9 maart 2003
coaching

Er kunnen verschillende redenen zijn om de assistentie van een coach in te roepen. De een wil een praatpaal omdat het lonely is at the top. (zie verhaal: 'lonely at the top'). Een ander is uitgekeken op het trainingscircus en wil individueel maatwerk. Weer anderen zijn persoonlijk of zakelijk vastgeraakt en zoeken een nieuwe uitdaging.
Als het om coaching gaat, zijn er behalve aan de vraagzijde ook aan de aanbodzijde grote verschillen. Zo zijn er coaches die zich richten op persoonlijke ontwikkeling, anderen die zich met name richten op het vergaren van kennis of het aanleren van praktische vaardigheden. Wat is wijsheid wanneer u op zoek bent naar een coach?

Persoonlijk én praktisch

Bij het kiezen van een coach dient u een principiële keuze te maken die het best kan worden geïllustreerd aan de hand van de volgende stelling: 'Het heeft geen zin om iemand gesprekstechnieken aan te leren wanneer hij of zij niet van mensen houdt.' Wanneer je van mensen houdt, in hen geïnteresseerd bent, dan stel je automatisch vragen. In de wijze van vragen stellen kunnen ongewild fouten sluipen die geanalyseerd en verbeterd kunnen worden. Dit proces is echter gedoemd te mislukken wanneer je niet echt geïnteresseerd bent in de ander.

Ook voor een coachingstraject geldt dat datgene wat u binnen uw werk doet niet los kan worden gezien van uw persoonlijkheid: uw opvattingen, gevoelens en ervaringen. U schiet weinig op wanneer u alleen een antwoord zoekt in het uzelf persoonlijk ontwikkelen of in het ontwikkelen van vaardigheden. Zoek een coach die u op beide gebieden kan ondersteunen en controleer tijdens het coachingstraject of de verhouding tussen persoonlijk en praktisch blijft aansluiten bij uw behoeften.

Socrates is een voorbeeld voor veel coaches. Hij wist door vragen te stellen de kern van iemands overtuiging bloot te leggen. Hij maakte daarbij veelvuldig gebruik van vergelijkingen. Coaches proberen vaak hetzelfde te doen als Socrates. Door vragen te stellen proberen ze hun cliënt eigen antwoorden te laten ontdekken. Zij pretenderen hierin neutraal te zijn. Zij hebben het idee dat ook Socrates neutraal was. Wat ze uit het oog verliezen is dat Socrates meer was dan alleen een vragensteller. Hij was een mens die gekleurd werd door zijn positie als burger, de tijdsgeest, opvoeding, levenservaring en de mensen met wie hij omging. Ook heel persoonlijke verontwaardiging was hem niet vreemd.

Individuele stijl

Iedere coach heeft net als Socrates een eigen stijl, een aantal stijlkenmerken waaraan hij is te herkennen. Dit herkennen blijkt in de praktijk lastig. Dit komt doordat coaches zichzelf, vanuit hun commerciële verantwoordelijkheid, het liefst profileren als personen die elke opdracht aankunnen. Door de hype rondom coaching zijn er ook veel nieuwe stijlen ontstaan. Dit maakt het vakgebied boeiender maar ook verwarrender.

Iemands stijl van coachen ontdekt u maar gedeeltelijk door naar referenties te kijken. U kent namelijk niet de personen die hij heeft gecoacht. Bovendien willen veel klanten niet dat hun naam wordt gebruikt. Het bedrijf waar een bepaalde klant werkt, zegt u ook weinig over de coach. Wanneer u een coach wilt leren kennen, zult u zelf informatie moeten verzamelen, bijvoorbeeld via internet. U kunt uzelf hierbij de volgende vragen stellen:

• Past de ervaring van de coach bij mijn eigen interesse en/of ervaring?

• Zit er een ontwikkeling in de werkervaring van de coach?

• Wat voor persoonlijke ontwikkeling heeft de coach doorgemaakt?

• Zijn er artikelen of boeken waaruit zijn manier van denken blijkt?

• Hoe gaat de coach om met zijn gevoelens? Zijn er verhalen of andere uitingen van hem of haar?

• Wat is de werkwijze van de coach?

• Wat is de visie van de coach op zijn vak, zijn leven?

School

Bij nadere bestudering blijken er behalve verschillen ook veel overeenkomsten te zijn tussen coaches. Ze delen bepaalde stijlkenmerken en vormen daarmee een 'school'. Niet iedere coach die de stijlkenmerken van een bepaalde school heeft, is daar ook bij aangesloten. Een school is immers niet altijd een instituut gevestigd op een bepaald adres. Er zijn zelfs heel goede coaches die absoluut niet bij een bepaalde school willen worden ingedeeld omdat ze het te benauwend vinden. Er zijn ook coaches die juist wel aansluiting zoeken bij een bepaalde school om zich daardoor commercieel sterker te kunnen profileren. Een bepaalde school is geen garantie voor kwaliteit. Ook de diverse organisatie- en adviesbureaus die zich met coaching bezighouden, zijn door hun naamsbekendheid of omvang nog geen garantie voor kwaliteit. Kwaliteit ontstaat in het unieke interactieve proces tussen deelnemer en coach.

