22 augustus 2002
lichaamstaal
SUCCESVOL MET LICHAAMSTAAL
Ed Nissink
Communicatieadviseur, adviseert bedrijven en
therapeuten
auteur van diverse boeken over verbale en non-verbale
communicatie
Er wordt wat afgepraat in het bedrijfsleven: vergaderingen, meetings, seminars,
lunches, noem maar op. Dat praten minder dan 25 procent van communicatie beslaat, stemt tot nadenken over het
non-verbale gedeelte. Juist dit grote en belangrijke deel van communicatie wordt veelal over het hoofd gezien.
Jammer, want met een paar eenvoudige tips kun je je effectiviteit in communicatie zienderogen vergroten.
Praten met je lijf"Ik weet niet wat het is, maar ik vertrouw hem niet," zei een manager
tijdens een communicatietraining tegen me, "de dingen die hij zegt, kloppen precies; hij is aardig en netjes,
en toch is er iets niet in de haak." De man waarover hij sprak, had de opdracht gekregen om een wervend gesprek
met onze manager te voeren, waarbij hij een aantal belangrijke punten bewust zou achterhouden. De manager pikte
dit moeiteloos op, maar wist niet exact te benoemen wat er nu precies niet klopte aan het verhaal van zijn
gesprekspartner.
Waarschijnlijk is dit een herkenbaar voorbeeld voor veel mensen: iemand vertelt iets wat in
principe heel plausibel klinkt. In principe, want soms ontstaat het gevoel dat er toch iets hapert aan het verhaal.
Vaak is er dan sprake van incongruentie in lichaamstaal: wat wordt verteld, stemt niet overeen met de signalen van
lichaam, kleding, bewegingen en houding. Lastig om de vinger op te leggen, maar goed om te weten dat je nog even
moet doorvragen of wat meer op je hoede dient te zijn.
De reden dat lichaamstaal de laatste tijd aan populariteit wint, is te danken
aan het feit dat steeds meer mensen erachter komen dat er meer wordt gecommuniceerd dan door alleen gesproken
taal. Vooral de politiek heeft ons daar de afgelopen maanden een prachtig staaltje van laten zien en
horen.
Tijdens de trainingen in non-verbale communicatie verbaas ik me er telkens weer
over hoe geschokt veel mensen zijn wanneer ze ontdekken (aan de hand van videobeelden en feedback) hoe weinig
hun woorden er soms toe doen en hoe belangrijk hun houding, ademhaling, bewegingen en oogopslag zijn. Dit geldt
in zaken, liefde, vriendschap, erotiek, kortom alles waar twee of meer mensen bij elkaar zijn.
De lichaamstaal van het succes
Om te zien hoe lichaamstaal bijdraagt aan succes, of aan het uitblijven
daarvan, kun je kijken naar mensen in je omgeving die succesvol zijn. Let eens op hoe zij zich kleden, bewegen,
gedragen et cetera. Als je dit lang en diepgaand genoeg bestudeert, zul je merken dat er nogal wat belangrijke
overeenkomsten zijn. Zonder nu een marionet te worden door klakkeloos deze mensen te gaan imiteren (zoals helaas
nog veel aangeraden wordt in sommige communicatiestromingen), kun je een aantal signalen onderzoeken en
uitproberen. Het zojuist genoemde klakkeloos overnemen, of letterlijk modelleren, werkt uiteindelijk nooit; het
moet ook nog eens bij je karakter passen. Wat zijn nu algemene overeenkomsten in lichaamstaal van succesvolle
mensen? Diverse onderzoeken zijn gedaan naar dit verschijnsel en hieronder volgt een aantal punten dat hieruit
naar voren kwam.
-
succesvolle mensen gebruiken praktisch geen openlijk
machtsvertoon
-
ze schreeuwen niet
-
ze zijn niet overdreven autoritair, dominant of overheersend in hun
houding, stemvolume en bewegingen
-
ze dragen niet per se pakken waarvan de merken op de buitenkant
bevestigd zitten
-
ze bewegen meestal doeltreffend en beheerst
-
hun stemming is vrij gelijkmatig
-
hun bewegingen zijn ingetogen en rustig
-
als ze naar je luisteren doen ze dit aandachtig en laten dit zien door
met hun lichaam naar je toe gericht te zijn, je aan te kijken, je te laten uitspreken en vragen te
stellen over wat je vertelt
-
als ze geen tijd of zin hebben om naar je te luisteren, vertellen ze je
dat (beleefd)
-
ze hebben een verzorgd uiterlijk
-
ze hoeven beslist niet knap, slank of atletisch gebouwd te
zijn
-
ze hebben (bewust of onbewust) een open, toegankelijke
houding:
-
handen open en zichtbaar
-
armen los van elkaar (niet over elkaar)
-
lichaam zichtbaar (niet achter een bureau, tas of stoel
verstopt)
Dit is slechts het topje van de ijsberg, maar het zijn signalen die enorm veel
verschil maken in de communicatie. Mensen die dit tijdens een training aanleren en het zich goed eigen maken,
merken altijd verschil in hun relaties. Nogmaals: het werkt alleen als het ook bij je past. Als je bijvoorbeeld
kwaad bent op alles en iedereen, ziet het er behoorlijk potsierlijk uit wanneer je probeert heel beheerst te
doen.
