22 augustus
2008 column uitdieselen
Uitdieselen
Mathieu
Weggeman
hoogleraar Organisatiekunde TU Eindhoven en
auteur van diverse
boeken
Het speelde zo’n vijftien jaar geleden. Ik had ergens
gelezen dat er uit amalgaamvullingen mini-voltjes kunnen
ontsnappen die onder bepaalde omstandigheden de elektrische
stroompjes in de hersenen kunnen beïnvloeden. Omdat ik de
wetenschap in wilde en dus moest kunnen vertrouwen op mijn
eigen mini-voltjes, vroeg ik mijn tandarts het nieuwe gaatje in
mijn kies te vullen met keramiek of porselein. Die bemoeienis
van een bijdehante leek met zijn vak, stelde hij niet op prijs.
"Meneer, die techniek staat nog in de kinderschoenen. Het
krimpen en uitzetten van het materiaal hebben we nog niet onder
controle. Als u bijvoorbeeld een koud glas bier drinkt en
daarna een kop warme thee – alsof ik dat zou doen - dan kunnen
er ernstige complicaties optreden". Hij gaf mij de indruk dat
in dat geval mijn hele kies zou kunnen ontploffen. Pas veel
later begreep ik wat er eigenlijk aan de hand was. Mijn
tandarts was toen 54 en meer bezig met zijn huis in Spanje dan
met het bijhouden van vernieuwingen in zijn vak. Hij had al 30
jaar kiezen met amalgaam gevuld en zag niet in waarom hij dat
de laatste jaren voor zijn pensieon niet kon blijven doen.
De voorgenomen verhoging van de pensioenleeftijd zal er in
onze kenniseconomie toe leiden dat dit soort situaties nog
vaker voor gaat komen dan nu al het geval is. We zullen steeds
meer kenniswerkers krijgen die uitdieselen op technieken die ze
beheersen en die innovaties in hun vak laten voor wat ze zijn.
"Er is geen bijhouden meer aan", zeggen ze dan. Of nog
droeviger: "Het zal mijn tijd wel duren". Het gevolg daarvan is
dat steeds meer patiënten, klanten, burgers ‘geholpen’ worden
door mensen die niet meer zo goed zijn in hun vak. De
uitdieselende professional levert immers producten en diensten
waarvoor inmiddels alternatieven bestaan die goedkoper,
sneller, preciezer, effectiever of plezieriger zijn.
Het verhogen van de pensioenleeftijd leidt op korte termijn
inderdaad tot minder uitgaven voor de overheid en het
bedrijfsleven. Maar het kost de maatschappij ook veel geld
omdat verouderde producten en achterhaalde diensten te lang
toegepast worden. Het financiële saldo zou daarom wel eens
dicht in de buurt van de nul terecht kunnen komen; lood om oud
ijzer dus.
Kenniswerkers verplichten langer door te werken, is alleen
verantwoord als zij ook verplicht worden om state-of-the-art in
hun vak te blijven. Dat impliceert het beschikbaar stellen van
tijd voor deskundigheidsbevordering en blijven studeren tot op
hoge leeftijd. Het toezicht daarop kan gelegd worden bij de
beroepsvereniging die in het ergste geval een achterblijvende
professional uit haar midden kan verwijderen. Ondanks alle
ordereglementen en tuchtcommissies gebeurt dat momenteel
zelden.
Laten we beginnen met een verplichte universitaire mid-life
studie voor medisch specialisten, want dankzij de wachtlijsten
is de gedateerde kennis van de oudere specialist nog steeds
geen issue.
Even voorstellen: Mathieu Weggeman
|

|
Mathieu
Weggeman is een Nederlands
professor aan de Technische
Universiteit Eindhoven. Hij houdt
zich bezig met kennismanagement
en innovatiemanagement. Ook werkt
hij als consultant en was hij
adviseur van de Raad van Bestuur
van Philips. Bij dat laatste
bedrijf werkte hij onder andere
met C.K. Prahalad. Zijn boeken
Kennismanagement: inrichting en
besturing van de kennisintensieve
organisatie (1997) en
Kennismanagement: de praktijk
(2000) behoren tot de
standaardwerken onder de
Nederlandstalige
kennismanagementliteratuur. Zijn
werk omvat onder meer de
kennisintensieve organisatie, de
formule K=f(I*E*V*A)[1] en de
kenniswaardeketen. Naast zijn
hoogleraarschap is hij werkzaam
bij De Baak, een kenniscentrum
van VNO-NCW.
contact:
Mathieu
Weggeman
|
artikelen van
auteur:
uitdieselen
"we komen niet eens door
'de sjaaltjes' heen"
|
“Je redt het als leraar niet zonder respect
voor de belevingswereld van de
jongere.”
Mathieu
Weggeman
|
|