|
12
november 2006
oplossingsgericht werken
Van
probleemdenken
naar oplossingen in drie stappen
Coert Visser
oprichter van trainings- en adviesbureau
Oplossingsgericht Veranderen en medeoprichter
van www.noam.nu
en trainer in de
oplossingsgerichte
aanpak
Hebt u een lastig probleem dat u behoorlijk dwarszit?
Bent u bang dat het probleem alleen maar groter zal worden als
er niet iets drastisch gebeurt? Hebt u weinig ideeën over hoe u een verandering moet
bewerkstelligen? Dit artikel presenteert een eenvoudig
model1 dat bedoeld is om u te helpen anders
naar uw situatie te kijken. Het is een eenvoudig model dat in
veel situaties bruikbaar is.
Vastzitten in
probleemdenken
Het onderstaande plaatje illustreert hoe wij vaak
vast zitten in probleemdenken:

Vastzitten in probleemdenken
Probleemdenken houdt in dat wij blijven nadenken over
hoe het probleem zich heeft ontwikkeld en verder zal
ontwikkelen. Denken we over het verleden na dan willen we
vooral onderzoeken hoe het probleem tot haar huidige proporties
heeft kunnen groeien. Wat waren de oorzaken hiervan? Wat hebben
wij zelf fout gedaan? Wat hebben anderen fout gedaan? Denken we
over de toekomst dan denken we vooral over hoe de toestand
eruit zal zien als het probleem zich nog verder heeft
ontwikkeld. In ons hoofd schetsen we dan een plaatje van de
‘gevreesde toekomst’.
Het goede van probleemdenken is wellicht dat we alert
worden en dat onze motivatie om iets aan onze situatie te
veranderen toeneemt. Maar er zijn ook enkele nadelige kanten
aan probleem denken. In de eerste plaats versterkt het vaak
onze negatieve gevoelens, gevoelens van zelfverwijt,
pessimisme, angst en wanhoop. Wanneer deze gevoelens de
overhand krijgen wordt het moeilijk om nog aan de slag te gaan
om het probleem op te lossen. In de tweede plaats is een nadeel
van probleemdenken dat het vaak erg weinig bruikbare ideeën
oplevert om het probleem op te lossen. Dit heeft er niet alleen
mee te maken dat het vaak erg moeilijk is om een helder beeld
te krijgen van de oorzaken van een probleem. Het heeft er ook
mee te maken dat het snappen hoe het probleem is ontstaan nog
niet meteen betekent dat je nu ook weet hoe je je situatie moet
verbeteren. Je hebt immers nog helemaal niet bepaald hoe je
wilt dat je situatie er uit komt te zien. Meer over de
problemen van probleemdenken vindt u in dit
artikel.
Het tijdig doorbreken van probleem denken is nuttig
en kan in drie eenvoudige stappen worden
bereikt.
Stap 1. Definieer wat u
wilt bereiken
Wanneer u merkt dat u vastzit in probleemdenken stelt
u zich dan eens de volgende vraag:
Wat
wil ik in plaats van het probleem?
Door deze vraag te stellen maakt u een begin met het
voor uzelf definiëren van de door u gewenste situatie. Hoe wilt
u dat de situatie er uit komt te zien? Probeert u bij het
beantwoorden van deze vraag uw doel zoveel mogelijk in termen
van concrete positieve resultaten te gieten.
Dit artikel kan u desgewenst helpen bij het stellen van
bereikbare doelen. Het stellen van deze vraag is vaak het begin
van de verbetering. Terwijl u begint een antwoord te formuleren
op deze vraag begint u een positief perspectief te zien en
groeit vermoedelijk uw optimisme en hoop al. Het onderstaande
plaatje visualiseert deze stap.

Stap 1: Definieer wat u wilt bereiken
Stap 2. Analyseer wat
er al is bereikt
Wanneer het redelijk duidelijk voor u begint te
worden wat u wilt bereiken dan zet u de tweede stap. Deze
tweede stap houdt in het analyseren van wat er al is bereikt.
Ga daarvoor in gedachten eens helemaal terug naar het begin van
de gewenste situatie, de situatie waarin u nog helemaal niets
van de gewenste situatie had bereikt. Stel uzelf daarna de
volgende vraag:
Wat is
er al bereikt en hoe?
Staat u hier eens uitgebreid bij stil. Analyseer wat
er is bereikt en hoe dit mogelijk is geweest. Wat hebt u gedaan
om ervoor te zorgen dat u dit bereikt hebt? Wat heeft vooral
goed geholpen? Wat zijn de voordelen van wat u al hebt bereikt?
Hoe kunt u deze dingen vasthouden en wellicht nog
uitbreiden?

Stap 2: analyseer wat er al is
bereikt
Stap 3. Analyseer eerdere successen / succesjes
Waarschijnlijk hebt u bij stap twee al wat goede
ideeën opgedaan om uw situatie te verbeteren en uw probleem op
te lossen. Stap 3 biedt u nog een extra manier om ideeën op te
doen voor oplossingen. De vraag die u zichzelf stelt bij stap 3
is:
Wanneer
ging het beter?
vervolg van
artikel:
|