14 novermber 2000
maatschappelijke verantwoord ondernemen
De invloed van maatschappelijk
verantwoord ondernemen
op commitment en organisatiekeuze
Prof. Dr. Karin Sanders
Karin Sanders, hoogleraar Arbeids-
en Organisatiepsychologie aan de Universiteit Twente
Uitvoerder onderzoek: Annemarie Roefs
Door middel van een onderzoek wil People First Network, in samenwerking met Elsevier Opleidingen, ,
achterhalen of het maatschappelijk verantwoord ondernemen van organisaties invloed heeft op de binding van
medewerkers en op de organisatiekeuze van werkzoekenden. De verwachting is dat hooggekwalificeerde arbeidskrachten
waar veel vraag naar is en die derhalve schaars zijn, het maatschappelijk verantwoord ondernemen steeds vaker laten
meewegen in de keuze van een werkgever. Ook zou maatschappelijk verantwoord ondernemen kunnen leiden tot meer
binding van medewerkers met collega's en met de organisatie, waardoor zij minder snel de organisatie verlaten. Als
de organisatie bijvoorbeeld werknemers laat participeren in charitatieve projecten worden deze werknemers
gemotiveerd, wordt de identificatie van de werknemers met het bedrijf versterkt en kan ook de cohesie binnen de
groep van werknemers worden versterkt.
Maatschappelijke betrokkenheid
Een onderneming kan op verschillende manieren invulling geven aan haar betrokkenheid bij de
samenleving. Denk hierbij aan het maatschappelijk verantwoord produceren en handelen, waarbij rekening wordt
gehouden met onder andere de arbeidsomstandigheden (zoals geen kinderarbeid) en de afkomst van grondstoffen
(niet van bedreigde plantsoorten of getest op dieren). Daarnaast kan een organisatie goede doelen financieel
en materieel ondersteunen of kan een organisatie medewerkers inzetten in projecten die een maatschappelijk
doel hebben. Ook het bieden van goede faciliteiten aan de medewerkers, zoals faciliteiten die tegemoet komen
aan de behoefte om vrije tijd, zorgtaken en werk beter te kunnen combineren, wordt gezien als een vorm van
maatschappelijk verantwoord ondernemen.
Onderzoek
In het onderzoek wordt bekeken of de verwachte relaties tussen het maatschappelijk verantwoord
ondernemen en binding/organisatiekeuze worden beïnvloed door de manier waarop een organisatie haar
maatschappelijke betrokkenheid toont. Daarnaast wordt meegenomen of de mate waarin een organisatie
maatschappelijk verantwoord onderneemt van invloed is op de relaties en tevens zal worden bekeken of het
uitmaakt welke doelen/projecten een organisatie ondersteunt. Tenslotte wordt nagegaan in hoeverre de
reputatie van een organisatie een rol speelt bij de verwachte relaties.
Het onderzoek wordt uitgevoerd door Annemarie Roefs, student aan de Katholieke Universiteit
Brabant, onder leiding van Prof. dr. Karin Sanders, hoogleraar Personeelswetenschappen. Informatie wordt
verkregen door middel van schriftelijke vragenlijsten. Deze zijn inmiddels afgenomen onder een groep van 500
respondenten, zowel werkzoekenden als werknemers, met een HBO/academisch opleidingsniveau. De respondenten
zijn werkzaam of zijn op zoek naar een baan in organisaties uit verschillende sectoren, verspreid over geheel
Nederland.
Analyse
Uit het analyseren van de gegevens komt naar voren dat een aantal van onze verwachtingen
positief kunnen worden bevestigd. Zo blijkt dat medewerkers meer binding hebben met de organisatie als deze
organisatie op een maatschappelijk verantwoorde wijze onderneemt. Dit verband tussen het maatschappelijk
verantwoord ondernemen en binding loopt indirect via de reputatie van een organisatie. Het maatschappelijk
verantwoord ondernemen heeft namelijk een sterk, positief effect op de reputatie van de onderneming en
vervolgens heeft de reputatie een sterk, positief effect op de binding van de medewerkers. Deze relatie
blijkt van toepassing te zijn op elke manier waarop een organisatie haar maatschappelijk betrokkenheid kan
tonen. De relatie is echter het sterkst indien een organisatie op een maatschappelijke wijze produceert en
handelt (onder andere milieuvriendelijk produceren, geen kinderarbeid, zorgdragen voor goede
arbeidsomstandigheden). Goede faciliteiten voor medewerkers om vrije tijd, zorgtaken en werk beter te kunnen
combineren (zoals bedrijfskinderopvang, sportfaciliteiten, boodschappenservice), is eveneens indirect
gerelateerd aan de binding, hetzij minder sterk. Ook komt uit de analyses naar voren dat het geven van
financiële en materiële ondersteuning aan een goed doel, zoals giften, donaties en sponsoring, direct en
positief gerelateerd is aan binding. Indien een organisatie dus geldelijke of materiële middelen ter
beschikking stelt ten behoeve van een goed doel, dan heeft dit direct effect op de binding van medewerkers.