Coachingsstijlen

In het nu volgende overzicht vindt u een aantal veel voorkomende coachingsstijlen. Iedere coach heeft een eigen mengvorm. Mijn coachingsstijl is een mengvorm van voornamelijk: personal development, transformational en content.

Personal Development coaching
De coach ondersteunt de deelnemer bij het ontwikkelen/versterken van bepaalde persoonlijkheidsaspecten. Hierbij wordt gebruik gemaakt van specifieke analyse methoden als: Complementair Afstemmen.

Transformational coaching
De coach leert de deelnemer om verkrampte opvattingen, gevoelens en gedragspatronen los te laten waardoor ruimte ontstaat voor vernieuwing.

Content coaching
Bij deze vorm van coaching wordt de deelnemer praktisch begeleid in het verbeteren van functionele kwaliteiten, op het gebied van bijvoorbeeld: communicatie, administratie, organisatie, logistiek.

Mental coaching
De coach versterkt primair het plezier en het geloof van de medewerker in het eigen kunnen.

NLP coaching
Coaching gebaseerd op de principes van Neuro Linguïstisch Programmeren.

Spiritual coaching
De coach gaat samen met de deelnemer op zoek naar diens diepere overtuiging, om aldus een beter inzicht te krijgen in het functioneren. Hieronder vallen onder andere de coaches die zich baseren op meditatie, zen.

Fysical coaching
De coach leert de deelnemer om een sterkere binding met het eigen lichaam op te bouwen waardoor het zelfvertrouwen en het inzicht in het eigen functioneren groeit. Hieronder vallen onder andere de coaches die zich baseren op Reiki en oosterse vechtsporten.

Burnout coaching
De coach ondersteunt de deelnemer bij diens onderzoek naar het opgebrand raken in het werk en het hervinden van de eigen bezieling.

Mediation coaching
Conflictbemiddeling waarbij de coach als neutrale begeleider helpt bij het zoeken naar oplossingen bij conflicten.

Integration coaching
De coach ondersteunt u bij de integratie in het arbeidsproces, na ziekte of indien u een handicap hebt.

Mobility coaching
De coach ondersteunt u bij een her-oriëntatie met betrekking tot uw loopbaan en/of biedt hulp bij het vinden van een passende functie binnen of buiten de huidige organisatie.

Diverse coaches ingedeeld volgens bovenstaande profielen zijn te vinden op www.managementplein.nl >>

artikel(en) op deze site over coaching en counselling of daaraan gerelateerde onderwerpen:

• Socratisch Coachen 
• professioneel coachen 
• organisatiesucces en talent 
• welke coach past bij mij? 
• coaching via internet 
• succesvol communiceren door waarden zichtbaar te maken 
• professionalisering counselling dankzij nieuwe media 
• coaching links 

 Even voorstellen: Willem Razenberg

Iedere trainer/coach heeft een eigen stijl. Mijn stijl is ontstaan door studies als: marketing, management, psychologie en toegepaste kunst. Ik ben afgestudeerd aan de Academie voor Beeldende Kunsten te Utrecht. Na deze opleiding heb ik jarenlang gewerkt als manager in de evenementensector. Dit impliceert organiseren, doen, maar ook met mensen omgaan, hen opleiden en begeleiden. Sinds 1989 heb ik als zelfstandig trainer/coach letterlijk duizenden mensen getraind en begeleid.

Er is in de loop van de tijd weinig veranderd in onze communicatietechniek. Het is ook niet de techniek maar de persoonlijke beleving die het communicatieproces vernieuwend maakt. Als trainer en coach ga ik deze beleving niet uit de weg. Ik geef mezelf met hart en ziel aan het communicatieproces en verwacht dat ook van de deelnemers. Ik wil dat ze verder kijken dan de techniek. Dat ze de mens achter de techniek, de klant, de collega's zien. Het is dit persoonlijke aspect van mijn werk dat mijn aanbod uniek maakt. Het laat zich helaas niet weergeven in de technische beschrijvingen van de coachingstrajecten en de trainingen.

Om als trainer/coach iets voor een ander te kunnen betekenen is het belangrijk dat je belangeloos observeert. Dat je zonder vooringenomenheid naar de ander kijkt. Ik hanteer hiervoor de Socratische methode en een vragenlijst gebaseerd op de principes van 'Complementair Management'. Meer informatie hierover vindt u in mijn boek: Ik wil iets anders, iets nieuws. Dit boek is uitgebreid in het nieuws geweest via televisie, vaktijdschriften en opiniebladen. 

artikelen van auteur:
complementaire intelligentie
welke coach past bij mij?

bron: www.menscentraal.nl