26 mei 2003
persoonlijk leiderschap

Organisatiepsycholoog, werkzaam als (groeps) facilitator en (persoonlijk) leiderschapscoach voor zijn eigen bedrijf Sirfund. Auteur van de leiderschapsroman Leerling in Leiderschap.

Schaduwkant

Vorige eeuw was de eeuw van welvaart, directief leiderschap, planning en controle. Nu is er groeiende behoefte aan welzijn, dienstbaar leiderschap, procesontwikkeling en verbinding. Toch lijken vele organisaties nog verstrikt in het oude paradigma. Ondanks de door organisatieadviseurs gepredikte reorganisaties en alle goede bedoelingen van trainingsbureaus zijn veel organisaties er niet altijd beter op geworden. De weerstand tegen veranderingen doorgedrukt krijgen groeit en bovendien: het geld is op. Misschien is dat maar goed ook, waardoor bedrijven worden gedwongen kritischer te overwegen hoe ze hun geld uitgeven. Binnen organisaties zijn gedragstrucjes, overmatige structuren, regels en procedures, strakkere planning en controle de gekozen oplossingen. In plaats van het gewenste effect blijkt dit alles eerder onrust, stagnatie en ontevredenheid op te roepen. Van bovenaf ingrijpen laat haar schaduwkanten zien. Maar hoe nu om te gaan met situaties en problemen waarvan we de oplossingsrichting niet langer kennen? Waarvoor geen systemen of methodieken lijken te bestaan?

Vicieuze cirkel

Om deze vragen te kunnen beantwoorden is het belangrijk vast te stellen dat onze behoeften aan het veranderen zijn. Welzijn en verbondenheid worden belangrijker. Steeds meer mensen willen vanuit hun hart samen met anderen werken aan een betere gemeenschap. Dat kan alleen vanuit een kader waarbinnen je mensen echt bindt, in plaats van ze wanhopig proberen te motiveren. Organisaties hebben niet voor niets moeite gehad om mensen aan zich te binden. De angst voor een recessie die mensen nu bij hun huidige werkgever houd, lijkt ook geen stevige basis voor gemeenschapszin. Mensen lopen niet langer alleen warm voor winstuitkeringen, promotievooruitzichten en verhoogde aandeelhouderswaarde. Kortom, de evolutie van welzijn vraagt blijkbaar om een heel andere aanpak dan die van welvaart. Maar die andere aanpak is nog niet helder en levert op alle niveaus onzekerheid op. Juist bij onzekerheid vallen veel mensen gemakkelijk weer terug in oude patronen en schijnveiligheden. Een vicieuze cirkel. En wanneer je terugvalt op wat je altijd al deed, dan krijg je wat je altijd al kreeg. Wat is er dan wel nodig?

Persoonlijk leiderschap

Leiderschap wordt steeds meer herkend als een levenshouding voor ieder individu, in plaats van iets dat is weggelegd voor die enkeling ‘aan de top’. Persoonlijk leiderschap is altijd een uniek persoonlijk verhaal, niet een strategie of methode gebaseerd op modellen of trucjes. Het is gebaseerd op gedegen observatievermogen, authentieke moed, vertrouwen op innerlijk weten en keuzemanagement vanuit de essentie. De vaste basis van persoonlijk leiderschap zijn de missie, waarden en principes van het individu. Voor een organisatie is het ook belangrijk heel helder te zijn over haar missie en waarden. Een duidelijk omschreven organisatiemissie is dan de zeef voor de potentiële ‘helden’, van wie de missie en principes overeenkomen met die van de organisatie. Zo handelen mens en organisatie vanuit een gemeenschappelijke kader waardoor de individuele missie van de medewerker verbindend werkt en zo bijdraagt aan de organisatie als geheel. De aanpak van deze medewerkers is vaak krachtiger dan die van losstaande ego’s, die denken het allemaal te weten en overgaan tot geforceerde snelle oplossingen. Omdat die oplossingen meestal niet verbonden zijn met het geheel, veroorzaken die eerder ellende dan rust. Een nieuwe aanpak bij onzekerheid is vanuit verbinding met elkaar in het diepe durven te springen. Van binnenuit laten ontstaan in plaats van van bovenaf opgelegd krijgen. Maar waar leren we dit?

