28 maart 2002
stress
STRESS
DE ONZICHTBARE SLIJTAGESLAG
Celia Jansen
InterZicht , Counseling & Jin Shin Jyutsu
Een kapitein van een schip en zijn machinist hebben ruzie over wie er nu belangrijker is voor
het schip. Om daar achter te komen, besluiten ze van plaats te verwisselen. Na een dag in de machinekamer te
hebben doorgebracht komt de kapitein naar de brug toe. Helemaal onder de olie met een sleutel en een doek in
zijn hand.
"Ik moet toegeven dat ik je beneden nodig heb", zegt hij. "Ik krijg geen beweging meer in de motor".
"Dat kan wel kloppen", zegt de machinist, "we zitten aan de grond".
Adrenaline
Slecht nieuws heeft een slechte invloed op ons. Dat
hebben we meestal niet in de gaten, maar als we zelf een slecht bericht krijgen, voelen we het in ons hele lijf.
Uitspraken zoals "De schrik slaat me om het hart", "Dat was tegen het zere been" of "Ik heb een
brok in mijn keel" zijn algemeen bekend maar komen niet zomaar uit de lucht vallen.
Als we schrikken, stroomt de adrenaline in rap tempo door ons lichaam. Dat heeft in de natuur
een functie: maak dat je wegkomt. Het principe stamt uit de oertijd, waarin de kettingreactie
schrik-adrenalinestoot-actie levens moest redden. Kwam er een wild dier op je af, dan wist je wat je te doen
stond. De krachtsexplosie die volgde gaf je vleugels. Pas als je uit de gevarenzone was zakten de bloeddruk
en het adrenalineniveau en werd de ademhaling weer rustig. De spanning waaraan het lichaam tijdelijk had
blootgestaan, vloeide geleidelijk weg. Op naar de volgende keer, want we houden best wel van een beetje
avontuur en we kunnen niet alles overzien. Maar de tijden zijn veranderd.
Afhankelijk
We doen er allemaal aan mee. Het lijkt er soms
op dat negatief denken, of zwartkijken zoals u wilt, en klagen tot cultuur is verheven. Regent het, dan voelen
we ons neerslachtig. Is het warm, dan klagen we "wat is het benauwd", valt iets tegen, dan worden we kwaad,
mopperen erop los en beloven onszelf dat we dat "iets of iemand wel betaald zullen zetten"; want het moet toch
allemaal van een leien dakje gaan? Kortom, onze frustratie-tolerantie is tot het nulpunt
gedaald.
Dat is niet verstandig, want zoiets heeft zo mogelijk nog een grotere nadelige invloed op onze
gezondheid dan slecht nieuws. Niet alleen op onze geest, maar bij voorkeur op ons lichaam. Hoeveel mensen
lopen er niet met psychosomatische klachten bij arts of fysiotherapeut? En hoe vaak helpen de middelen die we
krijgen helemaal niet? Om van verslaving maar te zwijgen. Want onze afhankelijkheid van de farmaceutische
industrie en het medische circuit is een modern antwoord op ons gebrek aan zelfdiscipline. Het komt gewoon
niet in ons op onszelf eens bij de kraag te vatten en een kritisch te kijken naar onze manier van denken. Het
fenomeen "psychosomatische klachten" is ook in artsenkringen wel bespreekbaar. Maar daar stopt de trein
direct weer. Want wat moet je er dan aan doen? De psychiater? Naar Jomanda? De "Tjakka-specialist"? Een Guru
misschien? We leven tenslotte niet voor niets in het New Age-tijdperk.
Woede koelen
Door al die negatieve impulsen die we iedere dag
over ons heen krijgen en die we vooral zelf produceren, loopt het stressniveau in ons lichaam behoorlijk op. De
stress, die zich vastzet in onze organen en skelet, neemt door de eisen die de maatschappij en wij aan onszelf
stellen nauwelijks meer af. We voelen het meestal niet eens meer. Druk, druk, druk, meekomen in de rat race,
bijna nooit meer thuis, conflicten over het huishouden, de kinderen, de financiën, en tenslotte relatiecrisis.
Voor veel mensen de laatste decennia het scenario van hun leven.
