19 september 2002
oplossingsgericht werken
OPLOSSINGSGERICHT
MANAGEN, COACHEN EN ADVISEREN
Gwenda Schlundt Bodien
oplossingsgerichte coach, trainer, adviseur en
interim-manager, oprichter van het Bureau voor Oplossingsgericht Werken en medeoprichter van
NOAM
Resultaatgericht sturen en beïnvloeden is voor de manager, de coach en de
adviseur een kernvaardigheid om verbeteringen te realiseren voor de organisatie en voor de medewerkers. De
oplossingsgerichte manier van sturen en beïnvloeden is een interessante, innovatieve manier, die zijn oorsprong
vindt in therapeutische settings. Het is een eenvoudige en doelgerichte methode die bijzonder interessant
is.
De term oplossingsgericht kan onbedoeld vragen oproepen of beschuldigend overkomen; bestaat er dan ook
zoiets als probleemgerichtheid, iedereen wil toch tot oplossingen komen? Vanwege deze legitieme vraag een paar
woorden over het probleemoplossende model en het oplossingsgerichte model. Het is ons eigen om te denken dat
problemen pas opgelost kunnen worden wanneer er een gedegen analyse van het probleem is gemaakt. Want als de
oorzaak van een probleem duidelijk is, weet je ook wat je eraan kunt doen. Dit is de traditionele
probleemoplossende benadering. Hierin wordt gezocht naar de oorzaken van een probleem: waarom heeft iemand een
burn-out gekregen, hoe is hij op de "bank" terecht gekomen, wie zijn daarvoor verantwoordelijk, wat heeft de
persoon in kwestie fout gedaan waardoor deze burn-out is ontstaan? Helaas leidt het zoeken naar de oorzaak van een
probleem vaak tot een litanie aan ellende, dingen die fout zijn gegaan en het aanwijzen van schuldigen aan het
probleem. En daarmee wordt het probleem niet opgelost.
Andere benadering
In de oplossingsgerichte benadering wordt ervan uitgegaan dat problemen ook
(misschien zelfs beter) oplosbaar zijn wanneer niet naar de oorzaken van de problemen gezocht wordt, maar naar
de uitzonderingen op de problemen. Want geen enkel probleem doet zich 24 uur per dag voor, er zijn altijd
momenten waarop het probleem er niet, of iets minder is. Wat is er dan anders? Wat maakt dat het probleem er dan
niet is? En, vooral, hoe kunnen de momenten waarop het probleem zich niet of minder voordoet worden uitgebouwd?
Zo wordt gezocht naar werkbare oplossingen: wat zijn de uitzonderingen op het probleem, op welke momenten is er
bij iemand met burn-out iets meer energie, wanneer komt hij van de "bank" af, hoe lukt hem dat, wat doet hij dan
anders? Het gaat om oplossingen die de "klant" wenselijk en werkbaar acht. Op deze manier wordt werken aan
problemen een stuk eenvoudiger, optimistischer en lichter. Sterkten en hulpbronnen worden aangeboord en mensen
zien weer nieuw perspectief.
Het oplossingsgerichte model stoelt op een aantal:
-
ga uit van het sterkteperspectief: Er is consequente aandacht voor de
sterke kanten van de klant. Zo komt de klant erachter welke kracht hij in huis heeft en hoe hij deze
kracht in kan zetten om zijn probleem op te lossen en in het verleden reeds gedaan heeft.
-
de klant is de expert: Door het sterkteperspectief te omarmen,
realiseert de klant zich dat de hij/zij de expert is over zijn eigen (werkzame) leven en dus over de
oplossingen voor zijn problemen. Oplossingsgerichte vragen zijn vragen als: "Wanneer deed het probleem
zich niet of minder voor? Wat deed u toen anders?"
-
per definitie samenwerken: Het enige doel waaraan gewerkt wordt is het
doel van de klant. De reden hiervan is dat de klant slechts volop gecommitteerd is om het probleem tot
een oplossing te brengen wanneer hij/zij merkt dat zijn doelen gerealiseerd worden.
-
realiseer begeleide zelfsturing: de coach stuur in de door de cliënt
aangedragen oplossingen. De coach luistert met "oplossingsgerichte oren" naar de vaak probleemgerichte
verhalen van de cliënt. De coach leidt de blik van de cliënt consequent naar de oplossingen, de eigen
kracht, de hulpbronnen in zijn leven, de momenten waarop het beter ging.
De oplossingsgerichte principes zijn goed bruikbaar bij het oplossen van
complexe problemen complexe problemen oplossingsgericht te lijf door managers, als ook voor coaches (meer
informatie zie op www.managementsite.net resp. artikel over
complexe problemen oplossingsgericht te lijf en korte oplossingsgerichte coaching) als ook voor adviseurs.
Oplossingsgericht denken voelt in het begin wellicht net zo vreemd aan als met uw niet-dominante hand iets
opschrijven. U kunt steeds de neiging hebben om de pen over te nemen in uw dominante hand, oftewel om toch een
analyse te maken van het probleem en de oorzaken ervan op te sporen. Analyseren en opsporen van oorzaken mag
ook, mits het het doel is van de klant en telkens nut blijft hebben voor het realiseren van de toekomstgerichte
doelen van de klant.
Zie voor meer informatie, literatuurtips en een opleiding op het gebied van
oplossingsgericht interveniëren http://www.m-cc.nl/NOAM-OOA-1-doel.htm
Even voorstellen: Gwenda Schlundt Bodien
 Gwenda Schlundt Bodien is
oplossingsgerichte coach, trainer, adviseur en interim-manager, oprichter van het Bureau voor
Oplossingsgericht Werken en medeoprichter van NOAM, het Netwerk voor Oplossingsgericht
Adviseren en Managen. Dit netwerk is het Nederlandstalige netwerk van oplossingsgericht
werkenden in organisaties en bestaat uit circa 2600 leden.
Gedurende haar studie Personeelwetenschappen en loopbaan heeft zij zich verdiept in
(internationaal) human resources management en zij woont en werkt in Nederland en Groot-Brittannië.
Zij geeft in beide landen trainingen in oplossingsgericht werken, in oplossingsgericht management
en in oplossingsgericht coachen en werkt in beide landen als conflictbemiddelaar, coach en
adviseur.
Zij heeft de boeken Personeelsbeleid, heden en morgen en Succesgericht HRM geschreven en
bijgedragen aan Doen wat Werkt en is medeauteur van Paden naar Oplossingen, en heeft vele artikelen
over human resources management en oplossingsgericht werken geschreven. Op haar websites
( www.oplossingsgerichtwerken.com en www.solutionsfocusedwork.com) en weblog ( www.oplossingsgerichtwerken.blogspot.com) zijn vele cases, artikelen en
tips te vinden over oplossingsgericht werken.
|
"A powerful question alters all thinking and
behaving that occurs
afterwards"
Marilee
Goldberg
|
| 
