan met uw dominante vader, uw "saaie" schoonmoeder of dat drukke collegaatje die meer tijd spendeert aan kletsen met de meiden dan aan haar klanten. U kunt ook beter opschieten met het type dat een miljoen ideeën heeft maar niets afmaakt. U leert hoe u bruggen kunt bouwen naar ieder stijl in ongeacht welke situatie: om opslag vragen, een koop sluiten, een groot project uitvoeren, betere service verlenen, het wij-gevoel stimuleren of gewoon regels opstellen over boodschappen doen.

De Platina Regel kan de sleutel zijn tot betere carrièremogelijkheden, een hogere productiviteit, minder conflicten en onderlinge spanning, meer vertrouwen, grotere voldoening. In wezen verandert de Platina Regel uw relaties op het werk en in de privé-sfeer voorgoed. U kijkt anders naar mensen, begrijpt hen beter en u bent in staat zo met hen om te gaan dat u iedere ontmoeting positief kunt beïnvloeden.

Zorg dat het klikt

We worden dagelijks geconfronteerd met allerlei keuzen. Of we nu een leidende positie hebben, in een vrijwilligersorganisatie werken, thuis de scepter zwaaien, verkoper of consument zijn, we nemen elke dag cruciale beslissingen over onze houding ten opzichte van mensen. Dat is het leven. En het geldt speciaal op het werk, waar ons succes afhangt van het relatienetwerk dat wij om ons heen weven. De meeste van ons doen dat niet erg systematisch. We voelen ons aangetrokken tot sommige mensen, zijn onverschillig tegenover anderen en voelen weerzin bij weer anderen, hoewel we geen flauw idee hebben waarom.

Maar u kunt ervoor zorgen dat het klikt. U kunt leren opschieten met uw collega’s of familie. U kunt in feite leren hoe u met iedereen op deze planeet kunt omgaan. Als u de stijl van iemand kent dan kunt u besluiten die persoon op zijn gemak te stellen door uw eigen stijl aan te passen. Als anderen zich prettig voelen in uw nabijheid creëert u vertrouwen en communicatie.

Belangrijk om te beseffen

De Platina Regel gaat over empathie, respect en samenwerking. Die waarden zijn broodnodig in onze maatschappij waarin het vijandbeeld weer in ere dreigt te worden hersteld. De Platina Regel is een model dat redelijk gemakkelijk hanteerbaar is, maar mensen beslist niet in een hokje wil plaatsen. Als we in het buitenland zijn dan laten we het wel uit ons hoofd om de weg te vragen in het Nederlands. Waarom brengen we die flexibiliteit dan ook niet op als we communiceren met anderen? Het gaat hier niet over oordelen. Geen van de stijlen is de beste of beter dan een andere stijl. Ze hebben alle vier hun voors en tegens.

Leren hoe de stijlen van anderen in elkaar zitten, geeft u een enorme voorsprong. Niet omdat u met het geleerde kunt gaan manipuleren! Niet omdat u straks van stijl kunt wisselen zoals u met uw ogen knippert! Maar omdat u het referentiekader van de ander begrijpt. U kunt als het ware zien door de ogen van de ander. Dat maakt dat de ander u accepteert en u hem of haar niet in het defensief dwingt. Tot slot stelt de vier basisstijlen begrijpen u in staat wrevel tussen gesprekspartners te elimineren. Het helpt u ook te zien waarom u doet zoals u doet. Dat vermindert ook frictie.

Een ruzie of conflict ontstaat soms waar je bij staat. En achteraf blijkt het niet zozeer om te inhoud te gaan als wel om de manier waarop de gesprekspartners met elkaar omgingen. De sleutel tot betere relaties en resultaten is wel degelijk beschikbaar. Je moet er alleen even moeite voor doen.

Even voorstellen: Celia Jansen

In haar praktijk begeleidt Celia Jansen (1948) mensen bij hun persoonlijke ontwikkeling en zingeving, stress- en burnout-preventie en psychosomatiek. Vanuit een holistische visie gebruikt zij daarbij de energetische benadering van Jin Shin Jyutsu (de Kunst van de Schepper door de Mededogende Mens). Via Jin Shin Jyutsu is het mogelijk om blokkades in het lichaam op te heffen, zodat de energie weer kan stromen en groei en genezing mogelijk wordt. Daarnaast geeft zij workshops en lezingen. In december 2008 kwam haar boek uit, getiteld: ‘Naar jou wil ik wel luisteren’, respect voor beleving in communicatie en opvoeding.   De platina regel Tony Alessandra & Martha O'Connor Fluitend naar je werk Richard J. Leider & D.A. Shapiro   "Naar jou wil ik wel luisteren" / druk 1 Jansen, C.E.

E:info @ interzicht.nl
S:www.interzicht.nl

artikelen van auteur:
stress, de onzichtbare slijtageslag
communiceren als een vorst? Gouden Regel

bron:  www.menscentraal.nl