6 juli 2004
zintuig voor moeilijkheden

HET KARPERVISSERPATROON

ons zesde zintuig voor moeilijkheden

Norbert Netten

inspirator, presentator, trainer en coach bij Ripuls / The Presentation Guide

We zien een overeenkomst en een verschil tussen karper en mens. De overeenkomst is dat het voor beiden onmogelijk is om niet op de speciaal voor hun gemaakte aasjes te bijten. Daar zijn ze te speciaal en te uitnodigend voor. Het verschil is dat een karper geen andere optie heeft dan te wachten op de genade van de karpervisser. Een mens daarentegen, kan wanneer hij de haak in zijn keel voelt, kiezen voor gedrag waardoor de situatie nu eens niet escaleert en het patroon ophoudt te bestaan.

We gebruiken een case uit mijn praktijk om het patroon te analyseren. De case dient de worden gelezen als metafoor. Er zijn eindeloos veel verschillende variaties, maar ze hebben dezelfde kenmerken

Kenmerken van het karpervisserspatroon

• heftige interne reacties

• automatische verdedigingsrespons

• verlies van controle, zelfbeheersing

• eigen gekwetstheid verbergen of ontkennen

• herhaling van eerdere situaties

• herhaling van uitkomst, slachtoffergevoel

• onderliggend, onbewust, verlangen

Case-introductie

In het team van Gerard zitten collega’s die, volgens hem, door hun besluiteloosheid de voortgang van noodzakelijke ontwikkelingen voortdurend vertragen. In het begin was Gerard geduldig. De laatste tijd echter is hij steeds vaker geïrriteerd. Als discussies te lang duren gaat hij drammen en probeert hij besluiten te forceren. Soms lukt dat, en is hij opgelucht. Soms lukt dat niet, en is hij gefrustreerd. Zijn irritatie en frustratie hebben, volgens hem, te maken met de situatie in het team. Als zijn collega’s geen twijfelaars zouden zijn, dan zou hij niet hoeven te drammen en zou het allemaal veel beter gaan. Zijn gedrag is een gevolg van hún houding en het wordt hem nog verweten ook. Er is echter niemand die het lef heeft Gerard er rechtstrééks op aan te spreken. Gerard is het commentaar op zijn gedrag spuugzat en heeft de neiging om de anderen met hun onvermogen te confronteren door een tijdje gas terug te nemen. Het dilemma is dat hij dat wel zou willen, maar niet kan. Hij heeft een te groot verantwoordelijkheidsgevoel. Het zou, zo denkt hij, zonder hem snel bergafwaarts gaan en dat wil hij niet op zijn geweten hebben.

We analyseren de werking van het patroon aan de hand van de fasen van bewustwording en oplossing ervan:

• Triggers en respons

• Eigen gekwetstheid

• Historie en analogie

• Onderliggend verlangen

Triggers en respons

Triggers zijn de signalen die je met je zintuigen opvangt en die het patroon in werking stellen. Triggers zijn vrijwel altijd visuele of auditieve signalen. Een visuele trigger kan een ongeïnteresseerde houding zijn die iemand aanneemt. Een auditieve trigger is bijvoorbeeld het cynisme waarmee iemand een opmerking tegen je maakt en die een heftige interne reactie bij je oproept. Triggers hebben stress nodig om hun werk te kunnen doen. Immers, wanneer je ontspannen bent reageer je doorgaans luchtiger op wat er om je heen gebeurt, ook als je dat eens niet aanstaat.

Gerard is normaal gesproken niet drammerig, maar besluitvaardig. Hij is een prettig mens om mee om te gaan, wanneer je zijn gedrevenheid en nadrukkelijke aanwezigheid kunt waarderen. Hij is, naar eigen zeggen, besluitvaardig, direct, extravert, open, kritisch en een echte teamspeler. Als hij op zijn best is, is Gerard een echte motivator. Hij zet mensen in beweging, krijgt ze tot prestaties die ze zelf niet voor mogelijk hadden gehouden. Echter, wanneer Gerard geconfronteerd wordt met besluiteloosheid, dan trekt hij de verantwoordelijkheid naar zich toe en gaat drammen en forceren. Dat gaat niet van de ene dag op de andere. Hij zal zich eerst lichtelijk ergeren aan gedrag dat hij interpreteert als laks, ongeïnteresseerd, cynisch of onderdanig. Hij zal die irritatie zo veel mogelijk proberen te verbergen. Het tonen ervan ervaart hij als een nederlaag, alsof zijn gedrag wordt bepaald door anderen. Als de stress en irritatie aanhouden is de kans groot dat Gerard prikkelbaar wordt en van zich af gaat bijten. Zijn manier om dat te doen is sterk verbaal en dominant. Met rationele argumenten, verhoogd stemvolume en soms het nodige cynisme, overtroeft hij de ander. Dat maakt de communicatie en sfeer er niet beter op, maar voor Gerard lijkt staat het bedrijfsbelang op dat moment boven de sfeer.

vervolg artikel:

<< Previous    [1]  2    Next >>