22 augustus 2002
lichaamstaal
SUCCESVOL MET
LICHAAMSTAAL
Ed Nissink
Communicatieadviseur, adviseert bedrijven en
therapeuten
auteur van diverse boeken over verbale en non-verbale
communicatie
Er wordt wat afgepraat in
het bedrijfsleven: vergaderingen, meetings, seminars,
lunches, noem maar op. Dat praten minder dan 25 procent van
communicatie beslaat, stemt tot nadenken over het
non-verbale gedeelte. Juist dit grote en belangrijke deel
van communicatie wordt veelal over het hoofd gezien. Jammer,
want met een paar eenvoudige tips kun je je effectiviteit in
communicatie zienderogen vergroten.
Praten met je lijf
"Ik weet niet wat het is, maar ik vertrouw hem niet,"
zei een manager tijdens een communicatietraining tegen me, "de
dingen die hij zegt, kloppen precies; hij is aardig en netjes,
en toch is er iets niet in de haak." De man waarover hij sprak,
had de opdracht gekregen om een wervend gesprek met onze
manager te voeren, waarbij hij een aantal belangrijke punten
bewust zou achterhouden. De manager pikte dit moeiteloos op,
maar wist niet exact te benoemen wat er nu precies niet klopte
aan het verhaal van zijn gesprekspartner.
Waarschijnlijk is dit een herkenbaar
voorbeeld voor veel mensen: iemand vertelt iets wat in principe
heel plausibel klinkt. In principe, want soms ontstaat het
gevoel dat er toch iets hapert aan het verhaal. Vaak is er dan
sprake van incongruentie in lichaamstaal: wat wordt verteld,
stemt niet overeen met de signalen van lichaam, kleding,
bewegingen en houding. Lastig om de vinger op te leggen, maar
goed om te weten dat je nog even moet doorvragen of wat meer op
je hoede dient te zijn.
De reden dat lichaamstaal
de laatste tijd aan populariteit wint, is te danken aan het
feit dat steeds meer mensen erachter komen dat er meer wordt
gecommuniceerd dan door alleen gesproken taal. Vooral de
politiek heeft ons daar de afgelopen maanden een prachtig
staaltje van laten zien en horen.
Tijdens de trainingen in
non-verbale communicatie verbaas ik me er telkens weer over
hoe geschokt veel mensen zijn wanneer ze ontdekken (aan de
hand van videobeelden en feedback) hoe weinig hun woorden er
soms toe doen en hoe belangrijk hun houding, ademhaling,
bewegingen en oogopslag zijn. Dit geldt in zaken, liefde,
vriendschap, erotiek, kortom alles waar twee of meer mensen
bij elkaar zijn.
De lichaamstaal van het succes
Om te zien hoe lichaamstaal
bijdraagt aan succes, of aan het uitblijven daarvan, kun je
kijken naar mensen in je omgeving die succesvol zijn. Let
eens op hoe zij zich kleden, bewegen, gedragen et cetera.
Als je dit lang en diepgaand genoeg bestudeert, zul je
merken dat er nogal wat belangrijke overeenkomsten zijn.
Zonder nu een marionet te worden door klakkeloos deze mensen
te gaan imiteren (zoals helaas nog veel aangeraden wordt in
sommige communicatiestromingen), kun je een aantal signalen
onderzoeken en uitproberen. Het zojuist genoemde klakkeloos
overnemen, of letterlijk modelleren, werkt uiteindelijk
nooit; het moet ook nog eens bij je karakter passen. Wat
zijn nu algemene overeenkomsten in lichaamstaal van
succesvolle mensen? Diverse onderzoeken zijn gedaan naar dit
verschijnsel en hieronder volgt een aantal punten dat
hieruit naar voren kwam.
-
succesvolle mensen
gebruiken praktisch geen openlijk
machtsvertoon
-
ze schreeuwen
niet
-
ze zijn niet
overdreven autoritair, dominant of overheersend in
hun houding, stemvolume en bewegingen
-
ze dragen niet per
se pakken waarvan de merken op de buitenkant
bevestigd zitten
-
ze bewegen meestal
doeltreffend en beheerst
-
hun stemming is
vrij gelijkmatig
-
hun bewegingen zijn
ingetogen en rustig
-
als ze naar je
luisteren doen ze dit aandachtig en laten dit zien
door met hun lichaam naar je toe gericht te zijn, je
aan te kijken, je te laten uitspreken en vragen te
stellen over wat je vertelt
-
als ze geen tijd of
zin hebben om naar je te luisteren, vertellen ze je
dat (beleefd)
-
ze hebben een
verzorgd uiterlijk
-
ze hoeven beslist
niet knap, slank of atletisch gebouwd te
zijn
-
ze hebben (bewust
of onbewust) een open, toegankelijke
houding:
-
handen open
en zichtbaar
-
armen los
van elkaar (niet over elkaar)
-
lichaam
zichtbaar (niet achter een bureau, tas of
stoel verstopt)
Dit is slechts het topje
van de ijsberg, maar het zijn signalen die enorm veel
verschil maken in de communicatie. Mensen die dit tijdens
een training aanleren en het zich goed eigen maken, merken
altijd verschil in hun relaties. Nogmaals: het werkt alleen
als het ook bij je past. Als je bijvoorbeeld kwaad bent op
alles en iedereen, ziet het er behoorlijk potsierlijk uit
wanneer je probeert heel beheerst te doen.
