22 maart 2002
assertiviteit

ASSERTIVITEIT

Linda Houthoff

directeur van Houthoff Training & Coaching. Het bureau
verzorgt onder meer assertiviteitstrainingen, coaching en outplacement

Ik ben mij er nog steeds van bewust dat naast alle opleidingen die ik heb genoten en de ervaringen die ik heb opgedaan, het behalen van mijn rijbewijs en het volgen van een assertiviteitstraining mijn persoonlijke bewegingsruimte aanzienlijk vergroot hebben. Dat mijn rijbewijs mijn grenzen letterlijk verlegde zal u niet verbazen, wellicht het volgen van een assertiviteitstraining wel. Want staat assertiviteit niet voor grenzen stellen en het afkaderen van hetgeen een ander van mij verlangt?

Over het begrip ‘assertiviteit’ zijn veel misverstanden. Assertiviteit zou gelijk staan aan agressiviteit en op een gehaaide manier zelf aan je trekken proberen te komen. ‘Nee’ zeggen wordt in deze optiek tot norm verheven waarbij we gemakshalve de behoeften en gevoelens van anderen negeren.

Assertiviteit

Wat is assertiviteit dan wel en hoe komt het dat ik, door het integreren van assertiviteit in mijn dagelijks leven, assertiviteit als grensverleggend ervaar?

Voor mij houdt assertiviteit naast het op een acceptabele manier grenzen aangeven voor anderen én jezelf nog veel meer in. Het vraagt zelfkennis, want als je je grenzen wilt aangeven, moet je weten wat je authenticiteit is. Wie ben ik en wat wil ik? Je dient je gevoelens en wensen te onderkennen en te uiten. Het is belangrijk oude gewoontes en gedragingen die niet bijdragen aan je levensgeluk los te laten.

Door assertief optreden word je je bewust van je eigen verantwoordelijkheid en schuift fouten niet af op anderen of de omstandigheden. Je wordt van medespeler de hoofdrolspeler van je eigen leven.

Zelfrespect

Zelfrespect staat centraal bij assertiviteit.; luisteren naar je eigen behoeftes en naar je lichaam. Je staat open voor de belangen en vragen van de ander en bent in staat compromissen te sluiten die jezelf geen geweld aandoen en ook die van een ander niet.

Bij jezelf blijven

Assertiviteit is ook bij jezelf blijven en je niet mee laten sleuren door de soms overweldigende woordenstroom of gevoelens die anderen bij je kunnen oproepen. Assertiviteit is letterlijk en figuurlijk ruimte maken voor jezelf, de tijd nemen voor jezelf om na te gaan: is dit wat ik wil? Zo ben je ook in staat om doelen te bepalen in je leven en te bereiken. Wellicht kunt u mijn gevoel dat assertiviteit mijn grenzen figuurlijk heeft verlegd nu beter plaatsen.

Emotionele intelligentie

In het bedrijfsleven is in toenemende mate meer belangstelling voor het aspect ‘emotionele intelligentie’. Daardoor groeit ook de belangstelling voor het begrip ‘assertiviteit’.

Een werkgever kijkt immers bij het aannemen van nieuw personeel niet alleen meer naar de inhoudelijke kennis van de kandidaat maar ook, wie is deze persoon? In hoeverre kan hij bijdragen aan een open communicatiesfeer, is hij stressbestendig, initiatiefrijk en zelfbewust?

 Assertief gedrag: meerwaarde voor organisatie

Assertief gedrag draagt bij aan de meerwaarde van een organisatie.

Assertiviteit werkt ondermeer bij:

1. Stressmanagement

2. Feedback geven en ontvangen

3. Motiveren

4. Omgaan met lastig gedrag

a. Stressmanagement

Een werknemer die weet wat hij wil en kan waarmaken wat hij toezegt, dient te beschikken over zelfkennis. Hij weet waar zijn kracht en zijn deskundigheid ligt en weet ook waar zijn grenzen liggen en kan deze grenzen ook op een acceptabele manier kenbaar maken aan anderen.

Het 'druk hebben' is een nieuw statussymbool geworden. ‘Hoe gaat het met je?’ wordt automatisch beantwoordt met: ‘druk’.

Maar het gehaast vraagt zijn tol en zet ons ook aan het denken. Is dit wat ik wil? Hoe kan ik de druk van de ketel afhalen en genieten van die dingen die ik zélf belangrijk vind in mijn (werkend) bestaan?