Een constante staat van alarm is het gevolg. Voortdurend bedacht op wilde dieren die ons kunnen
bedreigen. Alleen hebben die wilde dieren de gedaante aangenomen van onze baas, onze kinderen, onze partner,
schoonmoeder, boze buurman, de overheid enzovoort. Maar er volgt geen gezonde ontlading. Ja het servies naar
de knoppen, de kinderen een oorvijg, een knallende ruzie. Even je woede koelen, dat is toch gezond, heet het
in de volksmond. Maar op zo’n manier je woede koelen veroorzaakt stress en zo is de cirkel weer
rond.
Stress en ziekte
Er is veel onderzoek gedaan naar de
omstandigheden die het meeste stress opleveren. Naast dood van de partner, scheiding en ontslag blijken ook
leuke gebeurtenissen zoals trouwen, verhuizing, met vakantie gaan en Kerstmis stress op te leveren. Niet altijd
negatief, maar toch… Stress ontstaat voornamelijk als iemand moet zien om te gaan met een nieuwe situatie,
positief of negatief. En als je alles over een jaartje bij elkaar optelt, dan kom je op een behoorlijke score
uit. Tel daarbij op de stress van het dagelijks leven, met al haar "ups", maar vooral "downs", en als de
weerstand niet voldoende is, haakt het lijf af. U bent er vast ook wel eens door overvallen: het begin van een
vakantie. Lekker relaxen, boekje lezen, uitslapen. Maar helaas reageert het lichaam anders, het wordt ziek.
Relaxen is dan geen "luxe" meer, maar een noodgedwongen tijdelijke bedlegerigheid. We boffen nog als het daarbij
blijft. Voorlopig waarschuwt het lichaam ons nog met redelijk onschuldige signalen: lage rugpijn, hoofdpijn,
maagklachten, pukkels, af en toe een nachtje woelen. Lappen we die signalen aan onze laars, dan besluit het
lichaam uit een ander vaatje te tappen. Wie niet horen wil, moet maar voelen. We kunnen niet zeggen dat we niet
zijn gewaarschuwd.
En daar betreden we het stadium van de hartaanvallen, dichtgeslibde kransslagaders, migraine,
eczeem en hernia. Zat het al in de familie? Ja, dan neemt je kans op deze kwalen nog toe. Heb je geen
boodschap aan wat het lichaam allemaal tegen je wil zeggen? Dan moet het gewoon harder schreeuwen. Het
ziekenhuis lonkt.
Het lichaam en de geest strijden continu om de voorrang, terwijl beide een belangrijke taak
hebben op het schip: zorgen voor een veilige en ononderbroken doorvaart.
Eerder verschenen in Het Goois Weekblad en Spiegelbeeld. ©
2000
artikelen over agressie, stress en burnout:
agressiehantering
met biofeedback naar topprestaties
nog steeds in balans na burnout
frustratie
preventief stressmanagement
stress, de onzichtbare slijtageslag
stress bestaat niet - verrassende resultaten
stressonderzoek
duurzaam vol vuur aan het werk
waarom managers afbranden in een nieuwe baan
Maslov en burnout
minder werk, minder gek
stress-burnout-onthaasten
Even voorstellen: Celia Jansen
 |
In haar praktijk begeleidt Celia Jansen (1948) mensen
bij hun persoonlijke ontwikkeling en zingeving, stress- en burnout-preventie en
psychosomatiek. Vanuit een holistische visie gebruikt zij daarbij de energetische
benadering van Jin Shin Jyutsu (de Kunst van de Schepper door de Mededogende Mens). Via
Jin Shin Jyutsu is het mogelijk om blokkades in het lichaam op te heffen, zodat de
energie weer kan stromen en groei en genezing mogelijk wordt.
Daarnaast geeft zij workshops en lezingen. In december 2008 kwam
haar boek uit, getiteld: ‘Naar jou wil ik wel luisteren’, respect voor beleving in communicatie
en opvoeding.
|
E:info @ interzicht.nl
S:www.interzicht.nl
|
"Niets doet
mensen zo snel verouderen als angst."
Deepak Chopra
|
| 
