22 mei 2002
leiderschap

WAT MAAKT EEN LEIDER TOT EEN LEIDER?

een beknopte inleiding over nieuw leiderschap 

Peter Markensteijn

Legt vanuit een fascinatie voor management en m.n. mismanagement informatie uit eigen observaties en diverse bronnen vast op zijn website Leiderschap & Management. Projectconsultant bij Balance; op detacheringsbasis projectleider

Geen opzienbarende definiëring van leiderschap, dunkt me. Er is echter nog een kwaliteit die bepaalt of iemand een leider is. Die kwaliteit maakt leiderschap tot een situationele eigenschap, in die zin dat een leider niet overal en altijd een (even groot) leider kan zijn. De bedoelde kwaliteit is gebaseerd op kennis en ervaring in een branche. Als een leider deze vorm van materiedeskundigheid ontbeert dan zal zijn visie van weinig waarde zijn. Medewerkers wantrouwen leiders die "hun" vak niet kennen. En terecht. Wie een branche en de omgeving waarbinnen een bedrijf opereert niet kent weet eenvoudig niet genoeg om op overtuigende wijze een nieuwe koers in te slaan. Als medewerkers zo iemand al volgen dan is het nooit uit overtuiging, maar misschien wel gewoon omdat ze ontzag hebben voor macht en gezag en omdat ze bang zijn voor hun eigen positie.

Management een vak?

Managers hebben de neiging te denken dat management een vak op zichzelf is. En, natuurlijk, dat is het in zekere zin ook. Management heeft een eigen body of knowledge. Een manager moet over bepaalde kennis en vaardigheden beschikken om sowieso zijn vak uit te kunnen oefenen. De achterliggende gedachte bij managers is echter ook dat hun vak het mogelijk maakt dat zij hun capaciteiten uitwisselbaar binnen verschillende bedrijven inzetten. Hier past enige nederigheid.

De manager die als een wilde tekeer gaat binnen een bedrijf dat hij net heeft betreden moet absoluut worden gewantrouwd. Hij moet wel een uitzonderlijke capaciteit voor informatieverwerking hebben wil hij in zeer korte tijd het bedrijf, de omgeving en de branche zodanig hebben verkend dat hij zijn veranderingsdrift kan motiveren. Als er al mensen zijn die dat kunnen dan zijn het uitzonderingen!

Legitimiteit van de leider

Een leider is een leider omdat zijn medewerkers zijn legitimiteit erkennen. Een leider is een leider omdat hij als zodanig door zijn medewerkers wordt erkend! Niet elke manager is een leider. Niet elke manager hoeft dat te zijn. Er zijn genoeg managementfuncties waar het werk voornamelijk draait om beheersing en consolidatie van het bestaande. Verandering is soms slechts mondjesmaat nodig.

Niet elke manager hoeft een groot leider te zijn. Veel managers gedragen zich te veel als zodanig. Zij zetten overbodige veranderingen in gang, zijn heel tevreden over zichzelf, maar doen het eigenlijk helemaal niet zo best. Ze verspillen namelijk heel veel energie aan zaken die er niet echt toe doen.

Charisma of combinatie van eigenschappen

In literatuur wordt wel eens gesuggereerd dat medewerkers vragen om charismatische leiders. Hoewel zoiets vaags als "charisma" een leider ongetwijfeld zal helpen bij zijn functie-uitoefening is het een onbruikbaar concept. Een leider is geen leider door zijn uitstraling maar door een combinatie van eigenschappen. Kennis van de branche is daarbij een kwaliteit die zelden of nooit in de literatuur wordt genoemd terwijl ook die kwaliteit nou juist essentieel is.

Meer informatie

Over leiderschap hou ik een website bij: www.markensteijn.com Wie meer wil weten over leiderschap en mijn visie daarop: bezoek deze site. Op de site vind u ook een test om uw eigen leiderschapskwaliteiten te testen of (nog leuker?) die van uw baas. Verder artikelen waarin implicaties van het voorgaande worden uitgewerkt, waarbij op de actualiteit wordt gereflecteerd of waarin een met leiderschap samenhangend aspect wordt uitgewerkt.

 Even voorstellen: Ir. Peter Markensteijn MBA

www.markensteijn.com

artikelen van auteur:
wat maakt een leider tot een leider: nieuw leiderschap

bron:  www.menscentraal.nl