Moderne leiders

Inzicht in persoonlijk leiderschap kan globaal op twee manieren verkregen worden. Ten eerste van buiten onszelf. We kijken om ons heen, proberen oplossingen en houvast te halen uit goeroes, experts, trainingen en boeken die ons inspireren. Het liefst zoeken we sprekende voorbeelden van mensen in onze directe omgeving die hun persoonlijk leiderschap daadwerkelijk leven. Echter, de meeste mensen hebben nauwelijks, of zelfs geen enkel persoon om zich heen die ze als voorbeeld kunnen, of durven nemen voor hun eigen leven. Ook verder van huis ontberen we rolmodellen. De lessen over leiderschap van de vorige eeuw zijn hard geweest. De oude ideologieën hebben afgedaan en haar idolen evenzo. Zelfs de veel bejubelde CEO’s van Amerikaanse multinationals vallen nu van hun troon. Wie durft er nog te geloven in leiders van onze landen en de organisaties waarvoor we werken? We lijken steeds meer op maar één ding terug te kunnen te vallen: onszelf.

De tweede manier is de weg naar binnen. Persoonlijk leiderschap kan ook verkregen worden door in wijsheid te leren omgaan met onze eigen levenslessen. Bewust leren omgaan met tegenslagen, onduidelijkheid en niet-weten uit onze eigen dagelijkse praktijk. Niet wachten op een ander. De mythologie kent het beeld van de zieke koning die ziet dat zijn land is verworden tot een dorre woestijn: de samenleving en de economie zijn ziek. De roep om de jonge prins die zijn zoektocht begint om in wijsheid terug te keren is hoorbaar. Maar wie herkent in de oude wijsheden nog de weg uit de misère waar we ons anno 2003 in bevinden? Toch zijn wij allen in potentie de prins die het onbekende onderzoekend tegemoet gaat om gelouterd en met een sterk doorleefde missie terug te keren. Niet jezelf verstoppen achter plannen, beleid of studies, maar in gedrag durven te volgen wat goed is. Die individuen, die hierin een voorbeeld zijn en zich verbinden met anderen, zijn de moderne leiders waar deze tijd om vraagt. Zij zoeken niet buiten zichzelf, maar leren te vinden ín zichzelf. Dat is niet de makkelijkste weg. Maar met de juiste ondersteuning en met zelfvertrouwen zijn zij het die het verschil kunnen maken.

Even voorstellen: Stef Seykens 

Stef Seykens (1969) is organisatiepsycholoog. Hij werkt sinds 1996 als coach, Human Talent Manager, loopbaanbegeleider en arbeidsmarktadviseur. In 2001 heeft hij zijn eigen bedrijf Sirfund opgericht. In zijn werk richt hij zich er op om professionals weer in hun kracht te laten komen.

Het is zijn visie dat moderne organisaties in deze tijd authentieke kennis en -gedrag nodig hebben om te kunnen groeien, hun resultaten te verhogen en hun aandeelhouders en medewerkers tevreden te kunnen stellen. Hij gaat ervan uit dat de kracht en wijsheid die hiervoor nodig is al in de mensen zelf aanwezig is. Vandaar zijn motto: stop met zoeken, leer te vinden.

De kernwaarden van zijn werk zijn: dienstbaar leiderschap, snel tot de kern komen, authentiek, doelgerichtheid, verbondenheid, persoonlijke ontwikkeling, vertrouwen, inspiratie, praktisch.

In de zomer van 2002 kwam zijn eerste boek Leerling in Leiderschap uit, waarin ook de lezer kennis kan nemen van zijn werk als coach. In de jaren negentig publiceerde hij tevens vijf korte verhalen in verschillende verhalenbundels.

Leerling in leiderschap
S. Seykens

S: www.sirfund.nl
E:stef.seykens@sirfund.nl

artikelen van auteur:
persoonlijk leiderschap
compassioneel leiderschap
handreiking aan de leiders van morgen

bron: www.menscentraal.nl