Het voorkomen van negatieve stress, ziekteverzuim en burn-outverschijnselen zijn mede door de nieuwe Wet Verbetering Poortwachter (het voorkomen dat werknemers onnodig onder de WAO (blijven) vallen) actueler dan ooit.

Het is voor bedrijven van het grootste belang om naast het maken van een beleid gericht op stressmanagement hun medewerkers te coachen en te trainen tijdig stresssignalen te herkennen en te hanteren. Grenzen stellen, bedenktijd vragen, durven op eerdergenoemde beslissingen terug te komen, verantwoording nemen en haalbare doelen stellen zijn essentiële vaardigheden die thuishoren binnen een zichtbaar goed personeelsbeleid.

b. Feedback geven en ontvangen

Van de informatie die we van anderen krijgen en hun geven is feedback een belangrijk onderdeel. Feedback betekent letterlijk terugkoppelen.

Het ontvangen en geven van feedback is een waardevol hulpmiddel om na te gaan of u aan de ander ook hebt overgebracht wat u wilde overbrengen en welke uitwerking dit heeft op de ander.

Van feedback kunnen we leren, als u de reacties van anderen wilt gebruiken als spiegel van uw eigen functioneren. Zo krijgt u meer inzicht in uw eigen manier van handelen. Assertiviteit leert u angst voor feedback, vaak opgevat als persoonlijke kritiek, te verminderen. De feedback die u ontvangt heeft te maken met uw functioneren en kan terecht zijn. U heeft echter ook het recht de feedback, na deze op zijn waarde te hebben ingeschat, naast u neer te leggen.

c. Motiveren

Managers, projectleiders en medewerkers van de afdeling Human Resource Management kunnen de assertieve waarde van hun medewerkers verhogen door hun inspanningen, prestaties en inzet merkbaar te erkennen. Erkenning geven aan een medewerker die het verdient is respectvol omgaan met waardevolle talenten. Talenten vragen de ruimte om te ontplooien. U kunt door positieve feedback talenten ontwikkelingen. Bewust omgaan met motiveren kan onzekerheid wegnemen, kweekt vertrouwen en creëert een open manier van communiceren.

d. Omgaan met lastig gedrag

Aan de balie, de telefoon of in gesprekken met klanten of collega’s stuiten we op de werkvloer op mensen die we als ‘lastig’ ervaren, soms zelfs agressief. Assertiviteit kan wonderen verrichten in deze complexe situaties. Begrip tonen voor de ander, duidelijk uw eigen standpunt of dat van de organisatie verwoorden en tenslotte zoeken naar een aanvaardbare oplossing zijn sleutelwoorden.

Het niet laten meesleuren door de eigen emoties bij klachtenbehandeling of andere ‘lastige’ situaties, maar actief luisteren, teruggeven wat u hoort en streven naar een win-win situatie is de inzet.

Zelfmanagement

Kortom, assertiviteit is zelfmanagement en stelt u en uw organisatie in staat zich te ontplooien en een gelijkwaardige relatie op te bouwen waarin ruimte is voor ieders talenten en eigenheid.

Even voorstellen: Linda Houthoff

Linda is oprichter van Houthoff en algemeen directeur. Zij vormt het aanspreekpunt voor organisaties, teams, directies en medewerkers die zichzelf (verder) willen ontwikkelen.
Aangezien Houthoff maatwerk levert, gaat zij altijd eerst met u in gesprek wat u precies zoekt en vervolgens maakt zij een prima match tussen uw vraag, ons aanbod en de trainer of coach.
Zij kan er zichtbaar van genieten om te zien en te ervaren hoe een bedrijf of een individuele medewerker in relatieve korte tijd door middel van een training of een coachingstraject een enorme ontwikkeling kan doormaken om daarna gemotiveerd weer zelf aan de slag te gaan.
Haar eigen inspiratie haalt zij uit haar lijfspreuk: ‘Ga op zoek naar het stukje goud in jezelf, koester het, poets het op en laat anderen meegenieten van de glinstering'.

Houthoff wil haar visie ook uitdragen door haar verantwoording te nemen op het gebied van maatschappelijk ondernemen. Het bureau investeert in de kwaliteit van de samenleving door uitwisseling van kennis en ervaring.

Naast donaties aan instellingen kunnen jaarlijks maximaal vijf organisaties of projecten een verzoek indienen bij Houthoff voor coaching of training. Deze organisaties of projecten dienen een maatschappelijke relevantie te hebben en beschikken over onvoldoende middelen om een commercieel bureau in te huren.

artikelen van auteur:
ont-wikkel jezelf
assertiviteit

bron: www.menscentraal.nl