Succesvolle mensen die deze lichaamstaal vrij duidelijk gebruiken zijn onder
meer:
-
Cofey Anan
-
Joop van den Ende
-
Prinses Juliana (voordat ze uit beeld verdween)
-
Joep van den Nieuwenhuizen
-
Koning Bhumibol van Thailand
-
André van Duijn
-
Hennie Huisman
De lichaamstaal van het falen (pseudo-succes)
In principe zou je kunnen zeggen dat de ‘falers’ het tegenovergestelde doen van
de succesvollen. Daarnaast zijn er nog wat signalen die typische pseudo-succesvolle mensen geven.
Op een rijtje:
-
openlijk machtsvertoon (‘kijk eens hoe machtig ik ben’)
-
harder of nadrukkelijker stemgeluid
-
veel onnodige bewegingen, gebaren en geluiden
-
opzichtige auto, kleding, accessoires (horloge, agenda, tas, bril,
kapsel etc.) liefst met het merk goed zichtbaar; het moet er duur uitzien
-
benadrukking - en herhaling - van de eigen (vermeende of aanwezige)
kwaliteiten
-
veel fysieke ruimte innemen door middel van breeduit staan, zitten,
lopen, spullen om zich heen zetten
-
veel gepraat, weinig daden
-
afgewende en/of afgesloten houding
-
armen over elkaar
-
schouders, knieën, gezicht en voeten van je afgewend
-
lichaam verborgen achter tas, bureau, kopje koffie
etc.
-
op horloge kijken tijdens een gesprek
Mensen die de lichaamstaal van het pseudo-succes bezigen zijn onder
meer:
-
George Bush (junior)
-
Andries Knevel
-
Boudewijn Buch
-
Tineke Netelenbos
-
Eveline Herfkens
-
Martin Gaus
-
Willibrord Frequin
Het is niet altijd gezegd dat deze laatste groep ineens succesvoller zou worden
wanneer zij de juiste lichaamstaal gebruiken; het werkt eerder andersom. Karakter, innerlijke houding en
instelling bepalen de lichaamstaal. Andersom werkt meestal niet. Daarom falen veel instructies op dit gebied: de
lichaamstaal wordt niet afgestemd op de persoonlijkheid, maar uniform toegepast bij iedereen, zo van: ‘Dit is
succesvol bij Kennedy geweest, dus doe jij dat ook maar.’ Het resultaat is dan een mix van incongruentie en
aandoenlijkheid. Als je goed oplet, zie je onmiddellijk wanneer iemand aangeleerde lichaamstaal gebruikt. Dan
kun je nog beter in de groep van pseudo-succesvollen ingedeeld zijn…
andere artikelen m.b.t. lichaamstaal en flirten:
lichaamstaal: kraak de code - flirten op het werk
flirten op de werkvloer
overlevingsstrategieën
succesvol met lichaamstaal
achter de schermen: erotiek op de werkvloer
lichaamstaal, de taal die iedereen spreekt
territoriumgedrag
lichaamstaal heel belangrijk
Even voorstellen: Ed Nissink
Ed Nissink is communicatieadviseur en adviseert
bedrijven en therapeuten. Gedurende twintig jaar heeft hij communicatie (verbaal en non-verbaal)
en gedrag bij mensen onderzocht. Op basis daarvan heeft hij een aantal methoden ontwikkeld die hij
gebruikt om vastgelopen onderhandelingen en (werk)situaties weer op gang te helpen brengen.
Veel problemen ontstaan door gebrekkige communicatie, en degene die de moed heeft om
dat toe te geven en daar een oplossing voor zoekt, kan zijn bedrijf vaak redden van de ondergang. Zijn
werkwijze kenmerkt zich door humor en meedogenloosheid. 'Wanneer we de waarheid niet willen zien, valt
er voor mij niets te doen.’ zegt Ed, ‘Dat zoiets bijzonder confronterend kan zijn, komt de zuiverheid
en de omzet van een bedrijf alleen maar ten goede; zachte heelmeesters maken stinkende wonden. Als je
gestreeld wilt worden, zijn er genoeg andere adviseurs te vinden. Ik heb daar geen zin in en geen tijd
voor.’
B: http://wij.bedrijvencommunicatie.nl
S: www.adviesdigitaal.nl
Boeken: www.ednissink.nl
"Er is maar één magie, d
ie van het doen"
Carl Jung
|
|