Succesvolle mensen die deze
lichaamstaal vrij duidelijk gebruiken zijn onder
meer:
-
Cofey
Anan
-
Joop van den
Ende
-
Prinses Juliana
(voordat ze uit beeld verdween)
-
Joep van den
Nieuwenhuizen
-
Koning Bhumibol van
Thailand
-
André van
Duijn
-
Hennie
Huisman
De lichaamstaal van het falen
(pseudo-succes)
In principe zou je kunnen
zeggen dat de ‘falers’ het tegenovergestelde doen van de
succesvollen. Daarnaast zijn er nog wat signalen die
typische pseudo-succesvolle mensen geven.
Op een rijtje:
-
openlijk
machtsvertoon (‘kijk eens hoe machtig ik
ben’)
-
harder of
nadrukkelijker stemgeluid
-
veel onnodige
bewegingen, gebaren en geluiden
-
opzichtige auto,
kleding, accessoires (horloge, agenda, tas, bril,
kapsel etc.) liefst met het merk goed zichtbaar; het
moet er duur uitzien
-
benadrukking - en
herhaling - van de eigen (vermeende of aanwezige)
kwaliteiten
-
veel fysieke ruimte
innemen door middel van breeduit staan, zitten,
lopen, spullen om zich heen zetten
-
veel gepraat,
weinig daden
-
afgewende en/of
afgesloten houding
-
armen over
elkaar
-
schouders,
knieën, gezicht en voeten van je
afgewend
-
lichaam
verborgen achter tas, bureau, kopje koffie
etc.
-
op horloge
kijken tijdens een gesprek
Mensen die de lichaamstaal
van het pseudo-succes bezigen zijn onder meer:
-
George Bush
(junior)
-
Andries
Knevel
-
Boudewijn
Buch
-
Tineke
Netelenbos
-
Eveline
Herfkens
-
Martin
Gaus
-
Willibrord
Frequin
Het is niet altijd gezegd
dat deze laatste groep ineens succesvoller zou worden
wanneer zij de juiste lichaamstaal gebruiken; het werkt
eerder andersom. Karakter, innerlijke houding en instelling
bepalen de lichaamstaal. Andersom werkt meestal niet. Daarom
falen veel instructies op dit gebied: de lichaamstaal wordt
niet afgestemd op de persoonlijkheid, maar uniform toegepast
bij iedereen, zo van: ‘Dit is succesvol bij Kennedy geweest,
dus doe jij dat ook maar.’ Het resultaat is dan een mix van
incongruentie en aandoenlijkheid. Als je goed oplet, zie je
onmiddellijk wanneer iemand aangeleerde lichaamstaal
gebruikt. Dan kun je nog beter in de groep van
pseudo-succesvollen ingedeeld zijn…
andere artikelen m.b.t. lichaamstaal en
flirten:
lichaamstaal: kraak de code
- flirten op het werk
flirten op de
werkvloer
overlevingsstrategieën
succesvol met
lichaamstaal
achter de schermen: erotiek op
de werkvloer
lichaamstaal, de taal
die iedereen spreekt
territoriumgedrag
lichaamstaal heel
belangrijk
Even voorstellen: Ed Nissink
|

|
Ed Nissink is
communicatieadviseur en adviseert bedrijven en
therapeuten. gedurende twintig jaar heeft hij
communicatie (verbaal en non-verbaal) en gedrag
bij mensen onderzocht. Op basis daarvan heeft
hij een aantal methoden ontwikkeld die hij
gebruikt om vastgelopen onderhandelingen en
(werk)situaties weer op gang te helpen brengen.
Veel problemen ontstaan door gebrekkige
communicatie, en degene die de moed heeft
om dat toe te geven en daar een oplossing voor
zoekt, kan zijn bedrijf vaak redden van de
ondergang. Zijn werkwijze kenmerkt
zich door humor en
meedogenloosheid.‘Wanneer we de waarheid
niet willen zien, valt er voor mij niets
te doen.’ zegt Ed, ‘Dat zoiets bijzonder
confronterend kan zijn, komt de
zuiverheid en de omzet van een bedrijf
alleen maar ten goede; zachte
heelmeesters maken stinkende wonden. Als
je gestreeld wilt worden, zijn er genoeg
andere adviseurs te vinden. Ik heb daar
geen zin in en geen tijd
voor.’
Boeken van Ed
Nissink
|
|
"Er is maar één
magie, die van het
doen"
Carl Jung
|
|