Indien een organisatie niet of nauwelijks maatschappelijk betrokken is, dan blijkt dit een sterk negatief
effect te hebben op de reputatie van een organisatie, en daardoor wordt ook de binding van de medewerkers
negatief beïnvloed.
Organisatiekeuze
De werkzoekenden blijken het maatschappelijk verantwoord ondernemen van belang te vinden om mee
te nemen in hun organisatiekeuze. Uit de analyses blijkt dat de werkzoekenden het erg belangrijk vinden dat
een organisatie haar werkwijze zodanig inricht dat zij de samenleving zo min mogelijk schade berokkent, ook
al kost dit de nodige investeringen. De werkzoekenden geven dan ook juist zeer lage scores indien een
organisatie zich richt op de primaire functie van de organisatie en daarbij geen rekening houdt met de
samenleving. Als er wordt gekeken naar de verschillende manieren waarop een organisatie invulling kan geven
aan haar maatschappelijke betrokkenheid, dan vinden de werkzoekenden het meest van belang dat de organisatie
op een maatschappelijk verantwoorde manier produceert en handelt. Ook het geven van geldelijke of materiële
steun aan een goed doel wordt door de werkzoekenden op prijs gesteld. Een redelijke waardering gaat uit naar
het inzetten van werknemers in projecten ten behoeve van een goed doel. Faciliteiten voor medewerkers om
vrije tijd, zorgtaken en werk makkelijker te kunnen combineren wordt minder belangrijk gevonden. De
tweeverdieners blijken, in vergelijking met werkzoekenden waarbij de partner geen baan heeft, deze
faciliteiten wel meer van belang te vinden om mee te nemen in hun organisatiekeuze. Verder vinden de
werkzoekenden het van bepaalde doelen belangrijker dat die wordt ondersteund dan andere doelen. Daarbij geven
ze de hoogste score aan het doel 'milieu'. Ook vinden ze het belangrijk dat de organisatie zorg draagt voor
de leefbaarheid in haar eigen omgeving of stad.
De werkzoekenden vinden het niet zo van belang dat een organisatie zich inzet voor het
dierenwelzijn. Ook de ondersteuning aan sport, kunst en cultuur wordt minder belangrijk gevonden.
Het belang van maatschappelijk verantwoord ondernemen voor de
organisatiekeuze van werkzoekenden is overigens positief gerelateerd aan het belang van de organisatiereputatie:
indien een werkzoekende dus meer belang hecht aan het maatschappelijk verantwoord ondernemen van een organisatie,
dan zal hij/zij ook meer waarde hechten aan de reputatie van een onderneming.
Even voorstellen: Prof.dr. Karin Sanders
 Ze heeft psychologie gestudeerd in Groningen en is daar
afgestudeerd binnen de persoonlijkheidsleer en methoden & technieken van sociaal wetenschappelijk
onderzoek. Ze promoveerde met haar onderzoek waarin ze probeerde te verklaren waarom vrouwen, ook na het
volgen van een gelijke opleiding, aan het begin van hun carrière minder verdienen dan mannen. Ze heeft
verschillende onderzoeken gedaan en verschillende malen gepubliceerd en trok steeds meer in de richting van de
A&O psychologie. Na een tijdje zowel in Groningen als in Tilburg aan de universiteit te hebben gewerkt,
ging ze met man en kinderen een jaartje in Sydney (in Australië, inderdaad) werken. En nu werkt ze aan de
Universiteit Twente, afdeling Organisatie Psychologie en Human Resource Development (OP&HRD) van de
faculteit Gedragswetenschappen.
artikel:
maatschappelijk verantwoord ondernemen en commitment
|
"Without an awareness of our feelings, we cannot
experience compassion. How can we share the sufferings and the joys of others
if we cannot experience our
own?"
Gary
Zukav
|
bron: www.menscentraal.nl
| 
