27 november 2002
verzuimmanagement

INTEGRAAL VERZUIMMANAGEMENT
meer vingers aan de polsen van de organisatie

Op weg naar een gezonde balans

Theo Braam

EyeOpener Onderzoek & Organsiatie

Integraal verzuimmanagement luistert ‘via de pols van verzuim’ naar de balans van een organisatie en haar individuele werknemers. Op weg naar een gezonde balans. Men zegt wel eens ‘je kwaal is je profeet’. Daarmee wordt bedoeld dat achter de kwaal (verzuim) een schat aan informatie te vinden is als je daarvoor open wilt staan. Net zoals je van je fouten kunt leren.

In het westen zijn we, in al onze haast, nogal eens geneigd om alleen aan symptoombestrijding te doen. Zo van: de kwaal ziet er zo uit, dus dan heb je dat middel nodig om het te verhelpen’. Op dezelfde oppervlakkige wijze voelen we ook onze eigen organisaties de pols en gaan we voorbij aan het leerproces achter de kwaal. Dat je via dezelfde pols veel meer informatie kunt vergaren laat het volgende voorbeeld zien.

Tibetaanse polsvoelers en westerse artsen

Het is alweer heel wat jaartjes terug in de tijd. Ik kwam ze voor het eerst tegen in Nepal. Prachtige mensen met hun eeuwige mysterieuze glimlach: Tibetaanse polsvoelers. Zij verstaan de kunst om via je polsen te voelen waar in je lichaam de (energie)balans verstoord is of dreigt te raken.

De meest ervaren polsvoelers zijn in staat om zwakke plekken in het lichaam aan te wijzen ver voordat een Westerse arts, vaak met behulp van de meest geavanceerde apparatuur, een diagnose kan afgeven. Terwijl de westerse arts vooral registreert wat de eventuele kwaal is, zoekt een Tibetaanse polsvoeler via diezelfde pols naar de bronnen achter een kwaal.

Dezelfde pols en toch meer informatie

Vergelijk je de werkwijze van de Tibetaanse polsvoeler met die van de westerse arts dan constateer je één duidelijke overeenkomst: beide vergaren informatie over het lichaam via de pols. Het verschil in de werkwijze bepaalt de hoeveelheid informatie die wordt vergaard. De westerse arts voelt met één vinger één pols. Binnen een minuut weet hij via de bloedsomloop hoe de hartslag eruit ziet en luistert zo maar naar één signaal.

Zijn Tibetaanse ‘tegenhanger’ voelt tegelijkertijd beide polsen met drie vingers. Via die methode, die meer tijd kost, luistert hij naar de signalen uit het hele lichaam, op verschillende diepteniveaus - van huid tot vitale delen - en ook op verschillende aandachtsgebieden via de ‘rationele’ en de ‘emotionele pols’.

Lichaam en geest: de balans

Omdat organisaties bestaan uit mensen, bedacht zijn door mensen en gericht zijn op mensen, gedragen zij zich in zekere zin ook als mensen. Zij bestaan ook uit een lichaam en een geest. Ook het lichaam van een organisatie geeft ook signalen af als het uit balans dreigt te raken. Als de meeste mensen bijvoorbeeld vooral rationeel werken, dan is de kans groot dat de organisatie ook vooral ‘in het hoofd’ gaat zitten. De signalen van het lichaam of de emoties worden dan al gauw genegeerd en de kans op een kwaal neemt toe.

Als we de vergelijking tussen de westerse arts en de Tibetaanse polsvoeler los laten op verzuim, dan polst de overgrote meerderheid van de organisaties het lichaam van haar organisatie via de methode van de westerse arts. Om tegemoet te komen aan de wettelijk voorgeschreven richtlijnen wordt er kort vastgesteld wat er aan de hand is en worden er eventueel maatregelen getroffen. Integraal verzuimmanagement gaat een stapje verder en meet breder en diepgaander de balans in een organisatie.

Werkwijze volgens wettelijk kader: Wet Verbetering Poortwachter

De wijze waarop verzuimmanagement op dit moment bij veel organisaties wordt uitgevoerd is vergelijkbaar met het polsvoelen door een Westerse arts. Men heeft - vaak via de arbodienst - de zaken administratief op orde en riskeert zo geen boetes. Verdere metingen aan ‘het lichaam van de organisatie’ worden niet of nauwelijks uitgevoerd.

De huidige procedures volgens de Wet Verbetering Poortwachter zien er als volgt uit:

Organisaties creëren hun eigen verzuim

Het is jammer als je stopt bij de registratie van het verzuim, want vanaf dat moment kan er een enorm leerproces beginnen. Zeker als het verzuim hoog is. Organisaties creëren namelijk hun eigen, kenmerkende verzuim. Dat is niet toevallig want net als iedere individuele mens heeft elke organisatie bijvoorbeeld een eigen karakter, een eigen leefstijl, eigen voedings- en gedragspatronen en een eigen - al dan niet erfelijk belast - lichaam. Als ze bepaalde kenmerkende kwalen of klachten willen voorkomen, dan moeten ze zich bewust worden van hun eigen gedrag, denkpatronen en tekortkomingen, moeten ze op zoek naar de bronnen waaruit de eventuele problemen zijn voort gekomen.

Waarom gaat een organisatie op een bepaalde manier om met haar werknemers en haar omgeving? Waarom voelen mensen zich wel of niet betrokken bij de organisatie? Waarom worden handelingen op een bepaalde manier uitgevoerd? Waarom denkt de organisatie zo en niet zo? Hoe komt het dat bij ons het verzuim er zo uit ziet, terwijl de meest voortkomende klacht bij een vergelijkbaar bedrijf niet of nauwelijks aan de orde is? etcetera. Organisaties die dit leerproces willen aangaan kiezen ervoor om te luisteren naar het eigen lichaam op een veel dieper niveau.

Vergelijkbare artikelen:
helft verzuimers ziek door ziekmakende leidinggevenden
preventief stressmanagement
agressiehantering
stress bestaat niet - verrassende resultaten stressonderzoek

Na ruime tijd in de wereld van marketing, communicatie, marktonderzoek en de organisatie van bijeenkomsten, stapte Theo Braam over naar de arbowereld, een kleine drie jaar later gevolgd door de wereld van de woningbouwcorporaties (2005). Hier richt hij zich op het stimuleren en verbeteren van de leefbaarheid in wijken. Daarbij ligt de focus vooral op wijkcultuur en het (re)activeren van de betrokkenheid van bewoners. 

Naast deze werkzaamheden runt hij sinds 2000 Eyeopener onderzoek. Dit bedrijf richt zich onder andere op het meten en in beeld brengen van klantentevredenheid, medewerkerstevredenheid en ook medewerkersbetrokkenheid.
In 2000 is hij ook gestart met Menscentraal.nl. Een initiatief dat in mei 2007 werd gevolgd door BrainQuest.

artikelen van auteur:

multicultureel personeelsbeleid
een 'gans' andere kijk op organiseren
integraal verzuimmanagement: meer vingers aan de polsen van de organisatie
ons brein en besluitvorming
Inuïtie als zesde zintuig
van personeelsbeleid naar personeelsmarketing
Belbin teamrollenmodel
bullshit bingo 

 bron: www.menscentraal.nl